Αυτοδιοίκηση σε εφιαλτικό φόντο!

shutterstockΚαθώς ολοκληρώθηκε πρακτικά η αυτοδιοικητική περίοδος που ξεκίνησε μετά τις εκλογές του 2010 δρομολογούνται οι ριζικές αλλαγές για την περίοδο 2014-2019.

Ήδη η γερμανική «Task Force» αναλαμβάνει την εκπόνηση των σχετικών σχεδίων ώστε να προωθηθούν οι συμβατές προς αυτά δράσεις. Οφείλουμε να γνωρίζουμε πως στις εσχατιές του ευρωπαϊκού νότου τα ισχύοντα ελάχιστη αντιστοιχία έχουν με τα ειωθότα στον πυρήνα της ευρωζώνης.

Το αποδεικνύει η επιτροπεία που διακονούν ο Φούχτελ, ο Ράιχενμπαχ και οι λοιποί εκ Βερολίνου φωστήρες.

Στην ελληνική πραγματικότητα οι δήμοι και οι περιφέρειες αποκτούν διαφορετική οντότητα.

Αντί για κύτταρα θεσμικής οργάνωσης των τοπικών κοινωνιών αναγορεύονται σε δημοσιονομικό μπελά, ο οποίος οφείλει να αντιμετωπισθεί με βάση την θεραπεία σοκ των μνημονίων.

Έτσι οι απολύσεις δημοτικών υπαλλήλων –και αντίστοιχων στις περιφέρειες και τις υπερπεριφέρειες – αποτελούν υψίστη προτεραιότητα. Την ώρα που τα κενά από τις προηγηθείσες χάσκουν αναζητούνται 2.000 «υπολειπόμενοι», για να καθησυχάσει ο Μινώταυρος της τρόικα. Ενώ οι ιδιωτικοποιήσεις του συνόλου σχεδόν των υπηρεσιών των Ο.Τ.Α. (με επίζηλο έπαθλο τον χρυσοφόρο για τις εταιρείες τομέα της διαχείρισης των απορριμμάτων) βρίσκονται στην κορυφή της λίστας των μεταβολών. Οι δήμοι μετατρέπονται ταχύτατα σε αγοραίες και κυβερνητικές (με την έννοια της κεντρικής τους ρύθμισης) δομές, οι οποίες αποτελούν προέκταση της κρατικής διοίκησης. Η όποια αυτονομία (με τα θετικά, αλλά και τις γνωστές παρενέργειες) είχε κατακτηθεί παύει να υφίσταται.

Η κραυγαλέα έλλειψη πόρων, απότοκη της γενικής δημοσιονομικής κατάπτωσης της χώρας, δίνει την χαριστική βολή. Οι αιρετοί άρχοντες των τοπικών κοινωνιών οφείλουν να εξοικειωθούν με την ιδέα πως αποτελούν παρακολουθήματα αποφάσεων άλλων κέντρων.

Το πώς θα χειρισθούν τις υποθέσεις που τους αφορούν επαφίεται –εννοείται – στην πολιτική τους άποψη και την κοινωνική τους συνείδηση. Ωστόσο τα περιθώρια είναι ελάχιστα και ο βαθμός ελευθερίας που τους εκχωρείται πολύ μικρός.

Χωρίς αμφιβολία μια εφιαλτική περίοδος για την έννοια της τοπικής αυτοδιοίκησης μόλις ξεκίνησε.

 

 

Advertisements

Τι λένε λοιπόν οι υποψήφιοι Δήμαρχοι;

eklogesΝα ένα καλό ερώτημα. Αφού χορτάσαμε από πρόσωπα και υποψηφιότητες, αφού όλοι και όλες  ανακάλυψαν τα … προβλήματα, αφού οι λύσεις υπάρχουν και αφού περισσεύουν οι κενότητες και οι γενικότητες… ας δούμε μια άλλη πτυχή της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Όχι κάτι αόριστο. Όχι κάτι ανύπαρκτο. Αλλά κάτι που θα απασχολήσει εκ των πραγμάτων, όσους εκλεγούν.

Το όνομα του:  Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις (ΚΟΙΝ.ΣΕ.Π.)

Πρόσφατα ξέσπασε κάποια αντιδικία με αφορμή και αναφορές του κ. Ρακιντζή, σχετικά με τον ρόλο και την λειτουργία των ΚΟΙΝ.ΣΕ.Π. που  έμεινε κυρίως στο νομικό σκέλος της υπόθεσης.

Δηλαδή στο αν υπήρξαν προγραμματικές συμβάσεις των μελών του «αστικού συνεταιρισμού» με κάποιους δήμους και αν οι διαδικασίες υπήρξαν νομότυπες.

Ασφαλώς και έχει την δική της σημασία τούτη η πλευρά της πραγματικότητας, ουδείς υποτιμά αυτή την διάσταση του προβλήματος.

Όμως απείρως σημαντικότερη είναι η πολιτική. Καθώς κάποιοι υποστηρίζουν, πως αυτό που επιδιώκεται, με εργαλείο τις ΚΟΙΝ.ΣΕ.Π., είναι η άλωση του (δημόσιου) χώρου των Ο.Τ.Α. από τις δυνάμεις της αγοράς.

Μέχρι πρότινος η ύπαρξη δημοτικών υπηρεσιών αποτελούσε δική τους (δημόσια) ευθύνη. Ακόμα και με την πρόσληψη εποχικού προσωπικού η διεκπεραίωση των κρίσιμων για την κοινωνική αναπαραγωγή λειτουργιών ανήκε στους Ο.Τ.Α.

Πλέον αυτό μεταβάλλεται άρδην.

Μια ένωση φυσικών προσώπων, η οποία συνεργάζεται για την ολοκλήρωση συγκεκριμένου έργου, υποκαθιστά (κατ’ εκχώρηση από τον δήμο, μέσω προγραμματικής σύμβασης) την τοπική αυτοδιοίκηση. Είναι ο τρόπος με τον οποίο εισέρχονται τα εργολαβικά συμφέροντα (;),στους δήμους, με τις ευλογίες των δανειστών –και ειδικά της γερμανικής τους πτέρυγας. Ένα μέρος της σύγχυσης οφείλεται στ’ ότι το σχήμα δεν έχει ολοκληρωθεί, μιλάμε για τις προδιαγραφές του εγχειρήματος.

Ας μην ξεχνάμε ότι στην ιδιοκτησία των Ο.Τ.Α. υπάρχουν υλικοτεχνικές υποδομές, οι οποίες ωστόσο δεν θα μείνουν αναξιοποίητες από τα εισχωρούντα (στον δημόσιο χώρο) κεφάλαια. Μια πρόσφατη μέθοδος είναι αυτή της μακροχρόνιας μίσθωσης, μέσω της οποίας μπορεί να παραχωρηθεί δημοτική περιουσία στους εργολάβους.

Κάτι τέτοιο αναμένεται να προωθηθεί μετά τις αυτοδιοικητικές εκλογές.

Ο τρόπος με τον οποίο υποχρεώνονται οι Ο.Τ.Α. να στραφούν προς αγοραίες υπηρεσίες είναι η απαγόρευση των προσλήψεων, με αποτέλεσμα τον κίνδυνο λειτουργικού στραγγαλισμού τους.

Φυσικά οι δημοτικοί άρχοντες θα μπορούσαν να αντιδράσουν αν ήθελαν, κυρίως προς την Κυβέρνηση, γιατί οι αποφάσεις εκείνης, τους οδηγούν σε άλλους δρόμους.

Τι θα κάνουν την επομένη των εκλογών;

Πως θα διαχειριστούν από τη μια την ανάγκη προσωπικού και από την άλλη τον κίνδυνο σύνδεσης τους με πλήθος επιχειρηματικών και πολιτικών συμφερόντων τοπικής (και όχι μόνο) εμβέλειας;

Θα είχε μεγάλο ενδιαφέρον μια καθαρή απάντηση από όλους.

Ωστόσο τα ουσιώδη ζητήματα δεν απασχολούν ιδιαίτερα την προεκλογική περίοδο –και όποτε συμβαίνει συνήθως κατανοούνται ως σκανδαλώδεις παρεκβάσεις που διαταράσσουν την κανονικότητα…

 

Δημοτικές εκλογές στη Λάρισα: Η κατάρα των υποψηφίων του ΠΑΣΟΚ

Η ιστορία, τα αποτελέσματα και κάποια χρήσιμα συμπεράσματα.

(ΜΕΡΟΣ4o  )

Οι εκλογές του 1998. Το διασπαστικό ψηφοδέλτιο Σχοινά, η συνεργασία ΚΚΕ – ΝΔ και η αρχή της θητείας Τζανακούλη.

 

Η τετραετία Καφφέ στη Λάρισα χαρακτηρίστηκε από τη σκληρή αντιπαράθεση του με το μηχανισμό του ΚΚΕ στο Δήμο και με την εσωτερική σύγκρουση στη δημοτική του ομάδα.

Δεν υπάρχει μία και μόνη αλήθεια στα γεγονότα εκείνων των χρόνων. Και όσο αντικειμενικός και αν θελήσεις να είσαι , είναι αδύνατον να μην επηρεαστείς από τις προσωπικές σου εμπειρίες  αλλά και την παρακολούθηση των γεγονότων από την πλευρά του ενεργού δημοσιογράφου.

Η απόφαση του Καφφέ να συγκρουστεί με τον μηχανισμό του ΚΚΕ στο Δήμο οδήγησε σε μια τριετή μάχη με απολύσεις υπαλλήλων ορισμένου χρόνου, απεργίες με σκηνές έξω από το Δημαρχείο, καταλήψεις δημοτικών χώρων και άλλα πολλά. Ο Ριζοσπάστης είχε μονίμως αναφορές στα τεκταινόμενα στη Λάρισα. Από εκεί και τα κείμενα, που δίνουν την εικόνα του μεγέθους της σύγκρουσης.

Η απόφαση επίσης του Καφφέ να τελειώσει το καθεστώς του «Δήμου Επιχειρηματία»  με το «Μύλο» και τα δημοτικά αναψυκτήρια σε διάφορα μέρη (κάτι που μπορεί στις μέρες να ακούγεται λογικό, τότε όμως επικρατούσε μια άλλη λογική), οδήγησε σε ακόμη μεγαλύτερη όξυνση τα πράγματα.

Η σύγκρουση ήταν μετωπική αλλά η πραγματικότητα κρυβότανε αλλού: Η αμφισβήτηση του ποιος διοικεί το Δήμο αλλά και των υπερβολικών «απολαβών» κάποιων κατηγοριών εργαζομένων σε λειτουργίες του Δήμου,  που δεν μπορούσε να υπάρξει ουσιαστικός έλεγχος.

Δείτε με χρονική σειρά δημοσιεύματα του  «ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗ» για τα γεγονότα, τους πρωταγωνιστές αλλά και το κλίμα εκείνων των χρόνων.

rizos 16.03.95rizos 21.03.95 arizos 21.03.95 brizos 16.03.96rizos 20.03.96rizos 23.03.96rizos 28.06.96rizos 18.09.97rizos 28.04.98

Ήταν σαφές ότι στις επόμενες εκλογές, του 1998, ο Καφφές για το ΚΚΕ θα ήταν εχθρός.

Και αυτό ήταν κάτι που θα είχε επιπτώσεις στην «στρατηγική»  της Β’  Κυριακής.

Ακόμα πιο σκληρή υπήρξε η σύγκρουση στο εσωτερικό της δημοτικής του ομάδας με τους Σχοινά, Τσουκνικά και Καρακάση. Οι λόγοι και οι αιτίες πολλές.

Κάποιοι υποστηρίζουν πως όλα οφείλονται στον ιδιαίτερο χαρακτήρα του Καφφέ και την συγκρουσιακή του λογική.

Κάποιοι άλλοι υποστηρίζουν ότι περίσσεψαν οι φιλοδοξίες από την πλευρά των «διαφωνούντων» και θεώρησαν πως ήταν η κατάλληλη συγκυρία για να αναλάβουν τα ηνία.

Κάποιοι άλλοι εκτιμούν πως ένα συγκεκριμένο σύστημα εξουσίας διεκδίκησε τα πάντα για τον εαυτό του , τα έχασε όλα και στο τέλος… «άλλαξε» τους πρωταγωνιστές.

Ότι και αν πιστέψει κάποιος δεν μπορεί παρά να καταλήξει στο ότι ίσχυσαν «τίποτα και όλα»!

Η σύγκρουση με την Τσουκνικά παίρνει διαστάσεις. Η τότε αντιδήμαρχος φέρεται να έχει υποβάλει την παραίτηση της από το Μάρτιο και σαν αιτία τουλάχιστον προς τα έξω αναφέρεται η διαφωνία της με χειρισμούς κατά τη μεγάλη απεργία των εργαζομένων στο Δήμο. Η αιτία όμως είναι η απόφαση κάποιων να διαχωρίσουν τη θέση τους από τον τότε δήμαρχο.

Στις 21 Μαρτίου  του 1997, ο «ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ» δημοσιεύει:

rizos 21.03.97 arizos 21.03.97 brizos 21.03.97 cΟ Σχοινάς αναλαμβάνει καθήκοντα συμβούλου στον τότε Υφυπουργό Εσωτερικών Λάμπρο Παπαδήμα.

Στη Λάρισα και σε διαφορετικά δικηγορικά γραφεία δημοτικοί σύμβουλοι πηγαινοέρχονται και καταστρώνουν τα σχέδια τους. Η ανακοίνωση της υποψηφιότητας Σχοινά και η στήριξη της από το ΔΗΚΚΙ, ξεκαθαρίζει το τοπίο και βάζει δύσκολα στον δήμαρχο Καφφέ και την παράταξη του. Ο Καφφές έχει ήδη «πάρει το χρίσμα» και προχωρά στις εκλογές, πληγωμένος μεν αλλά έχοντας κρατήσει κοντά του τη συντριπτική πλειοψηφία της τότε δημοτικής του ομάδας.

Η Νέα Δημοκρατία αναζητά υποψήφιο και καταλήγει μετά από κάποιες περιπέτειες στον Κώστα Τζανακούλη, που ήταν νομαρχιακός σύμβουλος και είχε ασχοληθεί με τον Γεωπονικό Σύλλογο τα προηγούμενα χρόνια. Μάλιστα για πρώτη φορά η επιλογή του υποψήφιου Δήμαρχου έγινε με εκλογές, από εκλεκτορικό σώμα περίπου 200 εκπροσώπων όλων των κοινωνικών ομάδων του Δήμου που πρόσκεινταν στο χώρο της ΝΔ και  ψηφίστηκε ο Κ. Τζανακούλης από τους 7 υποψηφίους.

Η ανακοίνωση της υποψηφιότητας του γίνεται δεκτή με ικανοποίηση από το χώρο του ΠΑΣΟΚ, που υποτίμησε τον «αντίπαλο» του με τρόπο εμφαντικό!

Στο ΚΚΕ η εποχή Λαμπρούλη τελείωσε και υποψήφιος αναλαμβάνει ο Τάσος Σκυλλάκος, γνωστός γιατρός και στέλεχος του κόμματος.

Το κλίμα ήταν πραγματικά περίεργο.

Στις 11 Οκτωβρίου , την πρώτη Κυριακή ο Καφφές συγκεντρώνει το 36,1% (ποσοστό υψηλό για Α’ Κυριακή), ο Τζανακούλης 3ο,9% και ο Σκυλάκος το επίσης υψηλό 21,9%. Το ψηφοδέλτιο Σχοινά παίρνει 11,1 % και η εβδομάδα που ακολουθεί ξαναβάζει στην ατζέντα τις συμμαχίες για την επόμενη Κυριακή.

Δημόσια το ΚΚΕ τοποθετείται με αποχή και καταδίκη και των δύο υποψηφίων (ΠΑΣΟΚ και ΝΔ). Στην πράξη όμως είναι η ώρα να «πληρωθεί» η σύγκρουση με τον Καφφέ και ο εκλογικός του μηχανισμός δουλεύει προς αυτή την κατεύθυνση.

Στη διάρκεια της εβδομάδας τα επικοινωνιακά λάθη συνεχίζονται με αποκορύφωμα την τηλεοπτική αντιπαράθεση Καφφέ – Τζανακούλη, σε δύο μάλιστα συνέχειες και παρά τις αντιρρήσεις και διαφωνίες πολλών τότε στελεχών του ΠΑΣΟΚ. Η εικόνα αναδεικνύει νικητή τον Κ. Τζανακούλη.

Ταυτόχρονα η «επ’ αυτοφώρω σύλληψη», στελεχών της παράταξης Σχοινά, να διακινούν  ψηφοδέλτια του Τζανακούλη, οδηγεί σε νέες εντάσεις και καταγγελίες, που χρεώνονται αρνητικά στον εν ενεργεία Δήμαρχο.

Την Κυριακή 18 Οκτωβρίου ο Κ. Τζανακούλης κερδίζει τον Χρ. Καφφέ, με 51,5% έναντι 48,5%, παίρνοντας 7.500 επιπλέον ψήφους από αυτούς της πρώτης Κυριακής ενώ ο Καφφές συγκεντρώνει μόλις 4.000 επιπλέον ψηφοδέλτια. Έχει ενδιαφέρον να προσέξουμε ότι οι ψήφοι Σκυλάκου και Σχοινά την πρώτη Κυριακή ήταν περίπου 15.000!

1998Αντίστοιχα εκλογικά αποτελέσματα υπήρξαν σε πολλούς Δήμους της χώρας, όπου φάνηκε καθαρά η επιλογή του ΚΚΕ να στηρίξει τον υποψήφιο της ΝΔ. Ήταν στην πράξη η λογική « όσο το δυνατόν λιγότεροι κυβερνητικοί δήμαρχοι και νομάρχες», που μπορεί για κάποια φωτεινά μυαλά του Περισσού, να βόλευε κομματικά τους ίδιους αλλά στην πράξη αποδείχθηκε πέρα για πέρα αρνητική. Δεν είναι τυχαίο ότι από τις αυτοδιοικητικές εκλογές του 1998, η δύναμη του ΚΚΕ , έβαινε μειούμενη.

Στη Νομαρχία ο Γιάννης Φλώρος κερδίζει για δεύτερη φορά τις εκλογές και ολοκληρώνει με εκείνη τη θητεία την προβλεπόμενη από το νόμο, νομαρχιακή του πορεία. Στο τέλος της θα επιλέξει, προφανώς επηρεασμένος από το περιβάλλον του, από την τιμητική αποστράτευση μετά από τόσα χρόνια ενασχόλησης με την πολιτική, είτε σε κεντρικό είτε σε τοπικό επίπεδο, να βρεθεί «αντάρτης» απέναντι στον επίσημο υποψήφιο του κόμματος που υπηρέτησε, στο Δήμο Λάρισας.

Και στις νομαρχιακές εκλογές είναι καθαρή η κίνηση των ψήφων του ΚΚΕ στη δεύτερη Κυριακή: Ο υποψήφιος της ΝΔ παίρνει 21.000 περισσότερους, έναντι του υποψηφίου του ΠΑΣΟΚ που παίρνει μόλις 7.000 παραπάνω ψήφους από την Α’ Κυριακή!

nom 1998Υ.Γ.

Έζησα την περίοδο αυτή και σαν εν ενεργεία δημοσιογράφος και σαν μέλος του ΠΑΣΟΚ στη Λάρισα. Μου δόθηκε έτσι οι δυνατότητα να έχω στη διάθεση μου ένα αρκετά πλούσιο αρχείο, που πέρα από τα δημοσιεύματα της εποχής, περιλαμβάνει και συνεντεύξεις υποψηφίων Δημάρχων αλλά και δημοτικών συμβούλων. Υπάρχουν βεβαίως και γεγονότα που έζησα και στιγμές με τεράστιο ενδιαφέρον. Θεωρώ όμως ότι οφείλουν, για τις λεπτομέρειες, κάποια στιγμή να μιλήσουν οι πρωταγωνιστές. Κάποιοι από αυτούς δεν βρίσκονται στη ζωή. Ο στοιχειώδης σεβασμός στη μνήμη τους με οδηγούν στο να αποφύγω να γράψω πολλά από αυτά που θα μπορούσα.

Πιστεύω όμως αληθινά πως εκείνη η εποχή, εκείνο το παρασκήνιο και εκείνα τα γεγονότα για όσους τα έζησαν, δεν θα ξεχαστούν ποτέ.

Φόβοι και αλήθειες

Εδώ και κάποιο διάστημα διαμορφώνονται (πολιτικά και ιδεολογικά) οι προϋποθέσεις για την απρόσκοπτη είσοδο επιχειρηματικών ομίλων στο σύνολο των λειτουργιών των Ο.Τ.Α.

Πολιτικά, καθώς η οικονομική συγκυρία λόγω κρίσης έχει φέρει τους δήμους και τις περιφέρειες στο όριο του λουκέτου. Συνεπώς η συγκυρία (για αποδοχή των όσων επιβάλει η τρόικα και αποδέχονται πολλοί από τους  αυτοδιοικητικούς άρχοντες ανά την χώρα) δεν θα μπορούσε να είναι ευνοϊκότερη.

Ιδεολογικά επειδή, στο πλαίσιο της διάλυσης του «κράτους-πρόνοιας» και των τοπικών του δομών, ο αγοραίος εποικισμός εμφανίζεται ως μονόδρομος και λύση ανάγκης.

Η επέλαση του κεφαλαίου στον χώρο όπου απομένουν αναμνηστικά υπολείμματα του δημοσίου (κοινωνικά καθολικού) είναι η αυτονόητη συνέπεια.

Στην νεοδημιουργούμενη αγορά υπάρχουν χρυσοφόροι τομείς, όπως η διαχείριση των απορριμμάτων, οι οποίοι αποδίδονται στις καραδοκούσες ιδιωτικές εταιρείες. Ταυτόχρονα μια σειρά υπηρεσιών, μέσω των περιβόητων «κοινωνικών συνεταιρισμών», αφαιρούνται από την δημόσια ευθύνη της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας αυτοδιοίκησης. Η ανασύνταξη των εργασιακών σχέσεων, οι απολύσεις και η εναλλαγή περιόδων εργασίας με αντίστοιχες ανεργίας είναι ενδιάμεσα προϊόντα αυτής της διεργασίας.

Τελικός στόχος είναι  ο πλήρης έλεγχος των κρίσιμων λειτουργιών των Ο.Τ.Α. από το ιδιωτικό κεφάλαιο;

Ημερίδες, συναντήσεις, διαλέξεις που εκλαϊκεύουν τη νέα πραγματικότητα πυκνώνουν διαρκώς. Η κρατική χρηματοδότηση, πολύ περισσότερο εν μέσω μνημονίων, υποχωρεί προς όφελος των «συμπράξεων δημοσίου και ιδιωτικού τομέα».

Το κράτος αναλαμβάνει να εγγυηθεί την στήριξη και την κερδοφορία των επιχειρήσεων που ενεργοποιούνται στις συγκεκριμένες επενδυτικές περιοχές.

Ο ιστορικός κύκλος έκλεισε, το κεϋνσιανό κράτος που οριοθετούσε την αγορά μετατρέπεται σε τμήμα της, εγγυάται, ρυθμιστικά, τις αρχές λειτουργίας της.

Η αυτοδιοίκηση φαίνεται πως θα πορευθεί σε ένα εντελώς αλλαγμένο τοπίο, με θεσμικά όργανα τα οποία καλούνται να υφίστανται ως νομιμοποιητικές βιτρίνες της καινούριας πραγματικότητας.

Η επόμενη (πενταετής) θητεία των αιρετών στους Ο.Τ.Α. πολύ πιθανόν, αν  συνεχιστεί αυτή η εισβολή, να αποτελέσει το κύκνειο άσμα της δημόσιας ύπαρξής τους.

Όλα τούτα ερήμην των πολιτών, οι οποίοι αποδέχτηκαν, σχεδόν σιωπηλά, την εκχώρηση των κοινωνικών τους δικαιωμάτων στις εργολαβικές βουλήσεις και τις τοπικές τους διασυνδέσεις.

 

Δημοτικές εκλογές στη Λάρισα: Η κατάρα των υποψηφίων του ΠΑΣΟΚ

Η ιστορία, τα αποτελέσματα και κάποια χρήσιμα συμπεράσματα.

(ΜΕΡΟΣ 3ο )

Οι εκλογές του 1994. Δημαρχία Καφφέ

 

Ένα νέο κεφάλαιο άνοιγε για την Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Περίπου έναν χρόνο έπειτα από τις βουλευτικές εκλογές της 10ης Οκτωβρίου του 1993 στις οποίες θριάμβευσε το ΠΑΣΟΚ και επέστρεψε ως πρωθυπουργός για τελευταία φορά ο Ανδρέας Παπανδρέου διεξήχθησαν για πρώτη φορά νομαρχιακές εκλογές, δηλαδή οι νομάρχες πλέον θα ήταν αιρετοί και όχι διορισμένοι από την εκάστοτε κυβέρνηση.

Όπως ήταν αναμενόμενο η Νέα Δημοκρατία με καινούργιο αρχηγό τον Μιλτιάδη Έβερτ, η οποία σημειωτέον είχε γνωρίσει στο ενδιάμεσο μια ακόμη ήττα στις ευρωεκλογές του ίδιου χρόνου, δεν είχε προλάβει να ανακάμψει.

Το πιο έντονο πολιτικό χρώμα σε σχέση με τις ταυτόχρονες δημοτικές εκλογές κατέδειξε περισσότερο έντονα τη δυναμική του ΠΑΣΟΚ που πέτυχε μερικές εξαιρετικές νίκες, σε αρκετές περιπτώσεις με τη συνεργασία του-τότε-Συνασπισμού. Αντιθέτως, μάλλον πενιχρές πρέπει να θεωρηθούν οι επιδόσεις του ΚΚΕ και της Πολιτικής Άνοιξης, που επέλεξαν την αυτόνομη κάθοδο με φτωχά ως επί το πλείστον εκλογικά οφέλη.

Η ιδιαιτερότητα της πρώτης εκλογικής αναμέτρησης για την ανάδειξη νομαρχών συνίσταται στη δημιουργία τριών υπερνομαρχιών: Αθηνών-Πειραιώς, Δράμας-Καβάλας-Ξάνθης και Έβρου-Ροδόπης, ενώ ξεχωριστές νομαρχίες αποτελούσαν η Ανατολική και η Δυτική Αττική.

Έτσι, το ΠΑΣΟΚ κέρδισε τη συντριπτική πλειοψηφία των νομαρχιών και τις τρεις υπερνομαρχίες (δεν υπολογίζουμε χωριστά τις νομαρχίες που συναποτελούν τις υπερνομαρχίες).  Επικράτησε σε 37 περιπτώσεις, στις 9 μάλιστα από τον πρώτο γύρο. Σε 16 νομαρχίες κέρδισε χωρίς την υποστήριξη άλλου κόμματος, σε 21 συνεργαζόμενο με τον ΣΥΝ και σε μία με τον Συνασπισμό και την ΠΟΛΑΝ. Η ΝΔ εξέλεξε δικούς της νομάρχες σε 14 νομούς, 13 κατεβαίνοντας με αυτόνομο ψηφοδέλτιο και έναν σε συνεργασία με την ΠΟΛΑΝ, ενώ σε 4 περιπτώσεις επικράτησε από τον πρώτο γύρο. Σε δύο περιπτώσεις επικράτησαν ανεξάρτητοι υποψήφιοι προερχόμενοι από το ΠΑΣΟΚ (Πέλλα και Ζάκυνθο), στην Κεφαλονιά ο νέος νομάρχης υποστηρίχθηκε από Συνασπισμό και ΠΟΛΑΝ, ενώ στα Γρεβενά εξελέγη ο υποψήφιος που διέθετε τη στήριξη του Συνασπισμού και του ΚΚΕ.

Στη Λάρισα η υποψηφιότητα του Γιάννη Φλώρου δεν άφηνε πολλές ελπίδες στους αντιπάλους του! Η επικράτηση του ήταν άνετη παρόλο που δεν κατάφερε για λίγες ψήφους να εκλεγεί από την πρώτη Κυριακή.

Τα αποτελέσματα:

nomarxiakes 1994Σε επίπεδο Δήμων

Το 1994 οι δημοτικές εκλογές πραγματοποιήθηκαν στις 16 και στις 23 Οκτωβρίου. Το ενδιαφέρον τους εστιάστηκε στο δήμο της Αθήνας, όπου το ΠΑΣΟΚ πρότεινε το Θόδωρο Πάγκαλο, κορυφαίο στέλεχός του, υπουργό και από τους δελφίνους του κόμματος. Από την άλλη πλευρά παρατάχθηκε ο συνδυασμός του Δημήτρη Αβραμόπουλου, από τα ανερχόμενα νέα στελέχη της Νέας Δημοκρατίας.

Η υποψηφιότητα του δυναμικού Θ. Πάγκαλου, ο οποίος επανειλημμένα δεν είχε διστάσει να έρθει σε σύγκρουση με τον Α. Παπανδρέου, εντυπωσίασε. ΄Πμως μέρα με τη μέρα ο Δ. Αβραμόπουλος κέρδιζε έδαφος, παρόλο που ο αντίπαλος του στις ρητορικές του αναφορές τον αποκαλούσε «ο κύριος τίποτα».

Από τον πρώτο γύρο ο Δ. Αβραμόπουλος, που κράτησε προσεκτικά ήπιους τόνους, πήρε το προβάδισμα. Τα αποτελέσματα της 16ης Οκτωβρίου ήταν: Θ. Πάγκαλος 32%, Δ. Αβραμόπουλος 44,6%. Η Μαρία Δαμανάκη του Συνασπισμού πήρε ένα ποσοστό 11,2%, ενώ ο Λέων Αυδής του ΚΚΕ συγκέντρωσε 6%. Στις δημοτικές εκλογές συμμετείχε κα η Πολιτική ’νοιξη του Αντώνη Σαμαρά, που είχε αποχωρήσει από τη Νέα Δημοκρατία. Υποψήφιος του κόμματος ήταν ο Ανδρέας Λεντάκης, γνώστης των προβλημάτων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης από τη θητεία του στο δήμο του Υμηττού. Περιορίστηκε στο 4%.

Η προεκλογική εβδομάδα του δεύτερου γύρου ήταν σκληρή, αλλά ο Δ. Αβραμόπουλος επικράτησε με 54,37% έναντι 45,63% του Θ. Πάγκαλου.

Στον Πειραιά τα πράγματα εξελίχτηκαν αντίστροφα. Εκεί ο ήδη δήμαρχος Στέλιος Λογοθέτης, υποστηριζόμενος από το ΠΑΣΟΚ και το Συνασπισμό, επικράτησε στο δεύτερο γύρο. Πήρε 52,54% έναντι 47,46% του αντιπάλου του Κώστα Κεφάλα.

Στις εκλογές εκείνες παρουσιάστηκε εντονότερο παρά ποτέ το φαινόμενο των ανταρτών υποψηφίων, δηλαδή των στελεχών που διεκδίκησαν δημαρχίες χωρίς να έχουν πάρει το χρίσμα της κομματικής ηγεσίας. Στον Πειραιά παρουσιάστηκαν αντάρτες και από την πλευρά της Νέας Δημοκρατίας. Το δήμο διεκδίκησε ο βετεράνος του ΠΑΣΟΚ Γιάννης Παπασπύρου, αλλά και ο προερχόμενος από τη συντηρητική παράταξη Γιάννης Παπασπύρου, που πρόκειται να είναι ο επόμενος δήμαρχος στο μεγάλο λιμάνι. Και οι δύο στον πρώτο γύρο συγκέντρωσαν σημαντικά ποσοστά ψήφων. Ο πρώτος 15,6% και ο δεύτερος 15,1%. Αλλά και ο Π. Σαλπέας του ΚΚΕ έφτασε στο 9,6%.

Στη Θεσσαλονίκη ο Βασίλης Παπαγεωργόπουλος, παλιά δόξα του κλασικού αθλητισμού, βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας, κυριάρχησε από τον πρώτο γύρο.

Από τη στιγμή που οι εντυπώσεις κερδίζονται με τα αποτελέσματα στις τρεις μεγάλες πόλεις, νικήτρια των εκλογών θεωρήθηκε η Νέα Δημοκρατίας. Αλλά αυτό ήταν μία πολύ επιδερμική εκτίμηση. Το ΠΑΣΟΚ μπορεί να έχασε την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, αλλά είχε κερδίσει 218 δήμους σε όλη τη χώρα, μόνο του ή με τη σύμπραξη του εναπομείναντα από τη διάσπαση του Συνασπισμού.

Στη Λάρισα ο Χριστόδουλος Καφφές είχε να αντιμετωπίσει τον Γιώργο Δουβαλόπουλο από τη Νέα Δημοκρατία, τον Αριστείδη Λαμπρούλη  που πλέον βρισκόταν στη δύση της πολιτικής του καριέρας ενώ από την πλευρά του ΚΚΕ εσ. κατέβαινε υποψήφιος ο Γιώργος Μπατάλης και ο Κώστας Τσαντίλης ως ανεξάρτητος.

Το ΠΑΣΟΚ για πρώτη φορά εμφανίστηκε οργανωμένο και με επικεφαλής που τουλάχιστον δημόσια δεν αμφισβητούταν. Η σύγκρουση Καφφέ – Λαμπρούλη το προηγούμενο διάστημα κατοχύρωσε στη συνείδηση των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ τον πρώτο. Η συγκρότηση ενός ψηφοδελτίου, που πέρα από τις γνωστές αυτοδιοικητικές προσωπικότητες του χώρου περιελάμβανε και γνωστούς Λαρισαίους, από όλους τους κοινωνικούς και επαγγελματικούς χώρους, αποτέλεσε ένα ακόμα πλεονέκτημα.

Στον δεύτερο γύρο πέρασαν ως πρώτος ο Καφφές με 33,24% και σαν δεύτερος ο Δουβαλόπουλος με 32,35%. Ο πρώην δήμαρχος Αριστείδης Λαμπρούλης έμεινε τρίτος συγκεντρώνοντας το 20,09% και αναδεικνυότανε ως ο βασικός παράγοντας που θα έκρινε το τελικό αποτέλεσμα.

Επίσημη ανακοίνωση στήριξης από την πλευρά του ΚΚΕ δεν υπήρξε ποτέ. Η δράση του Δουβαλόπουλου στα χρόνια της χούντας(Υπουργός Κοινωνικών Υπηρεσιών το 1970), αλλά και το γενικότερο κλίμα που είχε διαμορφωθεί, παρά τις αντιδράσεις του στενού κομματικού μηχανισμού του ΚΚΕ, οδήγησαν στην επικράτηση του Χριστόδουλου Καφφέ με 54,27% στο β’ γύρο.

1994Για πρώτη φορά υποψήφιος που στηρίζονταν από το ΠΑΣΟΚ κέρδιζε το Δήμο της Λάρισας. Μιας Λάρισας που πλέον ήταν πολύ διαφορετική από αυτήν των αρχών της δεκαετίας του ’80. Με καινούργιες δομές, πεζοδρομημένους δρόμους, μεγάλα έργα και σημαντικό πολιτιστικό γίγνεσθαι.  Το έργο αυτό όφειλε να συνεχίσει και να πλατύνει ο νέος δήμαρχος που είχε όμως να αντιμετωπίσει δύο σοβαρά προβλήματα.

Το πρώτο είχε να κάνει με τη στάση του σκληρού μηχανισμού του ΚΚΕ που κυριαρχούσε στο Δήμο και το δεύτερο , όπως θα φανεί στα πρώτα κιόλας βήματα της νέας δημοτικής αρχής, οι προσωπικές φιλοδοξίες, οι κόντρες και η σύγκρουση βουλευτικών και πολιτικών γραφείων, που επωάζει η εξουσία.

Εξαιτίας και των δύο αυτών παραγόντων ζήσαμε στη Λάρισα ακραίες καταστάσεις και πρωτοφανή γεγονότα.

Αν στην πρώτη περίπτωση η προσπάθεια διασφάλισης των «κεκτημένων» μιας καθαρά κομματικής λογικής ξεπερνούσε τα όρια της σοβαρότητας, στη δεύτερη περίπτωση μια ολόκληρη δημοτική αρχή ακολούθησε ένα βασανιστικό και αργό πολιτικό χαρακίρι.

Και τα δύο όμως έπαιξαν το ρόλο τους για την ήττα των επόμενων εκλογών. Ο συγκρουσιακός με τους μηχανισμούς δήμαρχος λύγισε κάτω από την πίεση του διασπαστικού ψηφοδελτίου του Ν. Σχοινά και όσων το στήριξαν (τα ονόματα πάντοτε έχουν μεγάλο ενδιαφέρον), αλλά και της συντεταγμένης και μαζικής υποστήριξης του ΚΚΕ στον υποψήφιο της ΝΔ Κώστα Τζανακούλη (σημερινό δήμαρχο της πόλης).

Σε πολιτικό επίπεδο ήταν σαφές πως τρείς πόλοι εξουσίας συγκρούστηκαν μεταξύ τους μέσα στο ΠΑΣΟΚ με μεγάλη ένταση. Κόμμα (Ν.Ε. και βουλευτές), Δημαρχία και Νομαρχία ανέδειξαν με διαφορετικό τρόπο όλα τα συμπτώματα που αφήνει πίσω της η κακή αντίληψη της διαχείρισης εξουσίας.

Η δημαρχία Καφφέ αφήνει πίσω της ένα τεράστιο και σημαντικό έργο, για το οποίο κανείς δεν αμφιβάλλει. Αντί το αυτοδιοικητικό ΠΑΣΟΚ να επενδύσει πάνω σε αυτό, μπαίνει σε μια διαδικασία συγκρούσεων (και με προσωπικά χαρακτηριστικά πολλές φορές) και καταφέρνει να ολοκληρώσει το πολιτικό του χαρακίρι.

Για τις εκλογές του 1998 αλλά και το παρασκήνιο θα πούμε περισσότερα στο επόμενο άρθρο.

Κλείνω με κάτι που έχει ενδιαφέρον. Ο τρόπος με τον οποίο αντιμετώπισε εκείνες τις εκλογές το ΚΚΕ φαίνεται από δύο κείμενα στον ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗ της εποχής.

Τον Αύγουστο του 1998 δημοσιεύεται το παρακάτω άρθρο με την υπογραφή του πρώην αντιδημάρχου του Λαμπρούλη,  Χρ. Χαλκιά. Η αναφορά στη Λάρισα είναι χαρακτηριστική:

Δείτε το άρθρο ΕΔΩ

1998dΣτον απόηχο των εκλογών δημοσιεύεται το παρακάτω άρθρο. Η ανάγνωση του αξίζει τον κόπο:

rizos 27.10.98Στο επόμενο : Οι ήττες έχουν ονοματεπώνυμο: Διασπαστικά ψηφοδέλτια

 

Άλλες εποχές, άλλες προτεραιότητες

local_governance_grΣτη Γαλλία υπάρχουν περίπου 37.000 Δήμοι. Οι 36.000 των οποίων είναι με πληθυσμό γύρω στους 2.000 κατοίκους. Εκεί η διοικητική δομή της χώρας λαμβάνει υπόψη την ιστορική παρακαταθήκη της εποχής των καντονίων ακόμη. Υπάρχουν επίσης 10 μεγάλοι μητροπολιτικοί δήμοι, ανάμεσα τους αυτοί του Παρισιού και της Μασσαλίας.

Υπάρχει επίσης ένα μεγάλο πλέγμα διαδημοτικών συνεργασιών σε επίπεδο των εκεί Νομαρχιών, που αφορούν στις περισσότερες από τις αρμοδιότητες της Τ.Α.

Θα μου πείτε γιατί σας τα λέω! Υπομονή!

Το πιο ενδιαφέρον απ’ όλα είναι το ότι, ο εκεί Δήμαρχος είναι δημόσιος υπάλληλος, μάλιστα από ένα ειδικό σώμα δημοσίων υπαλλήλων και δεν αμείβεται ! Υπάρχει μόνο μια μηνιαία αποζημίωση περίπου στα 300 € το μήνα!

Με απλά λόγια υπάρχει Δήμαρχος γνώστης της διοίκησης και των διοικητικών μεταρρυθμίσεων της χώρα, που δεν είναι επαγγελματίας της πολιτικής. Υπάρχουν δηλαδή άνθρωποι που προσφέρουν τις ώρες τους στο κοινό καλό και στην τοπική τους κοινωνία όχι γιατί πρέπει να συνεχίσουν μια πρώην πολιτική καριέρα ή να χτίσουν μια καινούργια ή γιατί απλά πρέπει να έχουν έναν καλό (ή κακό, αυτό είναι θέμα προς συζήτηση), μισθό.

Στην Ελλάδα ( ο μητροπολιτικό δήμος του Παρισιού, έχει πληθυσμό μεγαλύτερο από τη χώρα μας), γνωρίσαμε όλων των τύπων τους δημάρχους. Ίσως και οι εποχές, οι ανάγκες και οι συνθήκες να διαμόρφωναν συγκεκριμένους πολιτικούς χαρακτήρες, γιατί για δημάρχους – πολιτικούς μπορούμε να μιλάμε.

Υπήρξαν αυτοί που συνέδεσαν το όνομα τους με μεγάλα έργα στις πόλεις εκμεταλλευόμενοι τις οικονομικές δυνατότητες μιας εποχής που πέρασε ανεπιστρεπτί, αλλά και τα ευρωπαϊκά κονδύλια που έρευσαν στη χώρα για μεγάλες χρονικές περιόδους. Αλλού έργα υποδομής, αλλού έργα για το «θεαθήναι».

Υπήρξαν οι κλασσικοί πολιτικοί (την ατυχία την είχαν κυρίως οι μεγάλες πόλεις, όπου έπαιζε κυρίαρχο το πολιτικό μήνυμα των εκλογών), που λειτούργησαν ως επί το πλείστον με τους γνωστούς παλαιοκομματικούς τρόπους, αυτούς που ξέρανε δηλαδή.

Υπήρξαν οι δήμαρχοι – εργάτες, που βάλανε πλάτη στην όποια ανάπτυξη των πόλεων τους, πάντοτε όμως χωρίς ουσιαστικό σχέδιο για το μέλλον και κυρίως χωρίς καμία απάντηση για την αναπτυξιακή πορεία της πόλης αλλά και της περιοχής!

Υπήρξαν οι «δήμαρχοι – κομματόσκυλα», που μετά τις αφιερώσεις το βράδυ των εκλογών στον πρόεδρο του κόμματος τους , έβαλαν στο πλάνο τους αποκλειστικά και μόνο την ικανοποίηση με κάθε τρόπο της εκλογικής τους (και κομματικής τους πελατείας).

Υπήρξαν δήμαρχοι αδιάφοροι που ξεχάστηκαν μετά από λίγα χρόνια, άλλοι που δε δίστασαν να βάλουν το χέρι στο μέλι της εξουσίας, δήμαρχοι καταστροφικοί για τον τόπο τους.

Υπήρξαν και αυτοί των πολλών θεωριών και της μηδενικής πράξης. Ένα φαινόμενο που άνθισε στην Ελλάδα της προηγούμενης εποχής και κάπως έτσι προέκυψαν οι ειδήμονες περί την Τοπική Αυτοδιοίκηση, που προτιμούσαν να δίνουν διαλέξεις από το να παρακολουθήσουν από κοντά τα τεκταινόμενα στην πόλη τους.

Το σήμερα όμως είναι εντελώς διαφορετικό από το μόλις πρόσφατο χθες.

Η Τοπική Αυτοδιοίκηση βρέθηκε και βρίσκεται στο στόχαστρο των μνημονίων και της διαρκούς λιτότητας, οι εποχές των «παχιών αγελάδων» πέρασαν οριστικά, η ανάπτυξη του τόπου δεν μπορεί να ειδωθεί μέσα από τα μυωπικά γυαλιά της μιας πόλης ή του ενός δήμου, τα μεγάλα έργα είναι για να το μνημονεύουμε και η κοινωνία σε κατάσταση πανικού και απόλυτης δυστυχίας!

Σήμερα οι μεγάλες κουβέντες, τα μεγαλόπνοα σχέδια, οι μεγάλες επενδύσεις, και οι σχεδιασμοί του αέρα είναι το ίδιο επικίνδυνα όσο και η πολιτική αντίληψη που θέλει μόνο να κοστολογεί τη λειτουργία της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Σήμερα παρά ποτέ απαιτείται ρεαλισμός, γνώση και ειλικρίνεια από κάθε υποψήφιο προς τον εαυτό του και από όλους προς τους πολίτες!

Κοινωνική αλληλεγγύη και κοινωνική συνοχή. Αυτό , νομίζω πρέπει να είναι το πρόταγμα όσων αποφασίσουν να ηγηθούν των τοπικών κοινωνιών.

Εδώ χρειάζεται σχέδιο που να ανταποκρίνεται στις πραγματικές συνθήκες, δομές που να απευθύνονται σε αυτούς που έχουν ανάγκη – και είναι πολλοί , αξιοποίηση κάθε ευρώ των ελλειμματικών προϋπολογισμών, συνεργασίες σε επίπεδο νομού και στοχευμένες κινήσεις για να έχουν αποτέλεσμα, όχι για τους ίδιους αλλά για αυτούς στους οποίους απευθύνονται.

Μετρήσιμοι στόχοι χρειάζονται όχι προεκλογικά πυροτεχνήματα και γενικολογίες. Συγκεκριμένα πράγματα δηλαδή: Αυτό, που θα γίνει με αυτόν τον τρόπο και με αυτά τα χρήματα.

Για να μπορέσουμε να τα αξιολογήσουμε δηλαδή!

 

Αποσυγκέντρωση και αποκέντρωση (Μέρος 2ο)

2Έγραφα στο πρώτο κείμενο για την αναγκαιότητα ουσιαστικής αποσυγκέντρωσης του κεντρικού κράτους και την αδυναμία του πολιτικού συστήματος να το κάνει, σαν προϋπόθεση της πραγματικής αποκέντρωσης.

Λεπτομέρειες ΕΔΩ!

Η συζήτηση για τη μεταρρύθμιση του κεντρικού κράτους είναι λάθος να περιοριστεί στην ανάγκη για μείωση του κόστους λειτουργίας του ή στο θέμα της μείωσης του προσωπικού και μάλιστα με τον οριζόντιο , άδικο και ισοπεδωτικό τρόπο που επιχειρείται σήμερα.

Το άρθρο 101 του Συντάγματος προβλέπει ρητά ότι η διοίκηση του κράτους οργανώνεται σύμφωνα με το αποκεντρωτικό σύστημα. Προβλέπει επίσης ρητά, την ύπαρξη περιφερειακών κρατικών οργάνων.

Ο Καλλικράτης δεν έλυσε το ζήτημα του κατακερματισμού που εξακολουθεί να υπάρχει στη διοίκηση των αποκεντρωμένων κρατικών λειτουργιών και των αρμοδιοτήτων.

Η συζήτηση έγινε πολλές φορές, πολλοί συμφώνησαν με την αναγκαιότητα δημιουργίας ενός ΕΠΙΤΕΛΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ, αλλά στην πράξη αυτό παρέμεινε ζητούμενο. Να ξαναβάλουμε στη συζήτηση το … ζητούμενο:

Το σύγχρονο κράτος πρέπει να είναι ΕΠΙΤΕΛΙΚΟ στην κορυφή του με ενδυνάμωση των επιτελικών προγραμματικών λειτουργιών του, ώστε ΝΑ ΕΓΓΥΑΤΑΙ την ισχυρή διεθνή παρουσία της χώρας και την αποτελεσματική διεύθυνση των εσωτερικών υποθέσεων.

Το κεντρικό κράτος διαχειρίζεται ΤΙΣ ΑΠΟΛΥΤΩΣ ΑΝΑΓΚΑΙΕΣ ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ, όπως είναι η άμυνα, η εξωτερική πολιτική, η δημόσια τάξη και ασφάλεια, η δικαιοσύνη, η γενική δημοσιονομική πολιτική. Τα υπουργεία συνεπώς λειτουργούν ως ΕΠΙΤΕΛΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ του κράτους, όπου διαμορφώνεται το πλαίσιο άσκησης των εκάστοτε δημόσιων πολιτικών, έχουν δε , μόνα αυτά, την ευθύνη για την παρακολούθηση της εφαρμογής και της αξιολόγησης των αποτελεσμάτων τους.

ΑΡΑ:

– Επιβάλλεται ο προσεκτικός καθορισμός των αρμοδιοτήτων που θα παραμείνουν στα Υπουργεία, προκειμένου αυτά  να καταστούν επιτελικά.

– Η αποκέντρωση είτε καθ’ ύλη είτε κατά τόπο, των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων τους.

– Ο επιμερισμός των αποκεντρωμένων αρμοδιοτήτων είτε στα περιφερειακά κρατικά όργανα, είτε στα αυτοδιοικητικά όργανα των δύο βαθμίδων. Αναπόφευκτα και μέχρι τη συνταγματική μεταρρύθμιση (εάν και εφόσον αυτή γίνει), οι αρμοδιότητες που έχουν κριθεί από το ΣτΕ ως μη μεταβιβαστές στην Αυτοδιοίκηση , με βάση το ισχύον Σύνταγμα, θα ασκούνται από τα αποκεντρωμένα όργανα.

Οποιαδήποτε προσπάθεια μεταρρύθμισης του κράτους θα πρέπει να έχει τους εξής στόχους:

Α) Δημιουργία κράτους των πολιτών και όχι των πελατών, χωρίς ο πολίτης να γίνεται κάθε φορά όμηρος γραφειοκρατικών αγκυλώσεων και της σύγχυσης αρμοδιοτήτων ανάμεσα στα διάφορα επίπεδα της διοίκησης και της αυτοδιοίκησης. Στο πλαίσιο αυτό και με βάση την αρχή της συγκέντρωσης του διοικητικού  έργου, αρμοδιότητες και λειτουργίες που σχετίζονται με την άμεση εξυπηρέτηση του πολίτη, π.χ. αδειοδοτήσεις, κοινωνικές παροχές κ.λ.π., θα πρέπει να συγκεντρώνονται στο εγγύτερο δυνατό επίπεδο , ασχέτως του ποιος αποφασίζει την παροχή τους. Στις περιπτώσεις αυτές οι ΟΤΑ λειτουργούν και ως αποκεντρωμένες μονάδες της κεντρικής διοίκησης ( αναβάθμιση ΚΕΠ, αξιοποίηση νέων τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνίας κ.λ.π.)

Β) Αποφασιστικό χτύπημα της κακοδιαχείρισης και της διαφθοράς , η απαλλαγή της ΔΔ από την κομματικο – συνδικαλιστική χειραγώγηση και τον συντεχνιασμό, η απαρέγκλιτη τήρηση της αρχής της προστασίας του δημοσίου συμφέροντος ως θεμελιακής αρχής για την οργάνωση και λειτουργία της Δημόσιας Διοίκησης.

Γ) Διαφάνεια και λογοδοσία , ιδίως σε κρίσιμες περιοχές της διοίκησης , όπου λαμβάνονται αποφάσεις μεγάλου οικονομικού ενδιαφέροντος.

Δ) Σχεδιασμός και εφαρμογή δημοσίων πολιτικών σε συνδυασμό με την ορθολογική χρήση και διαχείριση των διαθέσιμων πόρων, καθώς και αξιολόγηση, με αξιοκρατικούς και διαφανείς μηχανισμούς του προσωπικού και των υπηρεσιών στη βάση  ΜΕΤΡΗΣΙΜΩΝ ΣΤΟΧΩΝ. Επιδίωξη η εξάλειψη των παραγόντων που ευθύνονται για τη χαμηλή αποδοτικότητα – παραγωγικότητα, στο ελληνικό δημόσιο  αλλά και ενός συστήματος που παγιώνει ανισότητες αντί να τις θεραπεύει.

Υπάρχει και ένας επιπλέον λόγος, για τον οποίο θεωρώ πως η αλλαγή του κεντρικού κράτους είναι βασική προϋπόθεση μιας ουσιαστικά αποκεντρωμένης διοικητικής οργάνωσης:

Η κοινωνία είναι δυναμική και όχι στατική. Το διοικητικό σύστημα πρέπει να ανταποκρίνεται με ταχύτητα και επάρκεια στις ανάγκες της κοινωνίας.

Τα συστήματα διοικητικής οργάνωσης συνδέονται με τα συστήματα πολιτικής οργάνωσης. Οι σημαντικές αλλαγές στη διοικητικο-πολιτικο- νομιμοποιητική διαδικασία και στη χώρα μας και στην υπόλοιπη Ευρώπη, θα αφορούν τόσο στο σύστημα διοίκησης και εκπροσώπησης , όσο και στη γεωγραφία της πολιτικής εξουσίας, δηλαδή την κατανομή της στις περιφέρειες, τους νομούς, τους δήμους και τις κοινότητες.

Οι παράγοντες που θα επηρεάσουν τις επερχόμενες μεταβολές προκύπτουν τόσο από τον τρόπο λειτουργίας του διοικητικού συστήματος, όσο και από τις πιέσεις που ασκούνται από το εξωτερικό περιβάλλον.

Οι εξωτερικές πιέσεις αφορούν καταρχήν την υιοθέτηση του μοντέλου της διακυβέρνησης (governance) ως νέου συστήματος άσκησης δημόσιας πολιτικής, το οποίο έχει προταθεί ήδη από το 2001 από την Ε.Ε. Το μοντέλο αυτό πέρα από την θεωρητικά αμφισβητούμενη βάση στην οποία στηρίζεται ( την υπόθεση δηλαδή ότι το κράτος έχει αποδυναμωθεί και κατά συνέπεια αδυνατεί να ασκήσει όλες τις πολιτικές που παραδοσιακά ασκούσε), παρουσιάζει και πρακτικές δυσκολίες εφαρμογής.

Πολύ περισσότερο όταν δεν έχουν λυθεί βασικά προβλήματα λειτουργικότητας του διοικητικού συστήματος , ειδικά στην Ελλάδα. Αυτή η συνολική διοικητική μεταρρύθμιση δεν μπορεί παρά να ενσωματώσει και την ελληνική εκδοχή της συμμετοχικής διακυβέρνησης.

Κάτω από τις σημερινές συνθήκες (κυρίως οικονομικές και κοινωνικές), που διαμορφώθηκαν στη χώρα, είναι προφανές πως κρίσιμα προβλήματα της εποχής μας, όπως η ανεργία, το περιβάλλον, η ανάπτυξη της υπαίθρου, η υγεία και η εκπαίδευση, η κοινωνική μέριμνα δεν αντιμετωπίζονται ούτε με εντολές «των πάνω προς τους κάτω», ούτε μόνο από ένα επίπεδο διοίκησης.

Απαιτείται αντίθετα η συνεργασία και η σύμπραξη όλων των επιπέδων διοίκησης, με διακριτούς φυσικά ρόλους και οριοθετημένες αρμοδιότητες, ώστε να απαντάται ταυτόχρονα με σαφήνεια το ερώτημα «ποιος κάνει τι;»

Με απλά λόγια, όπως και αν διαμορφωθούν τα διάφορα επίπεδα διοίκησης και αποκέντρωσης, το ζητούμενο αλλά και ο μεγάλος στόχος δεν μπορεί να είναι άλλος από την συνέργεια, την ανάγκη δηλαδή ισότιμης και οριζόντιας σύμπραξης των διαφόρων επιπέδων διακυβέρνησης.

Για το λόγο αυτό είναι αναγκαίο να προβλέπονται τρόποι συνάρθρωσης των αρμοδιοτήτων, είτε μεταξύ των διαφόρων επιπέδων διοίκησης, είτε εντός του ιδίου επιπέδου, που θα βελτιώνουν τη λειτουργία των υπηρεσιών και την εξυπηρέτηση του πολίτη.

Η πράξη δείχνει πως η αυστηρή τυποποίηση των αρμοδιοτήτων και ο αυστηρός λειτουργικός διαχωρισμός και η εξειδίκευση ανά επίπεδα διοίκησης (Κεντρικό Κράτος, Αποκεντρωμένες Κρατικές Υπηρεσίες , Περιφέρειες και Δήμοι), δεν αρκούν, προκειμένου να μην προκύψουν προβλήματα συγχύσεων , αλληλοεπικαλύψεων και θεσμικών ανταγωνισμών.