Γενικώς … πολλά σκουπίδια!

skoupidiaΚάτι τέτοιες ημέρες θυμάμαι εκείνη την απίστευτη δήλωση της Δούρου, υποψήφιας του ΣΥΡΙΖΑ για την περιφέρεια Αττικής και νυν Περιφερειάρχη το 2014 ότι «Αλλιώς μαζεύει τα σκουπίδια ένας μνημονιακός και αλλιώς ένας αντιμνημονιακός»!

Θυμάμαι και εκείνα τα «υπέροχα»  Χριστούγεννα του 2012 που αντί για δένδρα είχανε διακοσμήσει με τα χρώματα των γιορτών τους λόφους των σκουπιδιών που βρίσκονταν στις πόλεις. Θυμάμαι και τα τότε στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ και κάποιους σημερινούς βουλευτές να συμπαραστέκονται με πάθος στις απεργίες της ΠΟΕ ΟΤΑ!

Κάπως έτσι μου έρχονται στο μυαλό οι επιθέσεις με μολότοφ εναντίον απορριμματοφόρου στην Αθήνα που … τόλμησε να βγει από το αμαξοστάσιο ή τις επιθέσεις εναντίον όσων ζητούσαν να καθαριστούν οι πόλεις.

Τότε έφταιγαν τα μνημόνια που έφεραν περιορισμούς στις προσλήψεις προσωπικού στους Δήμους αλλά όχι τυχαία, διότι σύμφωνα με τους τότε «επαναστάτες των σκουπιδιών», όλα ήταν ενταγμένα σε ένα γενικότερο σχέδιο ιδιωτικοποίησης των υπηρεσιών του δημοσίου (των Δήμων στην προκειμένη περίπτωση) που μπορούν να αποφέρουν κέρδος σε αυτούς που θα τα διαχειριστούν!

Όσοι ζητούσαν εκσυγχρονισμό των διαδικασιών ήταν αυτόματα «πουλημένοι» και πράκτορες συμφερόντων! Διαγωνισμοί αναβάλλονταν, αποφάσεις δεν υλοποιούνταν και πήγαινε λέγοντας, καθώς όλοι βολεύονταν με την ιστορία των 8μηνιτών …

Όλοι όμως ξεχνάνε την απίστευτη τακτική, ήδη από τη δεκαετία του ’80, της πρόσληψης ατόμων στην καθαριότητα των Δήμων, λόγω των μεγάλων αναγκών, που όμως πολύ γρήγορα μετατάσσονταν σε διοικητικές θέσεις, επικαλούμενοι τα τυπικά τους προσόντα με αποτέλεσμα να αδειάζουν και πάλι οι θέσεις στην καθαριότητα και να προκύπτουν και πάλι οι αναγκαιότητες έκτακτου προσωπικού!

Έτσι και οι Δήμαρχοι  αξιοποιούσαν  στο βαθμό του δυνατού την εκλογική τους πελατεία και το κράτος δεν αναλάμβανε  υποχρεώσεις «αορίστου χρόνου»…

Στα αλήθεια δεν θα είχε ενδιαφέρον να μάθουμε για παράδειγμα, στο Δήμο Λαρισαίων, πόσοι από τη δεκαετία του ’80 μέχρι και πρόσφατα, προσλήφθηκαν στις υπηρεσίες καθαριότητας και πόσοι από αυτούς παρέμειναν σε αυτήν μέχρι και σήμερα;

Και αν αυτά ήταν τα καμώματα του «παλιού» που έφευγε, το «καινούργιο» που ήρθε ακολούθησε πιο απλές διαδικασίες:

Ένας Υπουργός αποφασίζει ανανέωση των συμβάσεων των ήδη συμβασιούχων στην καθαριότητα και παρόλο που όλοι του λένε πως κάτι τέτοιο δεν μπορεί να περάσει καθώς αντίκειται και στο Σύνταγμα και στους υπάρχοντες νόμους, αυτός έχοντας την εμπειρία της «επιτυχημένης» παρέμβασης του στο θέμα των ορυχείων της Χαλκιδικής, χαμογελώντας διαβεβαιώνει τους πάντες να μην ανησυχούν γιατί όλα θα … περάσουν!

Και όταν δεν «περνάνε» μένουν ξεκρέμαστοι και απλήρωτοι οι συμβασιούχοι, αλλά ο ίδιος δεν νοιώθει την παραμικρή ανάγκη να ζητήσει μια συγγνώμη, να αναλάβει τις ευθύνες του. Θα μου πείτε θα αφήσει την καρέκλα του για μερικούς τόνους σκουπιδιών;

Άλλωστε δεν φταίνε ποτέ σε αυτή τη χώρα οι πραγματικά υπεύθυνοι αλλά πάντοτε οι άλλοι: Η αντιπολίτευση, τα κόμματα, οι κακοί που θέλουν να επενδύσουν σε κρίσεις και να ρίξουν την Κυβέρνηση υπουργών που συνομιλούν με υποδίκους, που υπογράφει αβέρτα μνημόνια, που ξεχνά μονίμως το πρόσφατο παρελθόν της!

Και μετά έρχεται η ώρα του πάρτα όλα Πρωθυπουργού, που δίνει λύσεις σε όλα, που ξεπερνά τους πάντες με την μπάντα! Και όταν και αυτός – όπως σταθερά μέχρι τώρα – γλιστρά στα σκουπίδια της δικής του πολιτικής, μένουν οι σωροί των σκουπιδιών για να θυμίζουν ότι η πολιτική αυταρέσκεια κάποιων «σωτήρων» δημιουργεί τα μεγαλύτερα κοινωνικά σκουπίδια!

Και μετά θα έρθουν οι επικλήσεις για το κοινωνικό κόστος, το κοινωνικό σύνολο, των ασθενειών από τις υψηλές θερμοκρασίες για να καταλήξουμε στο γνωστό αποτέλεσμα της ανανέωσης του ραντεβού με τα σκουπίδια στην επόμενη χρονική περίοδο…

Γιατί χωρίς σκουπίδια και στην πολιτική και στην καθημερινότητα αυτή η χώρα δυστυχώς δεν μπορεί.

Advertisements

Υπάρχει και η Τοπική Αυτοδιοίκηση

454Είναι φυσικό κι επόμενο η συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ να επιδιώξει μεταβολές και στο θεσμικό πλαίσιο που διέπει τα της τοπικής αυτοδιοίκησης. Το θέμα είναι αν ξέρει τι θέλει, αν έχει κάποιο σχέδιο και τι θα κάνει τελικά στην πράξη!

Λογικό μοιάζει το νέο τοπίο να προκύψει από τις βασικές θέσεις του ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος αποτελεί και τον ισχυρό εταίρο στο κυβερνητικό σχήμα. Αν δεχθούμε τα όσα εξαγγέλθηκαν θα υπάρξουν κάποιες ευδιάκριτες διοικητικές μετατοπίσεις.

Η κατάργηση του «Καλλικράτη» αποτελεί πάγια άποψη του ΣΥΡΙΖΑ, από την στιγμή της εγκατάστασής του στην αυτοδιοικητική πραγματικότητα της χώρας, το 2010. Το γιατί είναι μια ιστορία που σηκώνει αρκετή κουβέντα καθώς η επίσημη δικαιολογία ότι αποτελεί μνημονιακό νόμο, προφανώς δεν πείθει ούτε και τους ίδιους!

Επίσης κατάργηση προβλέπεται και για τις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις, οι οποίες ασκούν ελέγχους νομιμότητας στις πράξεις πρωτοβάθμιων και δευτεροβάθμιων οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης – ενώ ταυτόχρονα εξακολουθούν να κρατούν κρίσιμες αρμοδιότητες για λογαριασμό τους.

Το γιατί επίσης δεν έχει απαντηθεί πέρα από την άκρως προσβλητική και αφελή τοποθέτηση του νέου υπουργού Εσωτερικών ότι «δεν ασκούν έλεγχο νομιμότητας αλλά σκοπιμότητας!»

Η κατάργηση των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων αποτελεί το βασικό αίτημα των Περιφερειαρχών, καθώς έτσι απελευθερώνονται από τα δεσμά του ελέγχου του κεντρικού κράτους και μπορούν να λειτουργήσουν χωρίς άλλους παίκτες στο γήπεδο!

Μια ακόμα υπόσχεση είναι η καθιέρωση της απλής αναλογικής ως σταθερού εκλογικού συστήματος – δεν γνωρίζουμε αν αυτό επεκταθεί και στις εθνικές εκλογές.  ( Προσωπικά πολύ αμφιβάλλω…)

Ενώ η επιπλέον θεσμική θωράκιση των ΟΤΑ και η οικονομική τους αυτοτέλεια ακούγονται ευχάριστα αλλά έχουν ν’ αντιμετωπίσουν την σκληρή αλήθεια.

Η εγκατάσταση του «Καλλικράτη» σήμανε και την διοικητική αναδιοργάνωση του ελληνικού κράτους. Οι αιρετές νομαρχιακές αυτοδιοικήσεις αποτέλεσαν παρελθόν και στην θέση τους δημιουργήθηκαν οι (επίσης αιρετοί) περιφερειακοί θεσμοί. Υποθέτουμε πως αυτή η μεταβολή δεν πρόκειται να υποστεί κάποια τροποποίηση ή αλλοίωση.

Πιο πιθανό φαντάζει να ενισχυθούν οι περιφέρειες και με τις αρμοδιότητες των καταργούμενων Αποκεντρωμένων Διοικήσεων (όσες επιτρέπονται από το Σύνταγμα). Το αν ο έλεγχος νομιμότητας των ΟΤΑ επανέλθει στο υπουργείο Εσωτερικών ή αν ιδρυθεί κάποια ειδική υπηρεσία είναι διαχειριστικά ανοικτό.

Για τους δήμους ωστόσο μένει να διαπιστώσουμε αν θα τους δοθεί η δυνατότητα είσπραξης και επιβολής φόρων. Κάτι που είχε καταγγελθεί από τον ΣΥΡΙΖΑ, ως μια επέκταση φορομπηχτικών πολιτικών σε τοπική κλίμακα.

Την ίδια στιγμή δεν υπάρχει οποιαδήποτε παρέμβαση του κεντρικού κράτους στο θέμα της δημιουργίας ΦΟΔΣΑ (ανώνυμων εταιρειών) από τους δήμους, για την αποκομιδή των απορριμμάτων από εργολάβους. Κάτι εξαιρετικά σημαντικό τόσο πολιτικά όσο και θεσμικά.

Είναι σαφές πως δεν υπάρχει καμία εξειδικευμένη στρατηγική για την Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Όμως η μεγαλύτερη δυσκολία που έχει ν’ αντιμετωπίσει η κυβέρνηση είναι η ουσιαστική ανυπαρξία πόρων. Τα μειωμένα κονδύλια του «συμφώνου εταιρικής σχέσης» (νέου ΕΣΠΑ) και η παντελής έλλειψη εθνικών πόρων καθιστούν την επιβίωση των ΟΤΑ εξαιρετικά αμφίβολης έκβασης εγχείρημα. Κάτι που συνεπάγεται την αναπτυξιακή ασφυξία τους, αφού νέα έργα θα παραπεμφθούν στις καλένδες και παλιότερα κινδυνεύουν να εμπλακούν στα γρανάζια της χρονοκαθυστέρησης και εν τέλει της απένταξης.

Ήδη η ΚΕΔΕ (κατά κύριο λόγο) αντιλαμβάνεται πως επίκεινται δραστικές περικοπές καθώς οι δήμαρχοι πλήττονται κατά μείζονα λόγο. Μιας και οι περιφέρειες, λόγω του μεγέθους και της μεγαλύτερης κοινωνικής ετερογένειας, εισπράττουν μικρότερο πολιτικό κόστος.

Έτσι κι αλλιώς η καμπάνα χτυπά για όλους….

 

Προσγείωση στην αυτοδιοικητική πραγματικότητα!

aytoΞεκίνησε και επίσημα η θητεία των αυτοδιοικητικών αρχών που εξελέγησαν τον περασμένο Μάιο, με πενταετή ορίζοντα.

Στην περιφέρεια Θεσσαλίας και στους σημαντικότερους δήμους της (για πλειάδα λόγων) επικράτησαν καινούρια σχήματα, μεταβάλλοντας σημαντικά τον σχετικό χάρτη.

Το ερώτημα που εύλογα προκύπτει είναι το ποιες δυνατότητες διαθέτουν για αλλαγή πορείας –όσο αόριστος κι αν φαίνεται αυτός ο προσδιορισμός – σε σχέση με τα ως τώρα δεδομένα.

Υποθέτοντας, για την οικονομία της ανάλυσης, πως έχουν ακέραια την βούληση να υλοποιήσουν τις προεκλογικές τους εξαγγελίες.

Χωρίς περιστροφές η απάντηση δεν ευνοεί ακόμα και τις ευγενέστερες των σχετικών φιλοδοξιών.

Από την μια η οικονομική κρίση, η πρακτική ανυπαρξία πόρων –εθνικών κυρίως, αλλά και ευρωπαϊκών δευτερευόντως – και η αποψίλωση των Ο.Τ.Α. από το απαραίτητο έμψυχο δυναμικό δημιουργούν ένα αξεπέραστο κλοιό που οδηγεί σε χρηματοδοτική ασφυξία.

Από την άλλη οι δρακόντειοι περιορισμοί στα περιθώρια αυτοδιοίκησης των θεσμικών οντοτήτων πρώτου και δευτέρου βαθμού ουσιαστικά οδηγούν σε επανοικειοποίηση των κρίσιμων εξουσιών από το κεντρικό κράτος.

Άλλωστε η μακράς πνοής παρουσία της «Task Force» και η άγρυπνη παρακολούθηση από τον Ράιχενμπαχ, τον Φούχτελ και τους συνεργάτες τους εγγυάται μια τέτοια διαδικασία. Επομένως απαιτείται ένας επαναπροσδιορισμός σχέσεων και η ανάγκη επαναδιεκδίκησης αρμοδιοτήτων αλλά και των πόρων που αντιστοιχούν.

Την ίδια στιγμή και παράλληλα με αρμοδιότητες και πόρους πρέπει να ξανατεθεί στο επίκεντρο της νέας αυτοδιοικητικής περιόδου, η φυσιογνωμία της Τ.Α. Να ξανακερδηθούν συμμετοχικές και δημοκρατικές διαδικασίες και κυρίως στο επίπεδο του Α’ βαθμού να ξαναθυμηθούμε τις γειτονιές και τις λαϊκές συνελεύσεις. Είναι επιλογές που έρχονται σε ευθεία αντίθεση με την τροϊκανή λογική που θέλει μιας απονευρωμένη και ακίνδυνη για το κεντρικό κράτος Τ.Α. Επιλογές όμως που μπορούν να αποκαταστήσουν τη χαμένη εμπιστοσύνη του πολίτη προς την Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Επιλογές που θα βοηθήσουν τον καθένα να αντιληφθεί πως η συμμετοχή του στην Αυτοδιοίκηση δεν είναι ζήτημα άσκησης της όποιας διοίκησης (άλλως, διαχείρισης) αλλά ζήτημα δημοκρατίας.

Να το πούμε διαφορετικά, χωρίς σύγκρουση με το πλέγμα που περιγράψαμε το τέλος της διαδρομής είναι μαθηματικά προσδιορισμένο.

Η κρίσιμη απορία αφορά το πώς θα υπάρξουν τα κοινωνικά και πολιτικά υποκείμενα μιας ρηξικέλευθης προοπτικής.

Όταν, επί δεκαετίες, ένα μεγάλο μέρος αυτοδιοικητικών και πολιτικών διαπαιδαγωγήθηκε σε λογικές (κομματικής) νομής εξουσίας, απροκάλυπτης συναλλαγής και πρόσδεσης στ’ άρματα επιχειρηματικών και συντεχνιακών συμφερόντων.

Απαιτείται ένα είδος υπέρβασης και άτυπης αυτοκριτικής όλων μας –κυρίως εκείνων που έχουν το μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης στις τοπικές κοινωνίες.

Θα ήταν ελπιδοφόρο να συνέβαινε κάτι τέτοιο, μόνο που δείγματα αντίστοιχων αναζητήσεων δεν έχουν φανεί στον ορίζοντα… Ίσως να είναι νωρίς…

Αυτοδιοίκηση σε εφιαλτικό φόντο!

shutterstockΚαθώς ολοκληρώθηκε πρακτικά η αυτοδιοικητική περίοδος που ξεκίνησε μετά τις εκλογές του 2010 δρομολογούνται οι ριζικές αλλαγές για την περίοδο 2014-2019.

Ήδη η γερμανική «Task Force» αναλαμβάνει την εκπόνηση των σχετικών σχεδίων ώστε να προωθηθούν οι συμβατές προς αυτά δράσεις. Οφείλουμε να γνωρίζουμε πως στις εσχατιές του ευρωπαϊκού νότου τα ισχύοντα ελάχιστη αντιστοιχία έχουν με τα ειωθότα στον πυρήνα της ευρωζώνης.

Το αποδεικνύει η επιτροπεία που διακονούν ο Φούχτελ, ο Ράιχενμπαχ και οι λοιποί εκ Βερολίνου φωστήρες.

Στην ελληνική πραγματικότητα οι δήμοι και οι περιφέρειες αποκτούν διαφορετική οντότητα.

Αντί για κύτταρα θεσμικής οργάνωσης των τοπικών κοινωνιών αναγορεύονται σε δημοσιονομικό μπελά, ο οποίος οφείλει να αντιμετωπισθεί με βάση την θεραπεία σοκ των μνημονίων.

Έτσι οι απολύσεις δημοτικών υπαλλήλων –και αντίστοιχων στις περιφέρειες και τις υπερπεριφέρειες – αποτελούν υψίστη προτεραιότητα. Την ώρα που τα κενά από τις προηγηθείσες χάσκουν αναζητούνται 2.000 «υπολειπόμενοι», για να καθησυχάσει ο Μινώταυρος της τρόικα. Ενώ οι ιδιωτικοποιήσεις του συνόλου σχεδόν των υπηρεσιών των Ο.Τ.Α. (με επίζηλο έπαθλο τον χρυσοφόρο για τις εταιρείες τομέα της διαχείρισης των απορριμμάτων) βρίσκονται στην κορυφή της λίστας των μεταβολών. Οι δήμοι μετατρέπονται ταχύτατα σε αγοραίες και κυβερνητικές (με την έννοια της κεντρικής τους ρύθμισης) δομές, οι οποίες αποτελούν προέκταση της κρατικής διοίκησης. Η όποια αυτονομία (με τα θετικά, αλλά και τις γνωστές παρενέργειες) είχε κατακτηθεί παύει να υφίσταται.

Η κραυγαλέα έλλειψη πόρων, απότοκη της γενικής δημοσιονομικής κατάπτωσης της χώρας, δίνει την χαριστική βολή. Οι αιρετοί άρχοντες των τοπικών κοινωνιών οφείλουν να εξοικειωθούν με την ιδέα πως αποτελούν παρακολουθήματα αποφάσεων άλλων κέντρων.

Το πώς θα χειρισθούν τις υποθέσεις που τους αφορούν επαφίεται –εννοείται – στην πολιτική τους άποψη και την κοινωνική τους συνείδηση. Ωστόσο τα περιθώρια είναι ελάχιστα και ο βαθμός ελευθερίας που τους εκχωρείται πολύ μικρός.

Χωρίς αμφιβολία μια εφιαλτική περίοδος για την έννοια της τοπικής αυτοδιοίκησης μόλις ξεκίνησε.

 

 

Τι λένε λοιπόν οι υποψήφιοι Δήμαρχοι;

eklogesΝα ένα καλό ερώτημα. Αφού χορτάσαμε από πρόσωπα και υποψηφιότητες, αφού όλοι και όλες  ανακάλυψαν τα … προβλήματα, αφού οι λύσεις υπάρχουν και αφού περισσεύουν οι κενότητες και οι γενικότητες… ας δούμε μια άλλη πτυχή της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Όχι κάτι αόριστο. Όχι κάτι ανύπαρκτο. Αλλά κάτι που θα απασχολήσει εκ των πραγμάτων, όσους εκλεγούν.

Το όνομα του:  Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις (ΚΟΙΝ.ΣΕ.Π.)

Πρόσφατα ξέσπασε κάποια αντιδικία με αφορμή και αναφορές του κ. Ρακιντζή, σχετικά με τον ρόλο και την λειτουργία των ΚΟΙΝ.ΣΕ.Π. που  έμεινε κυρίως στο νομικό σκέλος της υπόθεσης.

Δηλαδή στο αν υπήρξαν προγραμματικές συμβάσεις των μελών του «αστικού συνεταιρισμού» με κάποιους δήμους και αν οι διαδικασίες υπήρξαν νομότυπες.

Ασφαλώς και έχει την δική της σημασία τούτη η πλευρά της πραγματικότητας, ουδείς υποτιμά αυτή την διάσταση του προβλήματος.

Όμως απείρως σημαντικότερη είναι η πολιτική. Καθώς κάποιοι υποστηρίζουν, πως αυτό που επιδιώκεται, με εργαλείο τις ΚΟΙΝ.ΣΕ.Π., είναι η άλωση του (δημόσιου) χώρου των Ο.Τ.Α. από τις δυνάμεις της αγοράς.

Μέχρι πρότινος η ύπαρξη δημοτικών υπηρεσιών αποτελούσε δική τους (δημόσια) ευθύνη. Ακόμα και με την πρόσληψη εποχικού προσωπικού η διεκπεραίωση των κρίσιμων για την κοινωνική αναπαραγωγή λειτουργιών ανήκε στους Ο.Τ.Α.

Πλέον αυτό μεταβάλλεται άρδην.

Μια ένωση φυσικών προσώπων, η οποία συνεργάζεται για την ολοκλήρωση συγκεκριμένου έργου, υποκαθιστά (κατ’ εκχώρηση από τον δήμο, μέσω προγραμματικής σύμβασης) την τοπική αυτοδιοίκηση. Είναι ο τρόπος με τον οποίο εισέρχονται τα εργολαβικά συμφέροντα (;),στους δήμους, με τις ευλογίες των δανειστών –και ειδικά της γερμανικής τους πτέρυγας. Ένα μέρος της σύγχυσης οφείλεται στ’ ότι το σχήμα δεν έχει ολοκληρωθεί, μιλάμε για τις προδιαγραφές του εγχειρήματος.

Ας μην ξεχνάμε ότι στην ιδιοκτησία των Ο.Τ.Α. υπάρχουν υλικοτεχνικές υποδομές, οι οποίες ωστόσο δεν θα μείνουν αναξιοποίητες από τα εισχωρούντα (στον δημόσιο χώρο) κεφάλαια. Μια πρόσφατη μέθοδος είναι αυτή της μακροχρόνιας μίσθωσης, μέσω της οποίας μπορεί να παραχωρηθεί δημοτική περιουσία στους εργολάβους.

Κάτι τέτοιο αναμένεται να προωθηθεί μετά τις αυτοδιοικητικές εκλογές.

Ο τρόπος με τον οποίο υποχρεώνονται οι Ο.Τ.Α. να στραφούν προς αγοραίες υπηρεσίες είναι η απαγόρευση των προσλήψεων, με αποτέλεσμα τον κίνδυνο λειτουργικού στραγγαλισμού τους.

Φυσικά οι δημοτικοί άρχοντες θα μπορούσαν να αντιδράσουν αν ήθελαν, κυρίως προς την Κυβέρνηση, γιατί οι αποφάσεις εκείνης, τους οδηγούν σε άλλους δρόμους.

Τι θα κάνουν την επομένη των εκλογών;

Πως θα διαχειριστούν από τη μια την ανάγκη προσωπικού και από την άλλη τον κίνδυνο σύνδεσης τους με πλήθος επιχειρηματικών και πολιτικών συμφερόντων τοπικής (και όχι μόνο) εμβέλειας;

Θα είχε μεγάλο ενδιαφέρον μια καθαρή απάντηση από όλους.

Ωστόσο τα ουσιώδη ζητήματα δεν απασχολούν ιδιαίτερα την προεκλογική περίοδο –και όποτε συμβαίνει συνήθως κατανοούνται ως σκανδαλώδεις παρεκβάσεις που διαταράσσουν την κανονικότητα…

 

Δημοτικές εκλογές στη Λάρισα: Η κατάρα των υποψηφίων του ΠΑΣΟΚ

Η ιστορία, τα αποτελέσματα και κάποια χρήσιμα συμπεράσματα.

(ΜΕΡΟΣ4o  )

Οι εκλογές του 1998. Το διασπαστικό ψηφοδέλτιο Σχοινά, η συνεργασία ΚΚΕ – ΝΔ και η αρχή της θητείας Τζανακούλη.

 

Η τετραετία Καφφέ στη Λάρισα χαρακτηρίστηκε από τη σκληρή αντιπαράθεση του με το μηχανισμό του ΚΚΕ στο Δήμο και με την εσωτερική σύγκρουση στη δημοτική του ομάδα.

Δεν υπάρχει μία και μόνη αλήθεια στα γεγονότα εκείνων των χρόνων. Και όσο αντικειμενικός και αν θελήσεις να είσαι , είναι αδύνατον να μην επηρεαστείς από τις προσωπικές σου εμπειρίες  αλλά και την παρακολούθηση των γεγονότων από την πλευρά του ενεργού δημοσιογράφου.

Η απόφαση του Καφφέ να συγκρουστεί με τον μηχανισμό του ΚΚΕ στο Δήμο οδήγησε σε μια τριετή μάχη με απολύσεις υπαλλήλων ορισμένου χρόνου, απεργίες με σκηνές έξω από το Δημαρχείο, καταλήψεις δημοτικών χώρων και άλλα πολλά. Ο Ριζοσπάστης είχε μονίμως αναφορές στα τεκταινόμενα στη Λάρισα. Από εκεί και τα κείμενα, που δίνουν την εικόνα του μεγέθους της σύγκρουσης.

Η απόφαση επίσης του Καφφέ να τελειώσει το καθεστώς του «Δήμου Επιχειρηματία»  με το «Μύλο» και τα δημοτικά αναψυκτήρια σε διάφορα μέρη (κάτι που μπορεί στις μέρες να ακούγεται λογικό, τότε όμως επικρατούσε μια άλλη λογική), οδήγησε σε ακόμη μεγαλύτερη όξυνση τα πράγματα.

Η σύγκρουση ήταν μετωπική αλλά η πραγματικότητα κρυβότανε αλλού: Η αμφισβήτηση του ποιος διοικεί το Δήμο αλλά και των υπερβολικών «απολαβών» κάποιων κατηγοριών εργαζομένων σε λειτουργίες του Δήμου,  που δεν μπορούσε να υπάρξει ουσιαστικός έλεγχος.

Δείτε με χρονική σειρά δημοσιεύματα του  «ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗ» για τα γεγονότα, τους πρωταγωνιστές αλλά και το κλίμα εκείνων των χρόνων.

rizos 16.03.95rizos 21.03.95 arizos 21.03.95 brizos 16.03.96rizos 20.03.96rizos 23.03.96rizos 28.06.96rizos 18.09.97rizos 28.04.98

Ήταν σαφές ότι στις επόμενες εκλογές, του 1998, ο Καφφές για το ΚΚΕ θα ήταν εχθρός.

Και αυτό ήταν κάτι που θα είχε επιπτώσεις στην «στρατηγική»  της Β’  Κυριακής.

Ακόμα πιο σκληρή υπήρξε η σύγκρουση στο εσωτερικό της δημοτικής του ομάδας με τους Σχοινά, Τσουκνικά και Καρακάση. Οι λόγοι και οι αιτίες πολλές.

Κάποιοι υποστηρίζουν πως όλα οφείλονται στον ιδιαίτερο χαρακτήρα του Καφφέ και την συγκρουσιακή του λογική.

Κάποιοι άλλοι υποστηρίζουν ότι περίσσεψαν οι φιλοδοξίες από την πλευρά των «διαφωνούντων» και θεώρησαν πως ήταν η κατάλληλη συγκυρία για να αναλάβουν τα ηνία.

Κάποιοι άλλοι εκτιμούν πως ένα συγκεκριμένο σύστημα εξουσίας διεκδίκησε τα πάντα για τον εαυτό του , τα έχασε όλα και στο τέλος… «άλλαξε» τους πρωταγωνιστές.

Ότι και αν πιστέψει κάποιος δεν μπορεί παρά να καταλήξει στο ότι ίσχυσαν «τίποτα και όλα»!

Η σύγκρουση με την Τσουκνικά παίρνει διαστάσεις. Η τότε αντιδήμαρχος φέρεται να έχει υποβάλει την παραίτηση της από το Μάρτιο και σαν αιτία τουλάχιστον προς τα έξω αναφέρεται η διαφωνία της με χειρισμούς κατά τη μεγάλη απεργία των εργαζομένων στο Δήμο. Η αιτία όμως είναι η απόφαση κάποιων να διαχωρίσουν τη θέση τους από τον τότε δήμαρχο.

Στις 21 Μαρτίου  του 1997, ο «ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ» δημοσιεύει:

rizos 21.03.97 arizos 21.03.97 brizos 21.03.97 cΟ Σχοινάς αναλαμβάνει καθήκοντα συμβούλου στον τότε Υφυπουργό Εσωτερικών Λάμπρο Παπαδήμα.

Στη Λάρισα και σε διαφορετικά δικηγορικά γραφεία δημοτικοί σύμβουλοι πηγαινοέρχονται και καταστρώνουν τα σχέδια τους. Η ανακοίνωση της υποψηφιότητας Σχοινά και η στήριξη της από το ΔΗΚΚΙ, ξεκαθαρίζει το τοπίο και βάζει δύσκολα στον δήμαρχο Καφφέ και την παράταξη του. Ο Καφφές έχει ήδη «πάρει το χρίσμα» και προχωρά στις εκλογές, πληγωμένος μεν αλλά έχοντας κρατήσει κοντά του τη συντριπτική πλειοψηφία της τότε δημοτικής του ομάδας.

Η Νέα Δημοκρατία αναζητά υποψήφιο και καταλήγει μετά από κάποιες περιπέτειες στον Κώστα Τζανακούλη, που ήταν νομαρχιακός σύμβουλος και είχε ασχοληθεί με τον Γεωπονικό Σύλλογο τα προηγούμενα χρόνια. Μάλιστα για πρώτη φορά η επιλογή του υποψήφιου Δήμαρχου έγινε με εκλογές, από εκλεκτορικό σώμα περίπου 200 εκπροσώπων όλων των κοινωνικών ομάδων του Δήμου που πρόσκεινταν στο χώρο της ΝΔ και  ψηφίστηκε ο Κ. Τζανακούλης από τους 7 υποψηφίους.

Η ανακοίνωση της υποψηφιότητας του γίνεται δεκτή με ικανοποίηση από το χώρο του ΠΑΣΟΚ, που υποτίμησε τον «αντίπαλο» του με τρόπο εμφαντικό!

Στο ΚΚΕ η εποχή Λαμπρούλη τελείωσε και υποψήφιος αναλαμβάνει ο Τάσος Σκυλλάκος, γνωστός γιατρός και στέλεχος του κόμματος.

Το κλίμα ήταν πραγματικά περίεργο.

Στις 11 Οκτωβρίου , την πρώτη Κυριακή ο Καφφές συγκεντρώνει το 36,1% (ποσοστό υψηλό για Α’ Κυριακή), ο Τζανακούλης 3ο,9% και ο Σκυλάκος το επίσης υψηλό 21,9%. Το ψηφοδέλτιο Σχοινά παίρνει 11,1 % και η εβδομάδα που ακολουθεί ξαναβάζει στην ατζέντα τις συμμαχίες για την επόμενη Κυριακή.

Δημόσια το ΚΚΕ τοποθετείται με αποχή και καταδίκη και των δύο υποψηφίων (ΠΑΣΟΚ και ΝΔ). Στην πράξη όμως είναι η ώρα να «πληρωθεί» η σύγκρουση με τον Καφφέ και ο εκλογικός του μηχανισμός δουλεύει προς αυτή την κατεύθυνση.

Στη διάρκεια της εβδομάδας τα επικοινωνιακά λάθη συνεχίζονται με αποκορύφωμα την τηλεοπτική αντιπαράθεση Καφφέ – Τζανακούλη, σε δύο μάλιστα συνέχειες και παρά τις αντιρρήσεις και διαφωνίες πολλών τότε στελεχών του ΠΑΣΟΚ. Η εικόνα αναδεικνύει νικητή τον Κ. Τζανακούλη.

Ταυτόχρονα η «επ’ αυτοφώρω σύλληψη», στελεχών της παράταξης Σχοινά, να διακινούν  ψηφοδέλτια του Τζανακούλη, οδηγεί σε νέες εντάσεις και καταγγελίες, που χρεώνονται αρνητικά στον εν ενεργεία Δήμαρχο.

Την Κυριακή 18 Οκτωβρίου ο Κ. Τζανακούλης κερδίζει τον Χρ. Καφφέ, με 51,5% έναντι 48,5%, παίρνοντας 7.500 επιπλέον ψήφους από αυτούς της πρώτης Κυριακής ενώ ο Καφφές συγκεντρώνει μόλις 4.000 επιπλέον ψηφοδέλτια. Έχει ενδιαφέρον να προσέξουμε ότι οι ψήφοι Σκυλάκου και Σχοινά την πρώτη Κυριακή ήταν περίπου 15.000!

1998Αντίστοιχα εκλογικά αποτελέσματα υπήρξαν σε πολλούς Δήμους της χώρας, όπου φάνηκε καθαρά η επιλογή του ΚΚΕ να στηρίξει τον υποψήφιο της ΝΔ. Ήταν στην πράξη η λογική « όσο το δυνατόν λιγότεροι κυβερνητικοί δήμαρχοι και νομάρχες», που μπορεί για κάποια φωτεινά μυαλά του Περισσού, να βόλευε κομματικά τους ίδιους αλλά στην πράξη αποδείχθηκε πέρα για πέρα αρνητική. Δεν είναι τυχαίο ότι από τις αυτοδιοικητικές εκλογές του 1998, η δύναμη του ΚΚΕ , έβαινε μειούμενη.

Στη Νομαρχία ο Γιάννης Φλώρος κερδίζει για δεύτερη φορά τις εκλογές και ολοκληρώνει με εκείνη τη θητεία την προβλεπόμενη από το νόμο, νομαρχιακή του πορεία. Στο τέλος της θα επιλέξει, προφανώς επηρεασμένος από το περιβάλλον του, από την τιμητική αποστράτευση μετά από τόσα χρόνια ενασχόλησης με την πολιτική, είτε σε κεντρικό είτε σε τοπικό επίπεδο, να βρεθεί «αντάρτης» απέναντι στον επίσημο υποψήφιο του κόμματος που υπηρέτησε, στο Δήμο Λάρισας.

Και στις νομαρχιακές εκλογές είναι καθαρή η κίνηση των ψήφων του ΚΚΕ στη δεύτερη Κυριακή: Ο υποψήφιος της ΝΔ παίρνει 21.000 περισσότερους, έναντι του υποψηφίου του ΠΑΣΟΚ που παίρνει μόλις 7.000 παραπάνω ψήφους από την Α’ Κυριακή!

nom 1998Υ.Γ.

Έζησα την περίοδο αυτή και σαν εν ενεργεία δημοσιογράφος και σαν μέλος του ΠΑΣΟΚ στη Λάρισα. Μου δόθηκε έτσι οι δυνατότητα να έχω στη διάθεση μου ένα αρκετά πλούσιο αρχείο, που πέρα από τα δημοσιεύματα της εποχής, περιλαμβάνει και συνεντεύξεις υποψηφίων Δημάρχων αλλά και δημοτικών συμβούλων. Υπάρχουν βεβαίως και γεγονότα που έζησα και στιγμές με τεράστιο ενδιαφέρον. Θεωρώ όμως ότι οφείλουν, για τις λεπτομέρειες, κάποια στιγμή να μιλήσουν οι πρωταγωνιστές. Κάποιοι από αυτούς δεν βρίσκονται στη ζωή. Ο στοιχειώδης σεβασμός στη μνήμη τους με οδηγούν στο να αποφύγω να γράψω πολλά από αυτά που θα μπορούσα.

Πιστεύω όμως αληθινά πως εκείνη η εποχή, εκείνο το παρασκήνιο και εκείνα τα γεγονότα για όσους τα έζησαν, δεν θα ξεχαστούν ποτέ.

Φόβοι και αλήθειες

Εδώ και κάποιο διάστημα διαμορφώνονται (πολιτικά και ιδεολογικά) οι προϋποθέσεις για την απρόσκοπτη είσοδο επιχειρηματικών ομίλων στο σύνολο των λειτουργιών των Ο.Τ.Α.

Πολιτικά, καθώς η οικονομική συγκυρία λόγω κρίσης έχει φέρει τους δήμους και τις περιφέρειες στο όριο του λουκέτου. Συνεπώς η συγκυρία (για αποδοχή των όσων επιβάλει η τρόικα και αποδέχονται πολλοί από τους  αυτοδιοικητικούς άρχοντες ανά την χώρα) δεν θα μπορούσε να είναι ευνοϊκότερη.

Ιδεολογικά επειδή, στο πλαίσιο της διάλυσης του «κράτους-πρόνοιας» και των τοπικών του δομών, ο αγοραίος εποικισμός εμφανίζεται ως μονόδρομος και λύση ανάγκης.

Η επέλαση του κεφαλαίου στον χώρο όπου απομένουν αναμνηστικά υπολείμματα του δημοσίου (κοινωνικά καθολικού) είναι η αυτονόητη συνέπεια.

Στην νεοδημιουργούμενη αγορά υπάρχουν χρυσοφόροι τομείς, όπως η διαχείριση των απορριμμάτων, οι οποίοι αποδίδονται στις καραδοκούσες ιδιωτικές εταιρείες. Ταυτόχρονα μια σειρά υπηρεσιών, μέσω των περιβόητων «κοινωνικών συνεταιρισμών», αφαιρούνται από την δημόσια ευθύνη της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας αυτοδιοίκησης. Η ανασύνταξη των εργασιακών σχέσεων, οι απολύσεις και η εναλλαγή περιόδων εργασίας με αντίστοιχες ανεργίας είναι ενδιάμεσα προϊόντα αυτής της διεργασίας.

Τελικός στόχος είναι  ο πλήρης έλεγχος των κρίσιμων λειτουργιών των Ο.Τ.Α. από το ιδιωτικό κεφάλαιο;

Ημερίδες, συναντήσεις, διαλέξεις που εκλαϊκεύουν τη νέα πραγματικότητα πυκνώνουν διαρκώς. Η κρατική χρηματοδότηση, πολύ περισσότερο εν μέσω μνημονίων, υποχωρεί προς όφελος των «συμπράξεων δημοσίου και ιδιωτικού τομέα».

Το κράτος αναλαμβάνει να εγγυηθεί την στήριξη και την κερδοφορία των επιχειρήσεων που ενεργοποιούνται στις συγκεκριμένες επενδυτικές περιοχές.

Ο ιστορικός κύκλος έκλεισε, το κεϋνσιανό κράτος που οριοθετούσε την αγορά μετατρέπεται σε τμήμα της, εγγυάται, ρυθμιστικά, τις αρχές λειτουργίας της.

Η αυτοδιοίκηση φαίνεται πως θα πορευθεί σε ένα εντελώς αλλαγμένο τοπίο, με θεσμικά όργανα τα οποία καλούνται να υφίστανται ως νομιμοποιητικές βιτρίνες της καινούριας πραγματικότητας.

Η επόμενη (πενταετής) θητεία των αιρετών στους Ο.Τ.Α. πολύ πιθανόν, αν  συνεχιστεί αυτή η εισβολή, να αποτελέσει το κύκνειο άσμα της δημόσιας ύπαρξής τους.

Όλα τούτα ερήμην των πολιτών, οι οποίοι αποδέχτηκαν, σχεδόν σιωπηλά, την εκχώρηση των κοινωνικών τους δικαιωμάτων στις εργολαβικές βουλήσεις και τις τοπικές τους διασυνδέσεις.