Η άλλη όψη της προσφυγιάς: Η ανθρωπιά!

προσφυγες

Refugees and migrants arrive on the Greek Island of Lesbos after crossing the Aegean sea from Turkey on October 15, 2015.

«Σήμερα εξέτασα την Ιμάν. Λυγερόκορμη, θλιμμένη, με την παραδοσιακή της μαντίλα 19χρονη από την Συρία, ήδη μητέρα δυο παιδιών. Στην αγκαλιά της ο Ουασάμ 9 μηνών μας χαμογελά λες και μας ήξερε από καιρό. Ψήνεται στον πυρετό κι αυτός και η μητέρα του. Είναι οι τελευταίοι ασθενείς μιας κουραστικής μέρας και σαν περίεργοι κουράζουμε κι εμείς τον μεταφραστή μας με ένα σωρό ερωτήσεις.

Κρατώ τον Ουασάμ στα χέρια μου και του φτιάχνω ένα αυτοσχέδιο μπαλόνι από πλαστικό χειρουργικό γάντι με μύτη και μάτια ζωγραφισμένα.

Ξεκαρδίζεται και κάθεται με εμπιστοσύνη στην αγκαλιά μου. Το βλαστάρι της, στην αγκαλιά ενός αλλόθρησκου κι εκείνη το απολαμβάνει. Χαμογελά.

«Δεν έχει λογική αυτός ο πόλεμος» μας λέει. «Δεν μπορούμε καν να διαλέξουμε στρατόπεδο. Υπάρχουν 5 στρατόπεδα που πολεμούν το ένα το άλλο, που να ψάξεις για συμμάχους;» μας λέει. «Φύγαμε. Είχαμε χρήματα» συνεχίζει. «Σχεδόν όλοι έχουν, δεν θέλουμε τα δικά σας. Δεν ήρθαμε για να μείνουμε, γνωρίζουμε ότι περνάτε δύσκολα. Θέλουμε απλά να περάσουμε».

Βγάζει ένα βιβλίο από την τσάντα της. Είναι θρησκευτικό. Ο μεταφραστής μας εξηγεί ότι πουθενά δεν αναφέρεται η Ελλάδα ως εχθρός. Ούτε στο σχολείο έμαθαν να μας μισούν. Μόνο τη μεγαλοσύνη της αρχαιότητας και τη δημοκρατία διδάσκονται.

Στην Ελλάδα θα σας βοηθήσουν – τους είπαν όσοι μας ήξεραν.

Την ρωτήσαμε για τα κινητά. Μας έδειξε το δικό της. Ένα μέτριας αξίας smartphone.

«Δοκιμάστε να καλέσετε κάπου» μας λέει. «Οπουδήποτε. Δεν έχουμε ούτε περιαγωγές, ούτε λογαριασμούς στην Συρία. Είναι το ημερολόγιο μας. Βγάζουμε selfie κάθε φορά που περνάμε έναν σκόπελο του ταξιδιού και δοξάζουμε τον Αλλάχ γι’ αυτό. Κι αν δεν φτάσουμε, ίσως κάποτε το κινητό να πει την ιστορία στους δικούς μας».

Μας ζητάει συγνώμη που ανέφερε τον Αλλάχ. Φοβήθηκε!! Της εξηγούμε ότι σεβόμαστε την θρησκεία της και να μην φοβάται.

Ο μικρός Ουασάμ έχει ήδη κοιμηθεί στην αγκαλιά μου.

Κοιμάται ακριβώς όπως κοιμάται ο 3χρονος γιος μου. Τον σκεπάζω με τα χέρια μου από πατρικό ένστικτο.

Η Ιμάν κλαίει και μου ζητάει να μας βγάλει μια φωτό. Δεν αρνούμαι. «Με την βοήθεια του Αλλάχ» μας λέει «θα του πω κάποτε ότι αυτός ο κύριος, κι αυτός, κι αυτός κι αυτός κι αυτός βοήθησαν την μάνα σου να σε πάρει από τον πόλεμο». Σκουπίζει τα δάκρυα της, παίρνει το παιδί της στην αγκαλιά.

«Ο Αλλάχ να σας έχει καλά Έλληνες» μας εύχεται (ναι σε μας τους αλλόθρησκους)

Δεν έχω κάτι άλλο να διηγηθώ κι όποιος θέλει το πιστεύει.

Ένας εθελοντής ιατρός

Θερμοπύλες 2016»

Υ.Γ.  

Ο Γιατρός Θανάσης Κρουστάλης ειδικός παθολόγος στη Λαμία μέσα σε 400 λέξεις καταγράφει την άλλη όψη της προσφυγιάς. Το κείμενο  δημοσιεύτηκε στο www.afieromata.gr

Φτωχοί συγγενείς …

greece_euro_crisis-620x330-1455194235Ένα από τα συμπεράσματα της συνόδου κορυφής είναι ότι οι ηγέτες της Ευρώπης αλλά και των υπολοίπων κρατών του πλανήτη προσεγγίζουν το ζήτημα του προσφυγικού από την ανθρωπιστική πλευρά, όπως η μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών.

Ουσιαστικά αποτελεί ακόμη αντικείμενο πολιτικής και άσκησης πίεσης για την εξυπηρέτηση γεωστρατηγικών και οικονομικών συμφερόντων.

Η Τουρκία έχοντας ουσιαστικά το «πάνω χέρι» επιδιώκει να εξασφαλίσει όσο το δυνατόν περισσότερα χρήματα, προκειμένου να χρηματοδοτήσει δομές φιλοξενίας προσφύγων αλλά και παράλληλα να ενισχύσει τοπικά οικονομικά συμφέροντα.

Σύμφωνα μάλιστα με ορισμένα δημοσιεύματα, ήδη οι γείτονές μας βρίσκονται σε επαφές με τις Ηνωμένες Πολιτείες προκειμένου να δημιουργήσουν μία μεγάλη πόλη στη βόρεια Συρία για τη διαμονή προσφύγων, με τη συνδρομή της διεθνούς κοινότητας.

Αυτό εξυπηρετεί τις επεκτατικές βλέψεις της Τουρκίας αλλά και τους σχεδιασμούς της απέναντι στους Κούρδους καθώς και τα συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών στη Μέση Ανατολή.

Μάλιστα ο συγκεκριμένος σχεδιασμός φαίνεται να είναι ενταγμένος σε μια συνολικότερη στρατηγική που κινείται στην κατεύθυνση διχοτόμησης ή και τριχοτόμησης της Συρίας και της δημιουργίας ζωνών ελέγχου.

Από την άλλη η στάση και τα θέλω της Τουρκίας εξυπηρετούν σε κάποιο βαθμό και τις πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ουσιαστικά η Τουρκία μετατρέπεται σε ένα σύμμαχο των ευρωπαίων και θα λειτουργεί ως ανάχωμα στις «ακανόνιστες» προσφυγικές ροές, δημιουργώντας παράλληλα τις συνθήκες για ανάπτυξη επιχειρηματικών δραστηριοτήτων κυρίως στον χώρο των κατασκευών για τις ευρωπαϊκές εταιρίες.

Παράλληλα τόσο οι Ευρωπαίοι όσο και οι Αμερικάνοι, με τους συμμάχους τους στην περιοχή, χρειάζονται την Τουρκία ως «εργαλείο» στις αντιπαραθέσεις τους με τα συμφέροντα της Ρωσίας. Ουσιαστικά δηλαδή οι ευρωπαίοι χρειάζονται την Τουρκία ως ένα εξωτερικό σύμμαχο απέναντι στην Ρωσία καθώς εντός της ίδιας Ευρωπαϊκής Ένωσης υπάρχουν διαφορετικές απόψεις για τις σχέσεις με τη Ρωσία.

Ήδη μάλιστα αρκετά κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης που στο παρελθόν είχαν αναπτύξει εμπορικές σχέσεις με τη Ρωσία, κυρίως στο εμπόριο αγροτικών προϊόντων, ζητούν να δοθεί ένα τέλος στο εμπάργκο και τις οικονομικές κυρώσεις.

Μέσα σε αυτό το παγκόσμιο γεωστρατηγικό παιχνίδι που βρίσκεται σε εξέλιξη, η χώρα μας μοιάζει με τον «φτωχό συγγενή» που αδυνατεί να παρέμβει και με ψιθύρους περί ανθρωπισμού και ευρωπαϊκών αξιών προσπαθεί να αγγίξει ευαίσθητες χορδές, που όμως φαίνεται ότι έχουν «σπάσει» προ καιρού.

Η τακτική μάλιστα του φτωχού συγγενή δεν αφορά μόνο την πολιτική της κυβέρνησης αλλά συνολικότερα τη στάση του μεγαλύτερου μέρους των κομμάτων της χώρας που μάλιστα επιχειρούν να αξιοποιήσουν το προσφυγικό και την όλη κατάσταση που έχει διαμορφωθεί κυρίως για εσωτερικούς αντιπολιτευτικούς λόγους.

Με βάση όλα αυτά μπορεί κανείς να κατανοήσει γιατί δεν υπήρξε συμφωνία στη σύνοδο κορυφής, κάτι που αρκετοί θεωρούσαν δεδομένο ότι θα συμβεί.

Η «επιστροφή» της Αρμένικης Γενοκτονίας

armenian_genocideΠριν μερικές ημέρες το γερμανικό κοινοβούλιο (Μπούντεσταγκ) ενέκρινε, με τεράστια πλειοψηφία, ψήφισμα που χαρακτηρίζει γενοκτονία την σφαγή άνω του ενός εκατομμυρίου Αρμενίων την περίοδο του 1915 από τ’ οθωμανικό κράτος.

Σχεδόν ταυτόχρονα το αυστριακό κοινοβούλιο, με ψήφισμά του, χρησιμοποίησε τον ίδιο όρο για το αποτρόπαιο αυτό έγκλημα.

Ενώ και ο πάπας Φραγκίσκος είχε κάνει δημόσια αναφορά στην ιστορία μιας από τις μεγαλύτερες κτηνωδίες που γνώρισε ο πλανήτης.

Προφανώς όλες αυτές οι ταυτόσημες ευαισθησίες δεν μπορούν να εξηγηθούν με τ’ ότι συμπληρώνονται φέτος 100 χρόνια από τον τελετουργικό αφανισμό ενός λαού, ώστε να προωθηθεί η «εθνική καθαρότητα» που οραματίζονταν οι νεότουρκοι.

Υπάρχουν και συγκεκριμένοι γεωπολιτικοί λόγοι οι οποίοι υπενθύμισαν στην δύση πως έχει κι αυτή μερίδιο ευθύνης – καθώς αξιωματικοί του Γερμανού «Κάιζερ» είχαν αναλάβει την εκπαίδευση του οθωμανικού στρατού ο οποίος διεκπεραίωσε το «έγκλημα κατά της ανθρωπότητας».

Μια πλευρά αυτής της καθυστερημένης αναγνώρισης της γενοκτονίας έχει να κάνει με την ανάδυση αντιμουσουλμανικών δυνάμεων σε χώρες της κεντρικής (και όχι μόνο) Ευρώπης.

Την στιγμή που ο ισλαμικός φονταμενταλισμός θεριεύει – η περίπτωση του ISIS είναι ο εμφανέστερος δείκτης, αλλά όχι ο μόνος – στην καρδιά της γηραιάς ηπείρου. Ωστόσο ο πιο βασικός λόγος έχει να κάνει με τις σχέσεις που αναπτύσσει το καθεστώς Ερντογάν με δυνάμεις του σουνιτικού εξτρεμισμού. Οι εποχές που ο«εκλεγμένος σουλτάνος» της Τουρκίας θεωρήθηκε φορέας εκδημοκρατισμού και ανοίγματος της χώρας στην (ευρωπαϊκή και υπερατλαντική) δύση παρήλθαν ανεπιστρεπτί.

Όπως επίσης έχουν παύσει να υφίστανται πιθανότητες σύνδεσης της Τουρκίας με την Ε.Ε., έστω και με την μορφή μιας ειδικής σχέσης. Άρα η αναγνώριση της γενοκτονίας αποτελεί πολιτικό εργαλείο περιθωριοποίησης και στιγματισμού της Τουρκίας, την ώρα που η δημόσια ζωή στην χώρα κινείται στην τροχιά του νεοθωμανισμού.

Ως προς την παπική εμπλοκή υπάρχει και μία θρησκευτική αναγκαιότητα.

Οι ωμότητες του ISIS και το πογκρόμ που έχει εξαπολύσει κατά κάθε αλλόδοξου στην Μ. Ανατολή προκαλούν μία αντίδραση, την οποία επιχειρεί να μονοπωλήσει (στην χριστιανική της εκδοχή) ο προκαθήμενος της ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας. Ώστε, μεταξύ των άλλων, να εμφανιστεί ως κυρίαρχος πόλος μεταξύ των υπόλοιπων χριστιανικών δογμάτων.

Ούτως ή άλλως η αρμενική γενοκτονία επιστρέφει στις επίσημες κρατικές μνήμες – από την ιστορική δεν εξορίσθηκε – για προφανείς λόγους σκοπιμότητας. Όσο κι αν οργίζεται ο Τ. Ερντογάν είναι υποχρεωμένος να αναμετρηθεί με τα δεδομένα μιας (ανεπιθύμητης στον ίδιο αλλά οδυνηρής για τους δημοκρατικούς πολίτες, ανά την οικουμένη) πραγματικότητας.

Όταν ο παγκόσμιος χωροφύλακας σχεδιάζει!

kobaniΟ πόλεμος κατά των τζιχαντιστών του «ISIS» στο Ιράκ και την Συρία έχει ήδη ξεκινήσει.

Ταυτόχρονα μια σειρά περιφερειακών δυνάμεων, στον χώρο της Εγγύς και Μέσης Ανατολής, αναπροσαρμόζει τακτικές και συμμαχίες.

Από την στιγμή που οι ΗΠΑ, ως επικεφαλής του δυτικού κόσμου, αποφάσισαν πως ο κίνδυνος των επιγόνων της «Αλ Κάιντα» είναι μεγαλύτερος εκείνου που τους δημιουργούσαν το καθεστώς Άσσαντ στην Συρία και το σιιτικό ιερατείο του Ιράν. Για να κατανοηθεί η συνθετότητα του ζητήματος καλό είναι να αναζητήσουμε τις βαθύτερες επιδιώξεις του υπερατλαντικού ηγεμόνα.

Η επέμβαση κατά του Σ. Χουσεΐν προ δεκαετίας δεν είχε βασικό στόχο τον έλεγχο των πετρελαιοπηγών, όπως αρκετοί υπέθεταν. Αλλά την ριζική αναδιάταξη του γεωπολιτικού χάρτη στην περιοχή, όπου στρατηγικής σημασίας παραμένει η ασφάλεια του Ισραήλ –του πυλώνα της δύσης στον μεσανατολικό χώρο.

Η αξιοποίηση των τζιχαντιστών, τους οποίους οι ΗΠΑ αρχικά εξόπλισαν και στήριξαν, έφερε τα προσδοκώμενα (από αυτές) αποτελέσματα.

Οριστικοποίησε την διάλυση του Ιράκ, διχοτόμησε πρακτικά την Συρία και περιθωριοποίησε τον ρόλο του Ιράν, μέσω «Χεσμπολά» στον Λίβανο. Η (συμπληρωματικού χαρακτήρα) επίθεση του Ισραήλ κατά της «Χαμάς» της επέφερε δεινά πλήγματα.

Ενώ η στήριξη των στρατηγών – δικτατόρων στην Αίγυπτο (με την απόλυτη στήριξη των Αμερικανών) έθεσε εκτός νόμου τους σουνίτες «αδελφούς μουσουλμάνους». Συνεπώς ο χάρτης της περιοχής περιλαμβάνει κράτη – φαντάσματα, αδύναμες οντότητες που προσφεύγουν στην εύνοια του παγκόσμιου χωροφύλακα.

Τα καθεστώτα που διατηρούσαν δεσμούς με την Ρωσία και την Κίνα βρέθηκαν στο όριο της κατάρρευσης.

Ειδική σημασία αποκτά η εμπλοκή της Τουρκίας, καθώς αποτελεί ισχυρή τοπική δύναμη.

Ο Ερντογάν, στο πλαίσιο του «νεοθωμανισμού» στήριξε στρατιωτικά τους σουνίτες (και τους τζιχαντιστές) σε Ιράκ, Συρία, Παλαιστίνη, Αίγυπτο. Εξ’ού και η σκληρή κόντρα με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, αφού (ειδικά μετά την επικήρυξη των φονταμενταλιστών του «ISIS») τα συμφέροντα έδειχναν αντικρουόμενα. Η μερική αναδίπλωση του «εκλεγμένου σουλτάνου» της Τουρκίας δεν δείχνει ικανή να διασκεδάσει την εκατέρωθεν καχυποψία.

Είναι μια ιστορία που θα έχει και άλλα επεισόδια στο προσεχές μέλλον.

Εκείνο που μένει ως παρακαταθήκη είναι πως, όταν το απαιτήσουν συμφέροντα και συνθήκες, οι χθεσινοί εχθροί γίνονται σύμμαχοι και τούμπαλιν.

Κράτη και χαλιφάτα μετατρέπονται σε εργαλεία, τα οποία χρησιμοποιούνται επιλεκτικά ώστε να διευκολυνθεί η εγκατάσταση των ηγεμονικών σχεδιασμών.

 

Αλήθεια σε … αναμονή

syria-ruins-copyΈως τις αρχές της περασμένης άνοιξης η «επίσημη» κάλυψη των όσων συμβαίνουν στην Συρία ήταν συγκεκριμένη.

Στον εμφύλιο συγκρούονταν οι άγγελοι της ισλαμικής οργάνωσης «Αλ Νούσρα» και ο στρατός του διαβολικού καθεστώτος Άσσαντ.

Οι μαχητές της ελευθερίας αντιμετωπίζονταν (κατά την αδέσμευτη δημοσιογραφική έρευνα) με χημικά και με βολές βαρέων όπλων κατά αμάχων. Μάλιστα ο ΟΗΕ επέβλεψε (τρόπος του λέγειν) και οι ΗΠΑ υλοποίησαν την καταστροφή των χημικών της Συρίας στη Μεσόγειο. Όσο για τις καταγγελίες πως τα συγκεκριμένα όπλα τα χρησιμοποίησαν οι τζιχαντιστές –ακόμα και η υπεράνω κάθε υποψίας για συμπάθεια στον Άσσαντ εισαγγελέας του δικαστηρίου της Χάγης Κάρλα Ντελ Πόντε το πιστοποίησε επισήμως – θάφτηκαν από τα ανεξάρτητα Μ.Μ.Ε.

Η συστράτευση κατά του «σατανικού ηγέτη» δεν μπορούσε να υπονομευθεί από αυτού του είδους τις αποκαλύψεις.

Ωστόσο η προέλαση των σουνιτών ομοϊδεατών της «Αλ Νούσρα» στο γειτονικό Ιράκ, όπου η ISIS οργανώνει «ισλαμικό χαλιφάτο» και απειλεί την σιιτική εξουσία που έχει εγκαταστήσει η Ουάσιγκτον, μετέβαλε άρδην τα δεδομένα.

Αίφνης οι φονταμενταλιστές αναγορεύθηκαν σε υπέρτατη απειλή κατά της ανθρωπότητας.

Δεν αποκλείεται μάλιστα να ετοιμάζονται για βιολογικό πόλεμο –όπως η Αλ. Κάιντα, στα χρόνια της εκστρατείας του Τζ. Μπους στο Ιράκ. Τώρα πληροφορούμαστε για την βαρβαρότητα των αποκεφαλισμών στρατιωτών του καθεστώτος της Συρίας και γι’ ανήκουστες φρικαλεότητες κατά σιιτών, Κούρδων, Γεζίντι και χριστιανών.

Το θέμα δεν είναι αν όλα τούτα συμβαίνουν –που συμβαίνουν.

Το ζήτημα είναι πως οι αποσπασματικές πληροφορίες και η επιλεγμένη διοχέτευσή τους στην κοινή γνώμη (συχνά μέσω «ινστιτούτων», «ανθρωπιστικών οργανώσεων» και «ανεξάρτητων παρατηρητών») προετοιμάζει την επέλαση των κρατικών και υπερκρατικών συμφερόντων και οργανισμών.

Τώρα που οι ΗΠΑ πείσθηκαν πως οι τζιχαντιστές είναι χειρότεροι από το καθεστώς του Άσσαντ, αφού η εδραίωσή τους στην Συρία θα τους διευκόλυνε στο Ιράκ, μαθαίνουμε τα ακριβώς αντίθετα από εκείνα που τα διεθνή πρακτορεία και δίκτυα διαλαλούσαν μέχρι λίγο καιρό πριν.

Οπότε οι φοβερές και τρομερές απειλές, που διατηρούν σε συνεχή εγρήγορση την αντιτρομοκρατική εκστρατεία των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ, μπορούν να εναλλάσσονται κατά το δοκούν.

Η αλήθεια μπορεί να περιμένει…

 

Γεωπολιτικά παιχνίδια

Μια ματιά στη μεσογειακή γειτονιά μας πείθει πως υπάρχει σε εξέλιξη ένα ντόμινο συγκρούσεων, που πυρπολεί τον χώρο της Μέσης Ανατολής και της βόρειας και κεντρικής Αφρικής.

Η απλή αναφορά αρκεί: Ιράκ, Συρία, Γάζα, Λιβύη, Νιγηρία, βρίσκονται σε πολεμικό πυρετό. Είτε εξ’ αιτίας εμφύλιων συρράξεων είτε μέσω εμπλοκής συντεταγμένων κρατικών στρατών (Ισραήλ) με αυτοσχέδιες στρατοχωροφυλακές (Χαμάς και Χεσμπολά).

Αν προστεθεί και η Αίγυπτος, όπου η στρατιωτική δικτατορία κατέστειλε τους φονταμενταλιστές «αδελφούς μουσουλμάνους» ολοκληρώνεται ένα σκηνικό χαώδους πολιτικής αρχιτεκτονικής.

Εννοείται πως δεν προέκυψε τυχαία αυτή η εικόνα.

Η κατάρρευση του διπολικού κόσμου επέφερε αναπόφευκτες ανακατατάξεις στο κρίσιμο αυτό –γεωπολιτικά και οικονομικά – μέρος του πλανήτη. Η κυριαρχία των ΗΠΑ και το δόγμα της «νέας τάξης» προκάλεσε αναδόμηση κρατικών οντοτήτων, διάλυση τοπικών στρατών και δημιουργία νέων μορφωμάτων.

Το Ιράκ τριχοτομήθηκε, η Συρία διχοτομείται, η Λιβύη παραπαίει στο έλεος της εσωτερικής αλληλοσφαγής. Η προαιώνια αντιμαχία σουνιτών και σιιτών αξιοποιείται από τις ηγεμονικές δυνάμεις –με επικεφαλής τον στρατιωτικό βραχίονα των ΗΠΑ – ώστε να υπηρετηθούν τα συμφέροντα του πλέγματος που οικοδομεί μια οικουμενική εξουσία.

Αλλά ο κόσμος μας μόνο ενιαίος δεν είναι, καθώς οι ανταγωνισμοί και τα ιδιαίτερα συμφέροντα παράγουν, αφειδώς, ρήξεις και ένοπλες αντιπαραθέσεις.

Ο άξονας Ρωσίας – Κίνας, που αντιπαλεύει την υπερατλαντική ισχύ, έχει τις δικές του συμμαχίες και προτεραιότητες. Όσο και αν έχει χάσει έδαφος, αφού ο αραβικός κόσμος –μετά την ήττα του «παναραβισμού» και των κοσμικών καθεστώτων τύπου Μπάαθ –σπαράσσεται από θρησκευτικές έριδες.

Αλλά οι συνεχείς μεταβολές στα δεδομένα αφήνουν περιθώρια για καινοφανείς δυνατότητες.

Λόγου χάρη η Τουρκία, η οποία (επί κεμαλιστών) αποτελούσε, μαζί με το Ισραήλ, τους ακρογωνιαίους λίθους των αμερικανοΝΑΤΟϊκών συμφερόντων στην Εγγύς και Μέση Ανατολή. Επί Ερντογάν είχαμε πλήρη στροφή, με τον νεοθωμανισμό να στηρίζει τους σουνίτες και να συγκρούεται με Ισραήλ και ΗΠΑ.

Επομένως θα είναι εξαιρετικά επισφαλές να προκαθορίσουμε την έκβαση ενός τόσο μεγάλου γεωπολιτικού παιχνιδιού.

 

Πόσο κοντά είναι το τέλος του Ερντογάν;

ertogan_808742989Οι καταιγιστικές εξελίξεις στην Τουρκία τρίζουν, συθέμελα, την κυβέρνηση Ερντογάν.

Οι αποκαλύψεις για σκάνδαλα εξαγοράς κορυφαίων παραγόντων της, με αντάλλαγμα χρυσοφόρα επιχειρηματικά συμβόλαια, είναι η κορυφή του παγόβουνου.

Επί της ουσίας η αναμέτρηση του πρωθυπουργού με τον άλλοτε πολιτικό του μέντορα Φ. Γκιουλέν εισήλθε στο τελικό της στάδιο. Η δημοσιοποίηση της ρήξης έγινε κατά την διάρκεια της κοινωνικής έκρηξης στην γειτονική χώρα, το περασμένο καλοκαίρι. Το δίκτυο του πανίσχυρου (φιλοδυτικού) κληρικού έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην κυριαρχία του Ερντογάν τα τελευταία δέκα χρόνια, συμβάλλοντας στην επικράτησή του επί του κεμαλικού κατεστημένου. Η εγκαθίδρυση ενός προσωποπαγούς καθεστώτος (ο Φ. Γκιουλέν μίλησε για «φαραώ») μπορεί να ξεχείλισε το ποτήρι της αντιδικίας των δύο ανδρών, η αφορμή ωστόσο δεν πρέπει να συσκοτίσει τα αίτια της μεταξύ τους ρήξης.

Φαίνεται πως το σημείο –κλειδί ήταν η απόφαση του Τούρκου πρωθυπουργού να προχωρήσει σε «θεσμική ισλαμοποίηση» του πολιτεύματος.

Η νοσταλγία των σουλτανικών μεγαλείων, η ημιαπαγόρευση των οινοπνευματωδών ποτών, η δημιουργία διαφορετικών χώρων εκπαίδευσης και παραμονής των δύο φύλων συνάντησαν την αντίδραση του Φ. Γκιουλέν και των κύκλων επιρροής του εντός του «μουσουλμανικού πουριτανισμού» αντί της κρατικής τους επιβολής.

Ο φόβος διχαστικών φαινομένων, όπως της πλατείας Ταξίμ, θα μπορούσε να οδηγήσει σε απρόβλεπτες συνέπειες –ειδικά όταν τα δυτικά παράλια και η ενδοχώρα της Ανατολίας αποτελούν σχεδόν ασύμβατους κόσμους. Ωστόσο υπάρχει και η πλευρά των επιπτώσεων της στρατηγικής του «νεοθωμανισμού».

Δηλαδή η κρατική χρήση των σουνιτικών κοινοτήτων, σ’ ένα γεωπολιτικό χώρο από την Βοσνία ως τον Καύκασο και την Λιβύη ως την Συρία. Η σύγκρουση με το Ισραήλ και η επίσκεψη Ερντογάν στην Γάζα, η συμπαράσταση στους Αιγύπτιους «αδελφούς μουσουλμάνους», η χρηματοδότηση και ο εξοπλισμός αντάρτικων ομάδων που πολεμούν κατά του Άσσαντ και η σκληρή στάση απέναντι στους σιίτες μουλάδες του Ιράν είναι απτά δείγματα μιας αναδυόμενης περιφερειακής δύναμης στον χώρο της Εγγύς και Μέσης Ανατολής.

Μόνο που η παραγόμενη ένταση και η πιθανότητα περικύκλωσης του Ισραήλ δεν συνοδοιπορούν με τις πολιτικές προτεραιότητες των ΗΠΑ στην περιοχή. Η προ καιρού επίσκεψη Ερντογάν στον Λ. Οίκο και οι συνομιλίες του με τον Μπ. Ομπάμα είχαν αποκαλύψει το χάσμα που τους χωρίζει. Μόνο τυχαίο δεν είναι τ’ ότι ο Φ. Γκιουλέν έχει αυτοεξορισθεί στις ΗΠΑ, απ’ όπου εξαπολύει τους κεραυνούς του κατά του πρώην πνευματικού του τέκνου.

Οι μάχες στα ενδότερα του κρατικού μηχανισμού της Τουρκίας, ο οποίος εποικίσθηκε από πρόσωπα πιστά στον δυτικόφιλο ιμάμη, ήταν και παραμένουν αδυσώπητες. Οι τέως συνοδοιπόροι μεταβλήθηκαν σε ασυμφιλίωτους εχθρούς και ο πόλεμος για την εξουσία είναι μέχρις τελικής πτώσεως.

Θα ήταν επιπόλαιο να προδικάσουμε την έκβασή του, την ώρα που διεξάγεται η «μητέρα των μαχών».