Μπίζνες μέσω … πολέμου

ukr1Ο ξεχασμένος, από πολλούς, πόλεμος στην Ουκρανία αποτελεί μια κανονικότητα στην ανατολική Ευρώπη.

Από την μια η κυβέρνηση του Κιέβου, με την στήριξη των δυτικών δυνάμεων κι από την άλλη οι ρωσόφωνοι αυτονομιστές υπό την αιγίδα του Πούτιν.

Εκατόμβες αμάχων, βομβαρδισμοί συνοικιών, στρατιωτικές επιχειρήσεις – για τα οποία αλληλοκατηγορούνται οι εμπόλεμοι. Μετά την Γιουγκοσλαβία οι αιμοβόρες δράσεις κρατικών και παραστρατιωτικών δυνάμεων επανέκαμψαν στο έδαφος της «γηραιάς ηπείρου».

Πάνω στις σφαγές και τον εθνικιστικό παροξυσμό που κυριαρχεί – ένθεν κι εκείθεν παίζεται μια μεγάλη παρτίδα γεωπολιτικού πόκερ. Μάλιστα ετοιμάζεται η αναβάθμιση του επιπέδου βίας, μετά την αποτυχία των ως τώρα διπλωματικών προσπαθειών γι’ αποκλιμάκωση της σύγκρουσης.

Καθώς η Ουάσιγκτον, η οποία καθοδηγεί τον ουκρανικό στρατό (στο πλευρό του οποίου μάχονται κι επαγγελματίες μισθοφόροι αλλοδαπής προέλευσης) ετοιμάζεται να στείλει νέες ποσότητες όπλων και συναφούς πολεμικού υλικού.

Ώστε να συνεχίζει να μάχεται, δι’ αντιπροσώπων των συμφερόντων των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ, κατά των αντίστοιχων ρωσικών.

Συμμετρικά το καθεστώς Πούτιν στηρίζει κι εξοπλίζει τους ρωσόφωνους αντάρτες, που έχουν ανακηρύξει την στρατοκρατούμενη «δημοκρατία» τους στα εδάφη που κατέχουν.

Επί της ουσίας η έμμεση επέμβαση των ΗΠΑ έχει ένα στόχο: την (ταυτόχρονη) αποδυνάμωση τόσο της Ρωσίας όσο και της Γερμανίας.

Για την πρώτη η εγκατάσταση υποδομών στρατιωτικής σημασίας στα δυτικά της σύνορα με την Ε.Ε. συνεπάγεται διαρκή παρενόχληση (επιπλέον πολιτική και οικονομική) στον μεγάλο, και μεταψυχροπολεμικά, αντίπαλο. Όμως οι συνέπειες αφορούν και την Γερμανία, που ανησυχεί από την ανάφλεξη σε ζώνη άμεσης επιρροής της. Διαπιστώνοντας πως επανακάμπτει, έστω από το παράθυρο, ο αμερικανικός παράγοντας.

Εξ’ ού και η αντίδραση της καγκελαρίου Μέρκελ στο σχέδιο των ΗΠΑ, που θα εξοπλίσουν περαιτέρω τα στρατεύματα της Ουκρανίας.

Η μέχρι τώρα τροπή των εξελίξεων ευνοεί την υπερατλαντική υπερδύναμη, η οποία επανέκαμψε δριμύτερη στον ευαίσθητο αυτό γεωπολιτικό χώρο. Χρησιμοποιώντας εργαλειακά τον ουκρανικό εθνικισμό και την κρατική του συγκρότηση. Κάτι ανάλογα φυσικά πράττει και ο Βλ. Πούτιν, μ’ εντολοδόχους του τους ρωσόφωνους εθνικιστές. Η διαφορά έγκειται στ’ ότι οι μάχες δίνονται κοντά στα ρωσικά σύνορα και όχι χιλιάδες χιλιόμετρα μακρύτερα – όπως συμβαίνει για τον υπερατλαντικό μέντορα της Ουκρανίας.

Γι’ αυτό και η εκεχειρία, που επιτεύχθηκε πριν λίγες μέρες, είναι εξαιρετικά αμφίβολο αν θα μακροημερεύσει.

 

Advertisements

Ματωμένες εικόνες

odissos
Οι ματωμένες εικόνες από την Ουκρανία επαναφέρουν βιώματα και μνήμες που οι παλιότεροι θέλουν να ξεχάσουν –την ώρα που οι νεότεροι κινδυνεύουν να εξοικειωθούν μαζί τους.
Οι σφαγές και οι βιαιότητες, σε συγκρούσεις διαφορετικών εθνικών ομάδων, δεν είναι κάτι πρωτόγνωρο –δυστυχώς. Ωστόσο τα όσα συνέβησαν γύρω από το φλεγόμενο «κτίριο των συνδικάτων» ξεπερνούν την διάσταση μιας κτηνωδίας.
Όταν άνθρωποι (όποιας εθνοτικής καταγωγής) πηδούν από το εσωτερικό ενός κτιρίου και όσοι επιζήσουν πυροβολούνται με όπλα ή εκτελούνται με ρόπαλα τότε το πνεύμα του ναζισμού αναβιώνει στην καρδιά της Ευρώπης.
Λίγη σημασία έχει αν οι δολοφόνοι προέρχονται από τις τάξεις των Ουκρανών φασιστών του «δεξιού τομέα», άλλωστε και στην ρωσική πλευρά υπάρχουν εθνικιστικές ομάδες που θαυμάζουν την κληρονομιά των SS. Αποδεικνύεται ξεκάθαρα πως οι ιδέες που μεσουράνησαν στην Ευρώπη του μεσοπολέμου επανέρχονται δριμύτερες στο ιστορικό γίγνεσθαι. Άλλωστε ο πόλεμος είναι η αγαπημένη μέθοδος επίλυσης των διαφορών για τους οπαδούς των οραμάτων του Χίτλερ.
Ο πόλεμος διαιωνίζει το μίσος (που τον προκαλεί) και ολοκληρώνει τις εθνικές εκκαθαρίσεις. Δίχως την αλληλοσφαγή δεν είναι δυνατό να εγκατασταθούν «εθνικές καθαρότητες».
Από την άλλη πλευρά το φρικιαστικό έγκλημα των Ουκρανών νεοναζί εξυπηρετεί άριστα τα συμφέροντα του καθεστώτος Πούτιν.
Είναι πλέον πολύ πιο εύκολο να εμφανισθεί ως προστάτιδα δύναμη των ρωσόφωνων της περιοχής και να παρέμβει στρατιωτικά, στο όνομα της σωτηρίας των συμπατριωτών. Εμφανής είναι η παγωμάρα που προκλήθηκε στην κυβέρνηση του Κιέβου και στις ΗΠΑ που έχουν αναλάβει τον ρόλο του άτυπου καθοδηγητή του.
Κάποιες πρώτες ρωγμές, ανάμεσα στον υπερατλαντικό παράγοντα και την Ε.Ε. –που προϋπήρχαν– φαίνεται πως διευρύνονται.
Το μόνο που είναι βέβαιο αφορά την δυνατότητα συμβίωσης διαφορετικής καταγωγής ανθρώπων, η οποία καταστράφηκε οριστικά. Την δυστυχία αναλαμβάνει να την διαχειριστεί η ωμή βία και η υποκρισία της διεθνούς διπλωματίας.
Ο πραγματικός νικητής ωστόσο είναι ο θάνατος, στην βαθύτερη (πραγματική και συμβολική) εκδοχή του.

Αθλιότητα και αγυρτεία

oukraniaΟι αιματηρές συγκρούσεις ανέδειξαν τη «νέα τάξη» στα πράγματα της Ουκρανίας.

Ο φιλορώσος Β. Γιαννουκόβιτς εξαναγκάσθηκε σε άτακτη φυγή και (μέσω αντιπροσώπου) ανήλθε στην εξουσία η εκλεκτή της δύσης Γ. Τιμοσένκο. Σε μια αδυσώπητη σύγκρουση δεν υπάρχουν περιθώρια για θεσμικούς κανόνες και συνταγματικά προσχήματα. Ο εκδιωχθείς πρόεδρος μπορεί να επιμένει πως δεν παραιτείται, ωστόσο ο προσωρινός του διάδοχος εγκαταστάθηκε «δόξη και τιμή».

Μια προαιώνια σύγκρουση μεταξύ της Ρωσίας (ακόμα και επί ΕΣΣΔ) και ουκρανικού εθνικισμού είχε ένα επιπλέον επεισόδιο.

Θεμέλιο της ρήξης είναι το άσβεστο μίσος ανάμεσα στις διαιρεμένες (εθνολογικά και γεωγραφικά) περιοχές της χώρας. Πάνω σε αυτό εδράζονται οι πολεμικού τύπου συρράξεις κρατικών και παραστρατιωτικών δυνάμεων, ένθεν κι εκείθεν. Εκεί ακριβώς επενδύουν τα διεθνή συμφέροντα, αξιοποιώντας κατά το δοκούν τις αντιμαχόμενες πλευρές.

Ο Πούτιν στήριξε με κάθε τρόπο τον Γιαννουκόβιτς, μιας και εκείνος του εξασφάλισε την διεύρυνση της ζώνης επιρροής της Ρωσίας στην ανατολική Ευρώπη. Αντίστοιχα οι ΗΠΑ (κυρίως αυτές) και η Ε.Ε. υιοθέτησαν τις κινητοποιήσεις της ουκρανικής αντιπολίτευσης, ακόμα και αν ανάμεσα στους διαδηλωτές υπήρχαν άριστα εξοπλισμένες φασιστικές ομάδες. Η αλληλοσφαγή αποτελεί προϋπόθεση της διεθνούς παρέμβασης.

Αφού εν ονόματι του «ανθρωπισμού» (το νέο δόγμα του ΝΑΤΟ, που εγκαινιάσθηκε στον πόλεμο της πρώην Γιουγκοσλαβίας) δημιουργείται το απαραίτητο προς τούτο ηθικό και πολιτικό κλίμα.

Το αν ο «ανθρωπισμός» εμφανίσει το πρόσωπο της διπλωματικής ή στρατιωτικής επέμβασης είναι θέμα στρατηγικής επιλογής και τακτικής σκοπιμότητας.

Εκείνο που έχει σημασία να κατανοηθεί είναι πως στα δύο στρατόπεδα που αντιπαλεύουν στην Ουκρανία δεν υπάρχουν διαφορές αρχών αλλά ένα (επίζηλο) έπαθλο: το λυσσαλέο πάθος για κυριαρχία. Η κοινωνική δημοκρατία –παρά τις υποκριτικές επικλήσεις- απουσιάζει από το περιεχόμενο των εκατέρωθεν πράξεων.

Εκατομμύρια άνθρωποι αποτελούν (εθελουσίως και μη) τις ασπίδες πίσω από τις οποίες κρύβονται τα πιο ποταπά συμφέροντα.

Οι δυνάστες εναλλάσσονται, η κοινωνική αθλιότητα περισσεύει την ώρα που θριαμβεύουν οι «εθνικές ρητορικές».

 Η εποχή προσφέρεται για την αποθέωση της αθλιότητας και της αγυρτείας.

 

Παιχνίδια επιρροών!

ukraine-protests-court-ban-1Τα όσα γίνονται αυτό τον καιρό στην Ουκρανία έχουν πολύ ευρύτερη σημασία από μιαν εσωτερική αντιπαράθεση σε μια θερμή περιοχή της ανατολικής Ευρώπης. Καθώς η χώρα οριοθετεί μία από τις «τεκτονικές πλάκες» όπου συγκρούονται αντιτιθέμενα συμφέροντα μεταξύ Ρωσίας και Ε.Ε. οι διαδηλώσεις και οι συγκρούσεις αποκτούν άλλη διάσταση.

Από την μια υπάρχουν οι παραδοσιακές φιλορωσικές δυνάμεις (ειδικά στο ανατολικό τμήμα του προ εικοσαετίας περίπου δημιουργημένου κράτους), οι οποίες εκπροσωπούνται από τον πρόεδρο Β. Γιαννουκόβιτς. Από την άλλη υπάρχει το μπλοκ όσων αντιτίθενται –κάτι που έχει ιστορικό βάθος- στην επιρ- ροή της ρωσικής ομοσπονδίας, όπως και στην ενιαία ΕΣΣΔ παλιότερα.

Η έκφρασή τους ήταν, κατά βάση, η πρώην πρωθυπουργός Γ. Τιμοσένκο και η «πορτοκαλί επανάσταση» της οποίας ηγήθηκε. Επρόκειτο για μια λυσσαλέα μάχη εξουσίας, η οποία κατέληξε στην σύλληψη και φυλάκιση της «Γιούλια».

Στο πλευρό της ήταν, από την πρώτη στιγμή, οι ΗΠΑ και η Ε.Ε. Στις τελευταίες διαδηλώσεις εμφανίσθηκαν (υπέρ της ευρωπαϊκής προοπτικής της χώρας) ακόμα και θιασώτες του ναζισμού. Για την ακρίβεια απόγονοι και επίγονοι των ουκρανικών δυνάμεων που –εν ονόματι της αντιρωσικής και αντικομμουνιστικής τους ιδεολογίας- συντάχθηκαν με τα γερμανικά στρατεύματα στον Β΄ παγκόσμιο πόλεμο.

Φυσικά οι παραδόσεις έχουν αξία και στο σήμερα, δεν αποτελούν μουσειακά είδη.

Ωστόσο η χρήση τους σχετίζεται με τους επικαιροποιημένους ανταγωνισμούς, μετά την κατάρρευση της ΕΣΣΔ. Ήδη ο Β. Γιαννουκόβιτς, σε στενή συνεργασία με τον Β. Πούτιν, μπλόκαρε την συμφωνία σύνδεσης της Ουκρανίας με την Ε.Ε. Προσπαθώντας να κρατήσει, με κάθε τρόπο, την χώρα υπό ρωσική επιρροή.

Οι διαδηλώσεις των (αντιρώσων) εθνικιστών, με την αρωγή μεγάλων δυνάμεων της γηραιάς ηπείρου αλλά και υπερατλαντικών κέντρων, προσπαθούν ν’ ανατρέψουν τον αυταρχισμό των αντιπάλων τους για να εγκαταστήσουν τον δικό τους.

Όλα αυτά σε μια χώρα όπου η εξαθλίωση κυριαρχεί και τα μαφιόζικου τύπου οικονομικά και πολιτικά δίκτυα κυριαρχούν απ’ άκρου εις άκρον της.

Η γεωπολιτική μάχη για το σε ποιο στρατόπεδο θα ενταχθεί ουδόλως περιλαμβάνει κάποιο προβληματισμό για τα κοινωνικά προβλήματα που ταλαιπωρούν τον πληθυσμό. Για την ακρίβεια αμφότερες οι εμπόλεμες πλευρές συμφωνούν στ’ ότι μια τέτοια οπτική βρίσκεται πέραν των ενδιαφερόντων τους.