Ο «Καλλικράτης», ο «Κλεισθένης Ι» και η απόλυτη σιωπή!

Όταν μια Κυβέρνηση παρεμβαίνει νομοθετικά στο χώρο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, είναι λογικό να αναμένεις τις απόψεις όσων ασχολούνται με αυτήν. Πολύ περισσότερο όταν αυτοί δεν «τσιγκουνεύτηκαν» χαρακτηρισμών και κριτικής για το προηγούμενο νομοσχέδιο.

Μου προξενεί εντύπωση η απόλυτη σιωπή των πρώην μελών της «Λαρισαίων Πόλις», που σήμερα δραστηριοποιούνται στη «Συμπαράταξη Λαρισαίων». Ακόμη μεγαλύτερη εντύπωση μου προκαλεί η σιωπή όσων εξ αυτών (πλην ελαχίστων εξαιρέσεων),  δραστηριοποιούνται στο Κίνημα Αλλαγής.

Και είναι λογικό να αναρωτιέται κάποιος τι γίνεται, όταν οι ίδιοι δε δίστασαν να προσυπογράψουν την κοινή διακήρυξη των τριών παρατάξεων από την οποία είχε προκύψει η «Συμπαράταξη», κατακεραυνώνοντας τον «Καλλικράτη» και την τότε Κυβέρνηση, φθάνοντας στο σημείο να μιλούν για …διάλυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης!

 Θυμίζω, για την ιστορία, τι υποστήριζαν:

«Η τοπική αυτοδιοίκηση μέσα σ ‘ αυτό το περιβάλλον ζει το δικό της δράμα. Ο Καλλικράτης δεν έλυσε κανένα από τα γνωστά διαχρονικά προβλήματά της, όπως είναι τα οικονομικά και το μοντέλο διοίκησης των Δήμων. Το αντίθετο μάλιστα. Τα όποια θετικά σημεία είχε έμειναν γράμμα κενό (π.χ. συνήγορος του πολίτη στο Δήμο Λάρισας) και μέσα στην κρίση οδήγησε σε αρνητικά αποτελέσματα, επιτείνοντας την διάλυση των δήμων. Οι παλιοί συμμετοχικοί θεσμοί, όπως τα συνοικιακά συμβούλια, «αναβαθμίστηκαν» σε διαμερισματικά συμβούλια και μετατράπηκαν σε εκλογικούς μηχανισμούς. Η μεγάλη πληθυσμιακή διόγκωση των Δήμων απομάκρυνε ακόμα περισσότερο τους αιρετούς από τον απλό πολίτη.»

Ο Καλλικράτης λοιπόν επέτεινε τη … διάλυση των Δήμων!

Και συνέχιζαν:

«Η τοπική αυτοδιοίκηση σήμερα βρίσκεται σε βαθιά κρίση ως αποτέλεσμα εφαρμοζόμενων αντιλαϊκών και αντι-αυτοδιοικητικών κυβερνητικών πολιτικών. Οι τελευταίες μάλιστα εξελίξεις στο χώρο της Τ.Α. διαμορφώνουν καταστάσεις αρνητικές εκρηκτικές και επικίνδυνες, με υπαρκτό τον κίνδυνο κατάρρευσής της. Η οικονομική ασφυξία, οι απολύσεις προσωπικού, η κατάργηση αρμοδιοτήτων ή η  παραχώρηση νέων χωρίς τους αντίστοιχους οικονομικούς πόρους, η άμεση ή έμμεση ιδιωτικοποίηση σημαντικών δραστηριοτήτων της, κοινωνικών αγαθών (π.χ. νερό) και υπηρεσιών και  η εγκατάλειψη κάθε κοινωνικής πολιτικής οδηγούν την Τοπική αυτοδιοίκηση σε αργό θάνατο και στερούν από  τον πολίτη την πρόσβαση σε σημαντικές για την ποιότητα της ζωής του υπηρεσίες. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση από διακριτός, δημοκρατικός πόλος άσκησης τοπικής εξουσίας  μετατρέπεται  σε απλό διαχειριστή-υπηρεσία της κεντρικής εξουσίας.»

Κατάρρευση, αργός θάνατος, αντι-αυτοδιοικητικές πολιτικές, διαχειριστής κ.τ.λ.

Έτσι έπρεπε να αφομοιωθεί μια παράταξη για να βρούνε πεδίο έκφρασης οι προσωπικές στρατηγικές των εμπνευστών της…

Και σήμερα;

Τι άραγε έχουν να πουν οι τότε πρωταγωνιστές για την Κυβερνητική πρόταση των ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ; Πως αλήθεια κρίνουν τον «Κλεισθένη»;

Στο προτεινόμενο νομοσχέδιο υπάρχει η έκφραση της πολιτικής πρότασης των σημερινών κυβερνώντων για την Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Γιατί σιωπούν;

Από το 2014 μέχρι και σήμερα κύλησε πολύ νερό στο αυλάκι …

Η χώρα έζησε απίστευτες καταστάσεις αλλά η Τοπική Αυτοδιοίκηση επέζησε σαν θεσμός και απέδειξε, μέσα σε συνθήκες κρίσης , μια υποδειγματική πολιτική σταθερότητα, καλύπτοντας στο σύνολο της, με επιτυχία τις τεράστιες αδυναμίες και παθογένειες του κεντρικού κράτους, μέσα από χιλιάδες κοινωνικές δομές.

Όχι γενικά και αόριστα ούτε τυχαία. Κάπου ακουμπούσε. Και αυτό ήταν τα δύο βασικά νομοσχέδια που διέπουν τη λειτουργία της: Αυτό του 2006 (Κ.Δ.Κ.) και ο … καταραμένος (για αυτούς) Καλλικράτης.

Δεν θα πρέπει να πούνε κάτι;

Αποτελεί μεταρρύθμιση ο “Κλεισθένης”;

Αντιμετωπίζει τα πραγματικά προβλήματα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης;

Ενισχύεται η εξάρτηση της Αυτοδιοίκησης από το κράτος;

Προωθείται ένα πιο συγκεντρωτικό μοντέλο διοίκησης σε αντίθεση με τις επιταγές του Συντάγματος;

Τι λένε για το προτεινόμενο εκλογικό σύστημα;

Ποιος θα είναι ο ρόλος του Δημάρχου;

Τι λένε για το νέο ανταποδοτικό τέλος;

Συμφωνούν με την πρόβλεψη ετήσιου ανώτατου ύψους προϋπολογισμού ανά Κοινότητα;

Με τις προθεσμίες που δίνονται για τη σύνταξη και ψήφιση των προϋπολογισμών και των Ο.Π.Δ;

Τι γίνεται με τους περίφημους «παρανόμους παρακρατηθέντες πόρους της Αυτοδιοίκησης΄

Συμφωνούν με το μοντέλο του Δήμου- επιχειρηματία;

Θα μπορούσα να αναφέρω πολλά ακόμη αλλά νομίζω είναι αρκετά για να δικαιολογούν την αγανάκτηση για τη σιωπή των άλλοτε λαλίστατων, προερχόμενων από τη «Λαρισαίων Πόλις», στελεχών της Δημοτικής Αρχής.

Εκτός και αν συμφωνούν με τα αναφερόμενα σε πρόσφατη ανακοίνωση του ΣΥΡΙΖΑ Λάρισας ότι « Ο «Κλεισθένης» ξανοίγει μια άλλη εποχή για την τοπική αυτοδιοίκηση στον σύγχρονο κόσμο. Συνεγείρει το σύνολο των παραγωγικών δυνάμεων του κάθε τόπου..»!

Έστω και έτσι δεν πρέπει να μιλήσουν;

Advertisements

«ΚΛΕΙΣΘΕΝΗΣ»: Έργα και προμήθειες στους ΟΤΑ χωρίς ελέγχους νομιμότητας!

Προαναγγέλθηκε σαν μια τομή στο χώρο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και μετά από συνεχόμενες αναβολές και καθυστερήσεις τριάντα περίπου μηνών – κατατέθηκε το προσχέδιο του νόμου που φιλοδοξεί να αντικαταστήσει τον «Καλλικράτη».

Η συζήτηση επικεντρώθηκε στο εκλογικό σύστημα που θα ισχύσει στην Τοπική Αυτοδιοίκηση καθώς το νομοσχέδιο προβλέπει την εκλογή Δημοτικών – Περιφερειακών Συμβούλων με απλή αναλογική αλλά η πραγματική «αλλαγή» βρίσκεται αλλού:

Στην κατάργηση ουσιαστικά του Ελέγχου Νομιμότητας για την συντριπτική πλειοψηφία  των αποφάσεων των ΟΤΑ, με τις οποίες ανατίθενται έργα, υπηρεσίες, μελέτες και προμήθειες!

Τόσο για τους Δήμους και τις Περιφέρειες, όσο και για τα Νομικά τους Πρόσωπα και τις ΔΕΥΑ,  με τη διάταξη του άρθρου 113 του νέου νόμου, η οποία αντικαθιστά το άρθρο 225 του Καλλικράτη ορίζεται ότι ο έλεγχος νομιμότητας για αναθέσεις έργων, υπηρεσιών, μελετών και προμηθειών θα γίνεται εάν το τίμημα υπερβαίνει το ποσό των 120.000€ μη συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α.!

Σε αντίθεση με τον Καλλικράτη που προέβλεπε τον έλεγχο των αντιστοίχων αποφάσεων από το πρώτο ευρώ!

Παραθέτω το συγκεκριμένο άρθρο, όπως υπάρχει στο προσχέδιο του νόμου:

«Άρθρο 113

Το άρθρο 225 του ν. 3852/2010 αντικαθίσταται ως εξής:

«Υποχρεωτικός Έλεγχος Νομιμότητας

  1. Οι αποφάσεις των συλλογικών οργάνων των δήμων και των περιφερειών, καθώς και των ΝΠΔΔ αυτών, αποστέλλονται υποχρεωτικά για έλεγχο νομιμότητας στην Αυτοτελή Υπηρεσία Εποπτείας Ο.Τ.Α., εφόσον αφορούν: α) ρυθμίσεις κανονιστικού περιεχομένου, β) την ανάθεση έργων, υπηρεσιών, μελετών και προμηθειών, εάν το τίμημα υπερβαίνει το ποσό των εκατόν είκοσι χιλιάδων (120.000) ευρώ μη συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α., γ) την αγορά και εκποίηση, λόγω πώλησης ή δωρεάς κατά κυριότητα, ακινήτων, δ) την κήρυξη αναγκαστικών απαλλοτριώσεων, ε) τη μίσθωση ακινήτων από τρίτους, στ) τη σύναψη πάσης φύσεως δανείων ζ) την ίδρυση πάσης φύσεως νομικών προσώπων, τη συμμετοχή σε υφιστάμενα νομικά πρόσωπα, καθώς και τη λύση και θέση σε εκκαθάριση νομικών προσώπων σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία, η) τη σύναψη προγραμματικών συμβάσεων, με την επιφύλαξη του τελευταίου εδαφίου της περ. α’ της παρ. 1 του άρθρου 100 και θ) τη διεξαγωγή δημοτικού ή περιφερειακού δημοψηφίσματος.

Στην Αυτοτελή Υπηρεσία Εποπτείας ΟΤΑ αποστέλλονται προς έλεγχο νομιμότητας και οι αποφάσεις των κοινωφελών επιχειρήσεων, των ΔΕΥΑ και των μονομετοχικών ανωνύμων εταιρειών Ο.Τ.Α. που αφορούν α) αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου, β) εκποίηση παγίων περιουσιακών στοιχείων, γ) αγορά και εκποίηση ακινήτων, δ) σύναψη δανείων και ε) ανάθεση έργων, υπηρεσιών, μελετών και προμηθειών, εάν το τίμημα υπερβαίνει το ποσό των εκατόν είκοσι χιλιάδων (120.000) ευρώ μη συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α στ) μίσθωση ακινήτων από τρίτους και ζ) τη σύναψη προγραμματικών συμβάσεων, με την επιφύλαξη της περ. α’ της παρ. 1 του άρθρου 100. Επίσης, αποστέλλονται προς έλεγχο νομιμότητας οι αποφάσεις και ο προϋπολογισμός των Περιφερειακών Ταμείων Ανάπτυξης. Οι ετήσιες οικονομικές καταστάσεις αυτών κοινοποιούνται στην Αυτοτελή Υπηρεσία Εποπτείας Ο.Τ.Α.»

Τι σημαίνει αυτό στην πράξη;

Όλες οι απευθείας αναθέσεις ( έργα, υπηρεσίες, μελέτες, προμήθειες μέχρι 20.000€), όλοι οι πρόχειροι διαγωνισμοί (έργα, υπηρεσίες, μελέτες, προμήθειες μέχρι 60.000€) και όλοι οι ανοικτοί διαγωνισμοί (έργα, υπηρεσίες, μελέτες, προμήθειες μέχρι 120.000€) θα πραγματοποιούνται χωρίς να υπάρχει η υποχρέωση του ελέγχου νομιμότητας από την αρμόδια ελεγκτική Αρχή με ότι αυτό συνεπάγεται στον τομέα της διαφάνειας, της οικονομικής διαχείρισης αλλά και της σπατάλης δημοσίου χρήματος και βεβαίως της νομιμότητας αποφάσεων.

Πρόκειται για τη συντριπτική πλειοψηφία των σχετικών αποφάσεων.

Είναι απορίας άξια η λογική της συγκεκριμένης πρότασης, καθώς μιλάμε για συμβάσεις δις ευρώ, που θα ανατίθενται χωρίς τον απαιτούμενο έλεγχο. Το Υπουργείο και κατά συνέπεια η Κυβέρνηση δεν αντιλαμβάνεται το πρόβλημα που θα δημιουργηθεί; Δεν την ενδιαφέρει;

Το μόνο λογικό συμπέρασμα που μπορεί να βγάλει κάποιος, αν η συγκεκριμένη διάταξη παραμείνει ως έχει, είναι πως στα πλαίσια της μικροπολιτικής και ενός περίεργου παζαριού, η Κυβέρνηση επιχειρεί να «δωρίσει» την κατάργηση ουσιαστικά του ελέγχου νομιμότητας για τις πιο κρίσιμες αποφάσεις των ΟΤΑ, προκειμένου να μειώσει τις αντιδράσεις για το εκλογικό σύστημα.

Πρόκειται δηλαδή για το «τυράκι στη φάκα» της κυβερνητικής πολιτικής, που μπορεί σήμερα να προτείνει την αποτίναξη των δεσμών του ελέγχου για  τις αποφάσεις στις οποίες μπορεί να γίνει το μεγαλύτερο «παιχνίδι» (ειδικά στις απευθείας αναθέσεις) από τους αιρετούς αλλά προοπτικά θα οδηγήσει σε τεράστια προβλήματα τους ΟΤΑ, με ότι αυτό συνεπάγεται.

Είναι προφανές ότι η συγκεκριμένη απόφαση δεν προάγει ούτε τη διαφάνεια, ούτε τη χρηστή διοίκηση αντίθετα πριμοδοτεί την αδιαφάνεια και τον παλαιοκομματισμό.

Μένει να αποδειχθεί αν οι αιρετοί θα παίξουν το ρόλο του ποντικού που δαγκώνει το τυρί στη φάκα… Αν αυτό συμβεί θα είναι μελλοντικά άξιοι της μοίρας τους…

Όλα πήγανε καλά … εκτός κι αν πήγαν χάλια!

larisa_xionia_533_355Οφείλω να διευκρινίσω από την αρχή, γιατί οι καιροί είναι πονηροί ότι:

  1. Κανένας δεν μου υπαγόρευσε αυτά που αποφάσισα να γράψω (γιατί γνωριζόμαστε σε αυτή την πόλη)…
  2. Όπως με διαβεβαίωσε η οφθαλμίατρος μου δεν πάσχω από το σύνδρομο του “εκχιονιστικού μηχανήματος”, για να βλέπω κάθε πρωί που πήγαινα στη δουλειά μου, τρία τουλάχιστον εκχιονιστικά μηχανήματα να μου ανοίγουν το δρόμο…
  3. Δεν περίμενα το Δήμαρχο, ενώ καθόμουν αναπαυτικά στο ζεστό μου σπίτι, να έρθει να μου καθαρίσει την είσοδο του σπιτιού και την αυλή μου…
  4. Δεν περίμενα τον …Χουντίνι να εξαφανίσει με μιας το χιόνι που έπεσε από τους δρόμους…
  5. Δεν διακατέχομαι από καμία αντιπολιτευτική μανία κατά της Δημοτικής Αρχής, αλλά δεν έχω και καμία υποχρέωση να σιωπήσω για όσα είδα και έζησα αυτές τις μέρες. Γιατί όσο πιο γρήγορα βγουν τα παραμορφωτικά γυαλιά των μικροπολιτικών αναγκαιοτήτων  από τα μάτια όλων, τόσο πιο ουσιαστικά συμπεράσματα θα βγάλουμε από τη διαχείριση μιας, προαναγγελθείσας, κακοκαιρίας.

Για να είμαστε επίσης ειλικρινείς, θα πρέπει να συμφωνήσουμε ότι ούτε η χιονόπτωση των 30 cm μπορεί να θεωρηθεί ακραίο καιρικό φαινόμενο (!), ούτε η κακοκαιρία που μας ταλαιπώρησε μπορεί να θεωρηθεί πρωτοφανής (!), ούτε είχαμε να κάνουμε με “έκτακτα καιρικά φαινόμενα”, όταν οι πάντες είχαν ενημερωθεί. Το ότι δεν είναι μια κατάσταση συνηθισμένη για την πόλη  είναι γεγονός, όπως επίσης γεγονός είναι η οικονομική κατάσταση των ΟΤΑ αλλά και τα προβλήματα που προέκυψαν με τη διεύρυνση τους.

Η κατάσταση που επικράτησε στην πόλη είναι γνωστή. Η καθεμιά και ο καθένας την έζησαν. Ξέρουν αν ήταν «λειτουργική» ή αν αδρανοποιήθηκε από το πρωί του Σαββάτου. Ξέρουν αν μπορούσαν να κινηθούν στους δρόμους της συνοικίας τους, ξέρουν αν μπορούσαν να βγούνε στους κεντρικούς δρόμους που οδηγούσαν στα νοσοκομεία.

Δεν χρειάζονται ούτε υπερβολές ούτε ωραιοποιήσεις! Όταν δε, ακούω σαν επιχείρημα ότι τα λεωφορεία κινήθηκαν κανονικά, ειλικρινά εξοργίζομαι γιατί δεν μπορώ να διανοηθώ το αντίθετο, με 30 cm χιόνι σε μια προετοιμασμένη  (υποτίθεται) για αυτό πόλη…

Τα “αυτονόητα” δεν μπορούν να γίνονται επιχειρήματα.Τα ελάχιστα” δεν μπορούν να πανηγυρίζονται. Η εικόνα και μόνο πολιτών και αυτοκινήτων που κινούνται στη μέση των δρόμων, ακόμη και  την Κυριακή, γιατί δεν υπάρχουν άλλες ασφαλείς διέξοδοι αρκεί για να κρίνει κανείς το αποτέλεσμα της προσπάθειας. Και το αποτέλεσμα οφείλει να κριθεί.

Για αυτό δεν έφταιγε απλά ο “κακός μας ο καιρός”, αλλά ο ελλιπής σχεδιασμός. Αν κάποιοι επιμένουν ότι δεν ήταν τέτοιος … εντάξει. Οφείλουν όμως να ακούσουν το θυμό των πολιτών και να κατανοήσουν ότι δεν είναι διατεταγμένοι μισθοφόροι της αντιπολίτευσης.

Το τι πήγε στραβά ας το βρούνε οι αρμόδιοι. Το μόνο που θα ήθελα να πω, με την όποια γνώση μπορεί να έχει κάποιος που έζησε για 5 περίπου χρόνια τη διαχείριση τέτοιων φαινομένων (από τη θέση που βρέθηκε), είναι ότι το ΠΡΙΝ είναι το σημαντικό.

“Πριν” … προμηθεύεσαι το αλάτι που θα χρειαστείς, “πριν” …εξασφαλίζεις την επάρκεια των μηχανημάτων βλέποντας , τι θα χρειαστείς, τι έχεις και τι θα πρέπει να μισθώσεις. Γιατί “μετά” και εν μέσω της κακοκαιρίας το παιχνίδι είναι χαμένο από χέρι. Ελπίζω οι ψυχραιμότεροι της Δημοτικής Αρχής να βάλουν τα πράγματα στη λογική τους σειρά.

Τέλος εύχομαι να έχουν αντιληφθεί ότι η κακοκαιρία δεν αντιμετωπίζεται με επικοινωνιακά πυροτεχνήματα. Ούτε με την προσπάθεια να γίνεται διαρκώς το άσπρο… μαύρο. Ούτε βεβαίως με το να λοιδορείται κάθε διαφορετική άποψη. Δεν μπορεί να είναι το ζητούμενο η καλή εικόνα μιας Δημοτικής Αρχής και όχι η καλή εικόνα της πραγματικότητας μιας πόλης. Το δεύτερο είναι προαπαιτούμενο για το πρώτο και όχι το αντίθετο.

ΥΓ

  1. Κάθε σύγκριση με τον χιονιά του 2001, με τις 42 συνεχόμενες ώρες χιονόπτωσης, τα 50 και πλέον cm χιόνι στην πόλη και τους -22oC (και βάλε)… είναι τουλάχιστον … ατυχής.
  2. Στα διάφορα κατ’ επάγγελμα trolls του διαδικτύου που εργολαβικά ανέλαβαν τους χαρακτηρισμούς των «μη αρεστών», απλά μια υπενθύμιση:  ξέρουμε να  κάνουμε καλύτερα αυτό,  που επιχειρήσατε  να κάνετε. Μην το δοκιμάσετε ξανά.
  3. Μια “συγγνώμη” της Δημοτικής Αρχής για όσους ταλαιπωρήθηκαν αυτές τις ημέρες, θα ήταν κάτι περισσότερο από αναγκαίο…

 

Υπάρχει και η Τοπική Αυτοδιοίκηση

454Είναι φυσικό κι επόμενο η συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ να επιδιώξει μεταβολές και στο θεσμικό πλαίσιο που διέπει τα της τοπικής αυτοδιοίκησης. Το θέμα είναι αν ξέρει τι θέλει, αν έχει κάποιο σχέδιο και τι θα κάνει τελικά στην πράξη!

Λογικό μοιάζει το νέο τοπίο να προκύψει από τις βασικές θέσεις του ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος αποτελεί και τον ισχυρό εταίρο στο κυβερνητικό σχήμα. Αν δεχθούμε τα όσα εξαγγέλθηκαν θα υπάρξουν κάποιες ευδιάκριτες διοικητικές μετατοπίσεις.

Η κατάργηση του «Καλλικράτη» αποτελεί πάγια άποψη του ΣΥΡΙΖΑ, από την στιγμή της εγκατάστασής του στην αυτοδιοικητική πραγματικότητα της χώρας, το 2010. Το γιατί είναι μια ιστορία που σηκώνει αρκετή κουβέντα καθώς η επίσημη δικαιολογία ότι αποτελεί μνημονιακό νόμο, προφανώς δεν πείθει ούτε και τους ίδιους!

Επίσης κατάργηση προβλέπεται και για τις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις, οι οποίες ασκούν ελέγχους νομιμότητας στις πράξεις πρωτοβάθμιων και δευτεροβάθμιων οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης – ενώ ταυτόχρονα εξακολουθούν να κρατούν κρίσιμες αρμοδιότητες για λογαριασμό τους.

Το γιατί επίσης δεν έχει απαντηθεί πέρα από την άκρως προσβλητική και αφελή τοποθέτηση του νέου υπουργού Εσωτερικών ότι «δεν ασκούν έλεγχο νομιμότητας αλλά σκοπιμότητας!»

Η κατάργηση των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων αποτελεί το βασικό αίτημα των Περιφερειαρχών, καθώς έτσι απελευθερώνονται από τα δεσμά του ελέγχου του κεντρικού κράτους και μπορούν να λειτουργήσουν χωρίς άλλους παίκτες στο γήπεδο!

Μια ακόμα υπόσχεση είναι η καθιέρωση της απλής αναλογικής ως σταθερού εκλογικού συστήματος – δεν γνωρίζουμε αν αυτό επεκταθεί και στις εθνικές εκλογές.  ( Προσωπικά πολύ αμφιβάλλω…)

Ενώ η επιπλέον θεσμική θωράκιση των ΟΤΑ και η οικονομική τους αυτοτέλεια ακούγονται ευχάριστα αλλά έχουν ν’ αντιμετωπίσουν την σκληρή αλήθεια.

Η εγκατάσταση του «Καλλικράτη» σήμανε και την διοικητική αναδιοργάνωση του ελληνικού κράτους. Οι αιρετές νομαρχιακές αυτοδιοικήσεις αποτέλεσαν παρελθόν και στην θέση τους δημιουργήθηκαν οι (επίσης αιρετοί) περιφερειακοί θεσμοί. Υποθέτουμε πως αυτή η μεταβολή δεν πρόκειται να υποστεί κάποια τροποποίηση ή αλλοίωση.

Πιο πιθανό φαντάζει να ενισχυθούν οι περιφέρειες και με τις αρμοδιότητες των καταργούμενων Αποκεντρωμένων Διοικήσεων (όσες επιτρέπονται από το Σύνταγμα). Το αν ο έλεγχος νομιμότητας των ΟΤΑ επανέλθει στο υπουργείο Εσωτερικών ή αν ιδρυθεί κάποια ειδική υπηρεσία είναι διαχειριστικά ανοικτό.

Για τους δήμους ωστόσο μένει να διαπιστώσουμε αν θα τους δοθεί η δυνατότητα είσπραξης και επιβολής φόρων. Κάτι που είχε καταγγελθεί από τον ΣΥΡΙΖΑ, ως μια επέκταση φορομπηχτικών πολιτικών σε τοπική κλίμακα.

Την ίδια στιγμή δεν υπάρχει οποιαδήποτε παρέμβαση του κεντρικού κράτους στο θέμα της δημιουργίας ΦΟΔΣΑ (ανώνυμων εταιρειών) από τους δήμους, για την αποκομιδή των απορριμμάτων από εργολάβους. Κάτι εξαιρετικά σημαντικό τόσο πολιτικά όσο και θεσμικά.

Είναι σαφές πως δεν υπάρχει καμία εξειδικευμένη στρατηγική για την Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Όμως η μεγαλύτερη δυσκολία που έχει ν’ αντιμετωπίσει η κυβέρνηση είναι η ουσιαστική ανυπαρξία πόρων. Τα μειωμένα κονδύλια του «συμφώνου εταιρικής σχέσης» (νέου ΕΣΠΑ) και η παντελής έλλειψη εθνικών πόρων καθιστούν την επιβίωση των ΟΤΑ εξαιρετικά αμφίβολης έκβασης εγχείρημα. Κάτι που συνεπάγεται την αναπτυξιακή ασφυξία τους, αφού νέα έργα θα παραπεμφθούν στις καλένδες και παλιότερα κινδυνεύουν να εμπλακούν στα γρανάζια της χρονοκαθυστέρησης και εν τέλει της απένταξης.

Ήδη η ΚΕΔΕ (κατά κύριο λόγο) αντιλαμβάνεται πως επίκεινται δραστικές περικοπές καθώς οι δήμαρχοι πλήττονται κατά μείζονα λόγο. Μιας και οι περιφέρειες, λόγω του μεγέθους και της μεγαλύτερης κοινωνικής ετερογένειας, εισπράττουν μικρότερο πολιτικό κόστος.

Έτσι κι αλλιώς η καμπάνα χτυπά για όλους….

 

Αυτοδιοίκηση σε εφιαλτικό φόντο!

shutterstockΚαθώς ολοκληρώθηκε πρακτικά η αυτοδιοικητική περίοδος που ξεκίνησε μετά τις εκλογές του 2010 δρομολογούνται οι ριζικές αλλαγές για την περίοδο 2014-2019.

Ήδη η γερμανική «Task Force» αναλαμβάνει την εκπόνηση των σχετικών σχεδίων ώστε να προωθηθούν οι συμβατές προς αυτά δράσεις. Οφείλουμε να γνωρίζουμε πως στις εσχατιές του ευρωπαϊκού νότου τα ισχύοντα ελάχιστη αντιστοιχία έχουν με τα ειωθότα στον πυρήνα της ευρωζώνης.

Το αποδεικνύει η επιτροπεία που διακονούν ο Φούχτελ, ο Ράιχενμπαχ και οι λοιποί εκ Βερολίνου φωστήρες.

Στην ελληνική πραγματικότητα οι δήμοι και οι περιφέρειες αποκτούν διαφορετική οντότητα.

Αντί για κύτταρα θεσμικής οργάνωσης των τοπικών κοινωνιών αναγορεύονται σε δημοσιονομικό μπελά, ο οποίος οφείλει να αντιμετωπισθεί με βάση την θεραπεία σοκ των μνημονίων.

Έτσι οι απολύσεις δημοτικών υπαλλήλων –και αντίστοιχων στις περιφέρειες και τις υπερπεριφέρειες – αποτελούν υψίστη προτεραιότητα. Την ώρα που τα κενά από τις προηγηθείσες χάσκουν αναζητούνται 2.000 «υπολειπόμενοι», για να καθησυχάσει ο Μινώταυρος της τρόικα. Ενώ οι ιδιωτικοποιήσεις του συνόλου σχεδόν των υπηρεσιών των Ο.Τ.Α. (με επίζηλο έπαθλο τον χρυσοφόρο για τις εταιρείες τομέα της διαχείρισης των απορριμμάτων) βρίσκονται στην κορυφή της λίστας των μεταβολών. Οι δήμοι μετατρέπονται ταχύτατα σε αγοραίες και κυβερνητικές (με την έννοια της κεντρικής τους ρύθμισης) δομές, οι οποίες αποτελούν προέκταση της κρατικής διοίκησης. Η όποια αυτονομία (με τα θετικά, αλλά και τις γνωστές παρενέργειες) είχε κατακτηθεί παύει να υφίσταται.

Η κραυγαλέα έλλειψη πόρων, απότοκη της γενικής δημοσιονομικής κατάπτωσης της χώρας, δίνει την χαριστική βολή. Οι αιρετοί άρχοντες των τοπικών κοινωνιών οφείλουν να εξοικειωθούν με την ιδέα πως αποτελούν παρακολουθήματα αποφάσεων άλλων κέντρων.

Το πώς θα χειρισθούν τις υποθέσεις που τους αφορούν επαφίεται –εννοείται – στην πολιτική τους άποψη και την κοινωνική τους συνείδηση. Ωστόσο τα περιθώρια είναι ελάχιστα και ο βαθμός ελευθερίας που τους εκχωρείται πολύ μικρός.

Χωρίς αμφιβολία μια εφιαλτική περίοδος για την έννοια της τοπικής αυτοδιοίκησης μόλις ξεκίνησε.

 

 

Δήμοι χωρίς … παραλίες!

paraliesΤα πάνω κάτω έρχονται για μια ακόμη φορά σε σχέση με την αρμοδιότητα γύρω από τη μίσθωση χώρων σε τουριστικές παραλίες. Αυτή τη φορά αλλάζει το τοπίο και την αρμοδιότητα για την ενοικίαση πλέον την κρατούν οι υπηρεσίες του υπουργείου Οικονομικών.

Ένα χρόνο πριν είχε γίνει ένα ολόκληρο σκηνικό με συνέπεια οι τότε αρμόδιοι στο τέλος Μαρτίου του 2013 είχαν αποφασίσει να παραχωρήσουν αυτό το δικαίωμα στους Δήμους αλλά να εισπράττουν ένα τμήμα από το τίμημα. Δεν πέρασε ούτε ένας χρόνος με την εφαρμογή αυτού του συστήματος και τα πράγματα επανέρχονται και πάλι σε μια εντελώς διαφορετική διαδρομή.

Δεν θα μπορούν λοιπόν οι Δήμοι που έχουν στα γεωγραφικά τους όρια παραλιακές ζώνες να προχωρήσουν σε μίσθωση αυτών σε τρίτους. Το δικαίωμα αυτό τώρα έχουν οι Κτηματικές υπηρεσίες του υπουργείου Οικονομικών οι οποίες θα πρέπει να προχωρήσουν αυτές τις διαδικασίες και μάλιστα θα πρέπει να προχωρήσουν μέσα στο καλοκαίρι σε ελέγχους εφαρμογής λαμβάνοντας όλα τα απαραίτητα μέτρα γι’ αυτούς που διαπιστώνεται ότι παράνομα καταλαμβάνουν τους συγκεκριμένους χώρους ενώ παράλληλα θα πρέπει να σημειώσουμε ότι σε σχέση με το τίμημα το 50% θα πηγαίνει στο δημόσιο και το άλλο 50% στον Δήμο.

Ένα από τα βασικά θέματα τα οποία δείχνουν να είναι κυρίαρχα σε ό,τι αφορά την αλλαγή του τοπίου είναι ότι ουσιαστικά τα έσοδα τα οποία υπολογίζει το ελληνικό δημόσιο από τις συγκεκριμένες παραλίες και τα μισθωτήρια συμβόλαια ήταν πολύ μικρό παρά τα σενάρια.

Μάλιστα το προηγούμενο διάστημα είχαν υπάρξει αποκαλύψεις σε σχέση με τους τρόπους διαχείρισης των συγκεκριμένων δυνατοτήτων που σε κάποιες περιπτώσεις υπήρχαν χαριστικές συμβάσεις από την πλευρά των Δήμων με μισθώσεις σε τρίτους.

Με βάση τις νέες ρυθμίσεις όπου η αρμοδιότητα μεταφέρεται στις υπηρεσίες του υπουργείου Οικονομικών οι ΟΤΑ πλέον βγαίνουν από το «παιχνίδι» και θα έχουν τη δυνατότητα μόνο να διαπραγματεύονται τις μισθώσεις μέσω δημοπρασιών, αλλά θα εισπράττουν μόνο τα προβλεπόμενα έσοδα από τη μίσθωση παραλιών, δηλαδή το 50% των εισπράξεων.

Όπως αναφέρει εγκύκλιος που έφτασε στις Κτηματικές υπηρεσίες του Δημοσίου, βασισμένη σε νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση, «από την 1η Ιουνίου 2014 οι συμβάσεις της απευθείας παραχώρησης, θα συνάπτονται μόνο από την οικεία Κτηματική Υπηρεσία και τους ενδιαφερομένους, με ποσοστό ανταλλάγματος 50% υπέρ του Δημοσίου και 50% υπέρ του οικείου ΟΤΑ».

Εκείνο που αναμένεται να δημιουργήσει προβλήματα, πάντως, είναι το γεγονός ότι οι Κτηματικές υπηρεσίες καλούνται να διενεργούν ελέγχους κατά την θερινή περίοδο, χωρίς, ωστόσο, να έχουν το απαραίτητο προσωπικό. Θα πρέπει επιπρόσθετα να συντάξουν συμβόλαια ενοικίασης, όπου ακόμα εκκρεμούν.

Ένα τρίτο στοιχείο το οποίο δείχνει να είναι καθοριστικό είναι ότι σε ορισμένες περιπτώσεις οι Δήμοι έχοντας υπόψη τις περσινές ρυθμίσεις προχώρησαν σε μισθώσεις καθώς σε ορισμένες περιοχές όλα αυτά εξελίσσονται πολύ νωρίς και μάλιστα μέσα στους πρώτους μήνες του χρόνου. Μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει διευθέτηση στο συγκεκριμένο θέμα και κανείς δεν ξέρει πως θα ρυθμιστεί. Είναι χαρακτηριστικό ότι είναι εντελώς διαφορετική η αντιμετώπιση από την πλευρά των Δήμων και εντελώς διαφορετική η τιμολογιακή αντιμετώπιση από την πλευρά της Κτηματικής υπηρεσίας.

Σε ό,τι αφορά τώρα τους ελέγχους θα πρέπει να σημειώσουμε ότι τον προηγούμενο χρόνο όπου υπήρξαν κάποιοι αποσπασματικοί έλεγχοι , τα πρόστιμα ήταν πολύ τσουχτερά. «Οι Κτηματικές Υπηρεσίες καλούνται να διενεργούν αυτοψίες κατά τη θερινή περίοδο και σε περίπτωση που διαπιστωθεί ότι οι ενδιαφερόμενοι ή άλλοι ιδιώτες έχουν εγκατασταθεί στους χώρους αιγιαλού και παραλίας άνευ μισθώσεως δηλαδή να παρέχουν την απαραίτητη άδεια να ληφθούν άμεσα όλα τα προβλεπόμενα μέτρα για την προστασία των κοινοχρήστων χώρων αιγιαλού και παραλίας», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην εγκύκλιο.

Όσον αφορά στις παραχωρήσεις απλής χρήσης αιγιαλού και παραλίας κατόπιν δημοπρασίας και όχι απευθείας οι σχετικές διαδικασίες θα ολοκληρωθούν από τους ΟΤΑ, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην Κοινή Υπουργική Απόφαση.

Είναι σαφές ότι με μια πρώτη ανάγνωση των νέων δεδομένων που εισάγει η σχετική εγκύκλιος αναμένεται το επόμενο διάστημα να υπάρξει ένα αλαλούμ σε σχέση με τις αρμοδιότητες και δεν αποκλείεται να πυροδοτήσουν και ένταση από την πλευρά των αιρετών της τοπικής αυτοδιοίκησης καθώς κάθε φορά που επιχειρούσε το ελληνικό δημόσιο να πάρει στα χέρια του μια τέτοια αρμοδιότητα συνήθως η αυτοδιοίκηση βρίσκονταν απέναντι.

Επίσης δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι το υπουργείο Οικονομικών επέλεξε αυτή την χρονική περίοδο μετά τις εκλογές να προχωρήσει σε ένα τέτοιο βήμα θέλοντας να κατοχυρώσει τα επόμενα βήματα και κυρίως τη διαχείριση αυτών των υποθέσεων για λογαριασμό του υπουργείου των Οικονομικών.

Όταν τα «θα» … ξεχνούν την πραγματικότητα!

Καθώς η προεκλογική κούρσα, για το ποιος θα κόψει το νήμα στις Περιφέρειες, συνεχίζεται τα προγράμματα των υποψηφίων αποσαφηνίζονται και εξειδικεύονται. Λιγότερο ή περισσότερο άπαντες νοιώθουν υποχρεωμένοι να διευκρινίσουν τις προτεραιότητές τους, εφόσον κληθούν να διοικήσουν. Ειδικά για τους «βασικούς διεκδικητές» της επίζηλης πρωτιάς,, οι απαιτήσεις είναι αυξημένες. Μιας και οι πιθανότητες να αναλάβουν σύντομα την υλοποίηση των υπεσχημένων είναι πολλαπλάσιες από εκείνες των λοιπών ανταγωνιστών οφείλουν να δώσουν ιδιαίτερες εξηγήσεις.

Λόγου χάρη στο πεδίο της κοστολόγησης των εξαγγελιών τους εμφανίζονται εύκολες προσφυγές στο «εταιρικό σύμφωνο 2014-2020» (νέο ΕΣΠΑ) και στη μαχητικότητα διεκδίκησης επιπλέον πόρων από τα ταμεία της Ε.Ε.

Μόνο που η αλήθεια είναι εντελώς διαφορετική.

Υπάρχει ήδη η επιβάρυνση με τα «τοξικά κατάλοιπα» των προηγούμενων προγραμματικών περιόδων, ειδικά από το 2006 κι εντεύθεν. Υπερδέσμευση κονδυλίων, υπερπληθώρα ένταξης έργων (που μετατράπηκε σε μπούμερανγκ),κάλυψη απορρόφησης κονδυλίων μέσω ολοκληρωμένων σε προγενέστερο χρόνο έργων ώστε να ευημερούν οι αριθμοί.

 Όσο για τη νέα περίοδο, που σχεδόν συμπίπτει με την πενταετή θητεία της επόμενης αυτοδιοικητικής αρχής, τα μαντάτα είναι μαύρα.

Η μία όψη αφορά την δραματική περικοπή κοινοτικών επιδοτήσεων, η οποία θα συνοδευθεί –απόδειξη η «εγκύκλιος Χατζηδάκη»- με δραστική συρρίκνωση του εθνικού προγράμματος δημοσίων επενδύσεων. Η δεύτερη, ίσως σημαντικότερη από την προαναφερθείσα, συνδέεται με τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του συστήματος( ευρωπαϊκών και όχι μόνο) ενισχύσεων.

Η συντριπτική πλειοψηφία των διαθέσιμων χρημάτων προσανατολίζεται προς συγκεκριμένες κατευθύνσεις, όπως η επιχειρηματικότητα και η (συναρτημένη με αυτήν) καινοτομία. Δηλαδή η ροή χρηματοδεσμεύσεων αγνοεί επιδεικτικά τις κοινωνικές ανάγκες των τοπικών κοινωνιών εντός της περιφέρειας.

Αυτό δεν αποτελεί ελληνικό φαινόμενο. Ωστόσο, στην μνημονιακή πραγματικότητα μιας καθημαγμένης χώρας του ευρωμεσογειακού νότου,  αποκτά εντελώς διαφορετική δυναμική.

Η σκληρή πραγματικότητα έχει προδιαγραφεί από την ενεργή εμπλοκή των εκ Γερμανίας επιτηρητών στην καθημερινότητα των Ο.Τ.Α. Με δυο κουβέντες εκείνοι αναλαμβάνουν το κουμάντο και οι αποκεντρωμένοι αυτοδιοικητικοί θεσμοί αποτελούν, από τούδε και στο εξής,τον φενακισμό μιας νέου τύπου συγκέντρωσης εξουσίας.