Αυτόματος (χρηματοδοτικός) πιλότος!

espa_2014_2020_F1804Η συζήτηση για τα κονδύλια του (διάδοχου του ΕΣΠΑ, 2007-2013) «συμφώνου εταιρικής σχέσης» διεξάγεται σχεδόν αποκλειστικά με αριθμητικούς όρους.

Η δραστική μείωση της ευρωπαϊκής –περί εθνικής ουδείς ψόγος – χρηματοδότησης είναι τόσο καταφανής που ίσως περιττεύει κάθε επιπλέον αναφορά.

Μπορεί οι αυτοδιοικητικοί παράγοντες να αναζητούν άλλοθι και παρηγορητικές θεωρίες, ωστόσο η σύγκριση των εκατομμυρίων ευρώ  της προηγούμενης προγραμματικής περιόδου, σε σχέση με τα καινούργια της εγκαινιασθείσας 2014-2020 δεν αφήνουν περιθώρια παρανοήσεων.

Είναι αυτονόητο πως η πορεία προς το αύριο θα είναι κακοτράχαλη και χωρίς εξωραϊστικές αυταπάτες.

Εκείνο που ελάχιστα απασχολεί είναι το γενικότερο πλαίσιο εντός του οποίου συντελούνται αυτές οι εξελίξεις.

Η λογική των πακέτων χρηματοδοτικής ενίσχυσης – ιδιαίτερα των φτωχότερων περιφερειών των χωρών της ευρωζώνης– είχαν μια συγκεκριμένη φιλοσοφία. Εντάσσονταν στην απόπειρα πολιτικής ενοποίησης της Ε.Ε., αφετηριακό σημείο της οποίας ήταν η νομισματική ένωση –με την καθιέρωση του ευρώ ως κοινού νομίσματος των κρατών που θα λάμβαναν μέρος σε αυτή.

Αποδείχθηκε βαρύ σφάλμα, η θεμελιώδης αρχή που διέπει τέτοιες απόπειρες οικοδόμησης υπερεθνικών μορφωμάτων:

Ότι προηγείται η πολιτική ένωση και ακολουθεί η νομισματική, ώστε να είναι βιώσιμο το τελικό κατασκεύασμα.

Η συστημική κρίση που πυροδοτήθηκε από το 2008 και εντεύθεν –δείκτης και όχι λόγος της οποίας ήταν το ελληνικό παράδειγμα– έθεσε εν αμφιβόλω την αρχιτεκτονική της ευρωπαϊκής ένωσης. Μοιραία τα περί σύγκλισης των κοινοτικών διαφοροποιημένων ρυθμών ανάπτυξης εγκαταλείφθηκαν, στο μέσο της διαδρομής.

Οι ισχυροί πυρήνες του βορρά αρνούνται να διαθέσουν κονδύλια για τους παρίες του ευρωμεσογειακού νότου.

Κατανοώντας πως το συνολικό εγχείρημα, της άμβλυνσης των οικονομικών και κοινωνικών χασμάτων, έχει ουσιαστικά χρεοκοπήσει. Διαθέτοντας τα ελάχιστα δυνατά ποσά, ώστε να μην καταρρεύσει εντελώς ο ευρωπαϊκός υποσταθμός της κεφαλαιοκρατικής παγκοσμιοποίησης.

Σύντομα θα ληφθούν και οι στρατηγικές αποφάσεις, που θα αποτυπώνουν την σκληρή πραγματικότητα. Ως τότε θα πορευόμαστε με τον αυτόματο (χρηματοδοτικό) πιλότο.

 

Advertisements

Όταν τα «θα» … ξεχνούν την πραγματικότητα!

Καθώς η προεκλογική κούρσα, για το ποιος θα κόψει το νήμα στις Περιφέρειες, συνεχίζεται τα προγράμματα των υποψηφίων αποσαφηνίζονται και εξειδικεύονται. Λιγότερο ή περισσότερο άπαντες νοιώθουν υποχρεωμένοι να διευκρινίσουν τις προτεραιότητές τους, εφόσον κληθούν να διοικήσουν. Ειδικά για τους «βασικούς διεκδικητές» της επίζηλης πρωτιάς,, οι απαιτήσεις είναι αυξημένες. Μιας και οι πιθανότητες να αναλάβουν σύντομα την υλοποίηση των υπεσχημένων είναι πολλαπλάσιες από εκείνες των λοιπών ανταγωνιστών οφείλουν να δώσουν ιδιαίτερες εξηγήσεις.

Λόγου χάρη στο πεδίο της κοστολόγησης των εξαγγελιών τους εμφανίζονται εύκολες προσφυγές στο «εταιρικό σύμφωνο 2014-2020» (νέο ΕΣΠΑ) και στη μαχητικότητα διεκδίκησης επιπλέον πόρων από τα ταμεία της Ε.Ε.

Μόνο που η αλήθεια είναι εντελώς διαφορετική.

Υπάρχει ήδη η επιβάρυνση με τα «τοξικά κατάλοιπα» των προηγούμενων προγραμματικών περιόδων, ειδικά από το 2006 κι εντεύθεν. Υπερδέσμευση κονδυλίων, υπερπληθώρα ένταξης έργων (που μετατράπηκε σε μπούμερανγκ),κάλυψη απορρόφησης κονδυλίων μέσω ολοκληρωμένων σε προγενέστερο χρόνο έργων ώστε να ευημερούν οι αριθμοί.

 Όσο για τη νέα περίοδο, που σχεδόν συμπίπτει με την πενταετή θητεία της επόμενης αυτοδιοικητικής αρχής, τα μαντάτα είναι μαύρα.

Η μία όψη αφορά την δραματική περικοπή κοινοτικών επιδοτήσεων, η οποία θα συνοδευθεί –απόδειξη η «εγκύκλιος Χατζηδάκη»- με δραστική συρρίκνωση του εθνικού προγράμματος δημοσίων επενδύσεων. Η δεύτερη, ίσως σημαντικότερη από την προαναφερθείσα, συνδέεται με τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του συστήματος( ευρωπαϊκών και όχι μόνο) ενισχύσεων.

Η συντριπτική πλειοψηφία των διαθέσιμων χρημάτων προσανατολίζεται προς συγκεκριμένες κατευθύνσεις, όπως η επιχειρηματικότητα και η (συναρτημένη με αυτήν) καινοτομία. Δηλαδή η ροή χρηματοδεσμεύσεων αγνοεί επιδεικτικά τις κοινωνικές ανάγκες των τοπικών κοινωνιών εντός της περιφέρειας.

Αυτό δεν αποτελεί ελληνικό φαινόμενο. Ωστόσο, στην μνημονιακή πραγματικότητα μιας καθημαγμένης χώρας του ευρωμεσογειακού νότου,  αποκτά εντελώς διαφορετική δυναμική.

Η σκληρή πραγματικότητα έχει προδιαγραφεί από την ενεργή εμπλοκή των εκ Γερμανίας επιτηρητών στην καθημερινότητα των Ο.Τ.Α. Με δυο κουβέντες εκείνοι αναλαμβάνουν το κουμάντο και οι αποκεντρωμένοι αυτοδιοικητικοί θεσμοί αποτελούν, από τούδε και στο εξής,τον φενακισμό μιας νέου τύπου συγκέντρωσης εξουσίας.

 

Τέρμα τα νέα έργα στο ΕΣΠΑ!

xatziΚλείδωσε το υπουργείο Ανταγωνιστικότητας κάθε δυνατότητα ένταξης νέων έργων στο ΕΣΠΑ και συγχρόνως με ηλεκτρονική εφαρμογή απαγορεύει κάθε εξέλιξη διαδικασίας για να φτάσουν τα έργα τα οποία έχουν ενταχθεί σε επίπεδο συμβάσεων!

Πρόκειται για το ξεκαθάρισμα το οποίο επιχειρεί να κάνει το υπουργείο Ανταγωνιστικότητας δίνοντας σαφείς εντολές προς όλες τις κατευθύνσεις, θεωρώντας ότι πρόκειται για μια μνημονιακή πολιτική παγώνοντας ουσιαστικά όλες τις εξελίξεις.

Σε σχετικό έγγραφο διαπιστώνει ότι το τελευταίο διάστημα έχουν γίνει υπέρμετρα αρκετές εντάξεις έργων με συνέπεια να απειλείται να τιναχθεί συνολικά το ΕΣΠΑ στον αέρα.

Το ίδιο το Υπουργείο, διαπιστώνει το τελευταίο διάστημα μαζικές εντάξεις έργων παρά το γεγονός ότι οι σαφείς εντολές μέχρι τώρα ήταν να υπάρξει μειωμένος ρυθμός έτσι ώστε να ξεκαθαρίσει το τοπίο από τις υπερδεσμεύσεις. Είναι ακόμη σημαντικό να σημειωθεί ότι προσδιορίζει το ίδιο το υπουργείο ότι δεν πρέπει να υπερβαίνει συνολικά το πρόγραμμα το 15% σε εξαιρετικές περιπτώσεις στον προϋπολογισμό γεγονός το οποίο σημαίνει ότι ουσιαστικά παγώνει κάθε διαδικασία σ’ αυτή τη φάση που διανύουμε.

Σημειώνει επίσης,  ότι θα πρέπει το κάθε πρόγραμμα να διασφαλίζει επαρκή αλλά όχι υπερβολική υπερδέσμευση ασφαλείας. Καλεί τις περιφερειακές υπηρεσίες να εκπονήσουν σχέδια εξυγίανσης «που να αποτυπώνουν ένα σαφή προγραμματισμό σταδιακής μείωσης της υπερδέσμευσης» όπως χαρακτηριστικά σημειώνει και μάλιστα διαπιστώνει ότι το τελευταίο τρίμηνο του 2013 εντάχθηκαν συνολικά σε ολόκληρη τη χώρα 729 έργα με προϋπολογισμό 1,4 δις ευρώ δημόσιας δαπάνης εκ των οποίων, όπως σημειώνει, οι 675 πράξεις δεν εμφανίζουν νομικές δεσμεύσεις.

Κάνει επίσης σαφέστατο το χρονοδιάγραμμα μέχρι το τέλος Μαΐου, θεωρώντας ότι έτσι θα μπορέσει να ξεκαθαρίσει συνολικά το πρόγραμμα και μάλιστα προσδιορίζει ότι αυτό θα γίνει σε δύο φάσεις. Στην αρχή μιλάει για συμφωνία των περιφερειακών υπηρεσιών με το κέντρο μέχρι το τέλος Απριλίου η οποία βέβαια συμφωνία θα κοινοποιηθεί στην Ε.Ε. μέχρι τέλους Μαΐου. Από εκεί και μετά αναμένεται η άποψη της Ε.Ε. για τις οποιεσδήποτε διαδικασίες θα προχωρήσουν.

Με τον τρόπο αυτό προαναγγέλλει το κλείδωμα της διαδικασίας σε ό,τι αφορά την ένταξη νέων έργων και προσθέτει σε ό,τι αφορά τις συμβάσεις ότι «παρακαλούνται οι διαχειριστικές αρχές να φροντίσουν ώστε οι τελικοί δικαιούχοι των έργων τους να μην προβούν σε αναλήψεις νομικών δεσμεύσεων στο διάστημα αυτό»όπως χαρακτηριστικά τονίζει. Από αυτό προκύπτει ότι ουσιαστικά μέχρι να υπάρξει συμφωνία με την Ε.Ε. η οποία θα πρέπει να αναμένεται στα μέσα του καλοκαιριού, μέχρι τότε δεν πρόκειται να γίνει καμία σύμβαση ακόμη και στην περίπτωση που τα συγκεκριμένα έργα θα μπορούσαν να είναι ώριμα για να υπογράψουν σύμβαση στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ.

Με βάση τη συγκεκριμένη εγκύκλιο σε κάθε περίπτωση όλο αυτό το σκηνικό θα πρέπει να ανατραπεί και οι υπερδεσμεύσεις σε επίπεδο νομικών δεσμεύσεων θα πρέπει να φύγουν από το πρόγραμμα έτσι ώστε όλα αυτά τα ιστορικά μεγέθη να φτάσουν σε εξαιρετικές περιπτώσεις έως και 15% πάνω από τον προϋπολογισμό. Αυτό σημαίνει ότι έργα που σε ορισμένες περιπτώσεις ξεπερνούν και τα 300 εκατομμύρια ευρώ και τα οποία εξελίσσονται αυτή την περίοδο θα φύγουν από το πρόγραμμα. Όλο αυτό το σκηνικό θα επιδράσει και στα ζητήματα που έχουν σχέση με την απορρόφηση, όπως επίσης και σε εκείνα που έχουν σχέση με την επιλεξιμότητα των δαπανών.

Από τώρα και στο εξής είναι πολύ δύσκολο κάποιος να προβλέψει τι ακριβώς θα γίνει τους επόμενους μήνες αφού τα πραγματικά χρήματα έχουν καταναλωθεί, εκείνα που πρέπει να γίνουν είναι πολλά και πολύ δε περισσότερο δεν υπάρχει μέλλον.

Μία μόνο παρατήρηση για τον Υπουργό:

Πάνω από ένα χρόνο τώρα τροφοδοτούσε συνεχώς την υπερδέσμευση των προγραμμάτων. Ξαφνικά ανακάλυψε ότι είναι πάρα πολύ ψηλά. Αν δεν έμπαιναν υπογραφές υπουργού υπήρχε περίπτωση να εντάσσονται έργα;

Υπήρχε περίπτωση να μπαίνουν στην ΣΑΕ; Για να μην τρελαθούμε!!!!

 

Φως στο τούνελ… των εργολάβων!

ergolaboiΨηλαφώντας τρόπους επικοινωνιακού αντιπερισπασμού στην καταθλιπτική πραγματικότητα –αλλά και να εκπέμψουν σήμα ενδοσυνεννόησης- οι Αντ. Σαμαράς και Β. Βενιζέλος επισκέφθηκαν μαζί εργοτάξια στην Ολυμπία οδό.

Ώστε να φανεί πως τα έργα στους οδικούς άξονες σηματοδοτούν την επανεκκίνηση της οικονομίας.

Άλλωστε τα δώρα προς τους εργολάβους –με την μορφή αποζημιώσεων, κονδυλίων του ΕΣΠΑ και προπάντων σταθμών διοδίων- υπήρξαν πλουσιοπάροχα.

Θυμίζω ότι ενώ τα έργα είναι ημιτελή και επικίνδυνα, ενώ τα εργοτάξια είναι κλειστά με χιλιάδες απολυμένους και απλήρωτους για πολλούς μήνες εργαζόμενους,  ενώ υπάρχουν σοβαρότατα ζητήματα ασφάλειας, οι πολίτες υποχρεώνονται να πληρώνουν διόδια, τα οποία μάλιστα συνεχίζουν να αυξάνονται ανά περιόδους.

 Οι εργολάβοι έχουν ήδη εισπράξει από το ελληνικό Δημόσιο και από τα διόδια ποσά πολύ μεγαλύτερα από το κόστος των έργων που θα κατασκευάσουν.

Υπολογίζεται ήδη στα 170 εκ. ευρώ από το Δημόσιο και τις εισπράξεις των διοδίων!

Για να αρχίσουν οι εργολάβοι ξανά τις εργασίες, το υπουργείο Ανάπτυξης έφτασε σε μια καταρχήν συμφωνία με τις τέσσερις κοινοπραξίες των «παγωμένων» έργων, αναλαμβάνοντας να τους καταβάλει με ξεχωριστά συμφωνητικά στην Ολυμπία Οδό 130 εκατ. ευρώ, στην «Αυτοκινητόδρομοι Αιγαίου» 59,5 εκατ. ευρώ, στη Νέα Οδό 90,5 εκατ. ευρώ και στην «Αυτοκινητόδρομος Κεντρικής Ελλάδας» 73,50 εκατ. ευρώ, δηλαδή συνολικές αποζημιώσεις 353,3 εκατ. ευρώ και προκαταβολές συνολικά 155 εκατ. ευρώ.

Να σημειώσω ότι αυτά δεν αναγνωρίζονται ως επιλέξιμη δαπάνη για χρηματοδότηση από την Ε.Ε. και άρα βαρύνουν εξ ολοκλήρου τον Κρατικό Προϋπολογισμό, δηλαδή, κάθε πολίτη.

Έτσι ήταν λογικό ότι και οι εργολάβοι θα ανταπέδιδαν, μέσω των καναλιών και των εφημερίδων τους, με τα γνωστά ρεπορτάζ, που εκθείαζαν τον πρωθυπουργό και τα κατορθώματά του.

Στο μεταξύ, παραμένουν σε εκκρεμότητα:

1. Οι πλέον κρίσιμες διαπραγματεύσεις οριστικοποίησης του φυσικού και τεχνικού αντικειμένου των έργων. Χαρακτηριστικά, στην Ολυμπία Οδό περικόπτεται το έργο στον υγροβιότοπο Καϊάφα, σε μήκος 25 χιλιομέτρων, και στο τμήμα Μιντιλόγλι-Κάτω Αχαΐα, σε τμήμα 18 χλμ. Ενώ είναι αβέβαιο αν θα κατασκευαστεί σε αυτή τη φάση το τμήμα μετά την Πάτρα, γεγονός που προκαλεί ισχυρές αντιδράσεις.

2. Η ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων μεταξύ παραχωρησιούχων και τραπεζών, και οι απαραίτητες εγκρίσεις από τα αρμόδια όργανα της Ε.Ε. και το Ελεγκτικό Συνέδριο.

3. Η κατάθεση των νέων συμβάσεων προς συζήτηση και ψήφιση στη Βουλή.

Για την ιστορία : Η κοινοπραξία Ολυμπία Οδός αποτελείται από τη γαλλική Vinci (29,9%), τη γερμανική Hochtief (17%) και τις ελληνικές εταιρείες J&Ρ ΑΒΑΞ (17%), Ακτωρ (17%), ΓΕΚ-ΤΕΡΝΑ (17%) και Αθηνά (2,1%).

Όσο η συνοδοιπορία των συμφερόντων προχωρά ακάθεκτη τόσο θα παρακολουθούμε πανευτυχείς αναλύσεις που θα βλέπουν φως στα τούνελ.

Των εργολάβων, όχι των δικών μας!