Πορεία στην έρημο…

erimosΗ επιμονή στην ορολογία («προληπτική γραμμή στήριξης», «μνημόνια συνεννόησης») είναι μάλλον δευτερεύουσας σημασίας.

Αν επιθυμούμε να περιγράψουμε σε κάποιο θεωρητικό βάθος τα όσα προδιέγραψε το Eurogroup σχετικά με το μέλλον της Ελλάδας.

Επί της ουσίας το σχήμα προβλέπει γραπτή δέσμευση της ελληνικής κυβέρνησης, με την οποία θα τίθεται σε καθεστώς «ενισχυμένης επιτήρησης».

Τα περί εξόδου από το μνημόνιο αποδεικνύονται όνειρα θερινής νυκτός, αφού ο ασφυκτικός έλεγχος θα διατηρηθεί για απροσδιόριστο χρονικό διάστημα.

Το Δ.Ν.Τ. παραμένει στη θέση του, παρά τα όσα διαβεβαίωναν προ καιρού ο πρωθυπουργός και ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης.

Υπενθυμίζουμε απλώς –επειδή τα γεγονότα είναι καταιγιστικά και οι μνήμες ευάλωτες – πως είχε προηγηθεί, προ μηνός περίπου, επίσκεψη του Γκ. Χαρδούβελη στις ΗΠΑ.

Εκεί υποτίθεται πως ξεκίνησαν συνομιλίες, για συναινετικό διαζύγιο Ελλάδας και ΔΝΤ. Πλέον το ταμείο παραμένει, δόξη και τιμή, οπότε η γνωστή τρόικα θα μας επισκέπτεται αδιαλείπτως.

Το σημαντικότερο στοιχείο των εξελίξεων ωστόσο είναι η φόρμουλα που προδιαγράφεται για το χρέος. Οι διαθέσιμες ενδείξεις οδηγούν στο συμπέρασμα πως ένα νέο κούρεμα πρέπει να αποκλεισθεί. Το πιο πιθανό σενάριο έχει να κάνει με επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής και τη μείωση επιβαρύνσεων από τοκοχρεολύσια –σε συνάρτηση με την επίτευξη στόχων τους οποίους έχουν προσδιορίσει οι δανειστές.

Κοντολογής η χώρα θα παραμείνει όμηρος, για δεκαετίες, στα χέρια των τραπεζιτών και των χρηματοπιστωτικών αγορών. Αυτή είναι και η θεμελιώδης επιδίωξη των τεχνογραφειοκρατών της Ε.Ε., οι οποίοι μοιάζουν να αδιαφορούν για τις εσωτερικές εξελίξεις στην Ελλάδα.

Από την άλλη οι ηγεσίες της ΝΔ και του σημερινού ΠΑΣΟΚ βιάζονται να υπογράψουν το πλαίσιο της συμφωνίας για δύο προφανείς λόγους.

Ο πρώτος να την εμφανίσουν ως μέγιστο επίτευγμα που δρομολογεί την «μετά μνημόνιο» εποχή και την είσοδο στην ομαλότητα. Ο δεύτερος να κληροδοτήσουν την καυτή πατάτα στον ΣΥΡΙΖΑ, εφόσον οι πρόωρες εκλογές –επ’ αφορμή των διεργασιών για νέο πρόεδρο δημοκρατίας – δεν αποφευχθούν.

Έτσι θα υποχρεωθεί να κινηθεί μέσα στα υφιστάμενα «χωρικά ύδατα», ή να συγκρουσθεί με τους δανειστές με απροσδιόριστες (σίγουρα όχι ευχάριστες) συνέπειες.

Ούτως ή άλλως το βλέμμα στρέφεται προς την επόμενη μέρα, αφού οι βασικές συντεταγμένες της πορείας στην έρημο δείχνουν απόλυτα προβλέψιμες.

 

 

Υποθέσεις επί χάρτου…

merkel_samaras_483067716Ασφαλώς η αξίωση να ερμηνεύσουμε πλήρως τα όσα διακυβεύονται μέσω της ένταξης της Ελλάδας σε «προληπτική» γραμμή στήριξης αποτελεί θεωρητική αλαζονεία και επικίνδυνη διανοητική ακροβασία.

Καθώς απαιτείται γνώση «εσωτερικών» (του συστήματος των υπερεθνικών κρατών και της παγκοσμιοποιημένης αγοράς) πληροφοριών, την οποία δεν διαθέτουμε. Συνεπώς μπορούμε να κινηθούμε στην σφαίρα των υποθέσεων, χρησιμοποιώντας τα διαθέσιμα εργαλεία ανάλυσης και αξιολόγησης.

Ως μια τέτοια μπορούμε να θεωρήσουμε το πώς κινείται η τάση που προωθεί μια «γερμανική Ευρώπη», την οποία εκφράζει η Αγκ. Μέρκελ. Την ώρα που την αντιπολιτεύεται εκείνη της «ευρωπαϊκής Γερμανίας» (εντός και εκτός της συγκεκριμένης χώρας).

Το κοινό στοιχείο των δύο εκδοχών αφορά την αναγνώριση του ηγεμονικού ρόλου του γερμανικού παράγοντα, στη μια ή την άλλη παραλλαγή.

Στο πλαίσιο αυτό η ενδεχόμενη ήττα της συγκυβέρνησης Σαμαρά – Βενιζέλου στην Ελλάδα,  μπορεί να δημιουργήσει αλυσιδωτές αναταράξεις στην κυριαρχία των νεοφιλελεύθερων κομμάτων στην Ε.Ε.

Αυτό δεν έχει να κάνει με το πώς θα πολιτευθεί η νέα Κυβέρνηση (πιθανότατα με κορμό το ΣΥΡΙΖΑ) , αντιθέτως είναι ανεξάρτητο από την διαχείριση που θα ασκήσει.

Η Μέρκελ γνωρίζει ότι ο κύκλος της λιτότητας κλείνει, οι δυνάμεις που αντιδρούν σε αυτή θα ενισχυθούν. Είτε ως «εθνικοί πόλοι» (φασιστικά και νεοναζιστικά κόμματα) είτε ως «κοινωνικοί» (εκδοχές της σοσιαλδημοκρατίας).

Αν ο ΣΥΡΙΖΑ κυβερνήσει και επιτύχει – το συστημικά λιγότερο πιθανό – τότε θα δώσει ένα σήμα κεντροαριστερής ανάτασης στην ευρωζώνη. Αν αποτύχει –συστημικά πιθανότερο – τότε οι συνέπειες θα έχουν σοβαρές επιπτώσεις στο ευρωενωσιακό οικοδόμημα.

Κοντολογής, για τον ένα ή τον άλλο λόγο, μια διακυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ (εξ’ αντικειμένου) απειλεί να διαταράξει τις υφιστάμενες ισορροπίες, που ευνοούν τη νεοφιλελεύθερη πρωτοκαθεδρία.

Μπορεί οι διαφορετικές πολιτικές πτέρυγες να εγγράφονται στον αστικό κόσμο και την αναπαραγωγή των θεμελιωδών του σχέσεων, ωστόσο το ποια επικρατεί κάθε φορά δεν είναι άνευ σημασίας.

Υπό αυτή την έννοια η στήριξη της κυβέρνησης Σαμαρά – Βενιζέλου, φαίνεται πως αποτελεί μονόδρομο για τη γερμανική πολιτική, ανεξαρτήτως των επιδόσεων και των διεκπεραιωτικών της δυνατοτήτων.

Φυσικά τα πράγματα είναι πολύ πιο σύνθετα από την αντίληψη πως αρκεί η βούληση ενός ισχυρού ούτως ώστε ο τροχός της ιστορίας να κινηθεί σε συγκεκριμένη κατεύθυνση.

Εκείνο που θα πρέπει να υποθέσουμε (μακριά από βεβαιότητες, που εξηγήσαμε γιατί είναι ανούσιες και άσκοπες) είναι πως η στρατηγική της Μέρκελ θα αποτυπωθεί με συγκεκριμένο τρόπο. Καθώς η «προληπτική» γραμμή χρηματοδότησης έχει και πολιτικά παρακλάδια.

 

 

 

 

Από το σκίσιμο των μνημονίων στο σκίσιμο του …καλτσόν!

t4rΗ έναρξη των διαπραγματεύσεων για την απεμπλοκή του ΔΝΤ από το πρόγραμμα χρηματοδότησης της Ελλάδας για την διετία 2015-16 επενδύθηκε με κοσμοϊστορικής

σημασίας περιγραφές και απ’ ότι φαίνεται καταλήγει σε μία ακόμη σφαλιάρα της ελληνικής Κυβέρνησης, μετά τα όσα συνέβησαν τελευταία.

Ήδη για όσους εμφανίζονται δύσπιστοι στην κριτική μιας κίνησης στο κενό, υπάρχει η «λευκή σημαία» που ύψωσε η κυβερνητική εκπρόσωπος Σ. Βούλτεψη με την πρόσφατη συνέντευξη της στην ιταλική εφημερίδα «La Repubblica»

Ομολογώντας πως «η Ελλάδα θα βγει από το μνημόνιο μόνο μετά από συμφωνία με τους τρεις θεσμικούς εταίρους. Θα συνεχίσει να ακολουθεί με προσήλωση το πρόγραμμα»!

Με τα λεγόμενά της η κυβερνητική εκπρόσωπος άδειασε τον Αντ. Σαμαρά ο οποίος, ως γνωστόν, φρόντιζε να σχίζει σελίδες του μνημονίου καθημερινά.

Ενώ απογοήτευσε τον Αδ. Γεωργιάδη ο οποίος, από τον περασμένο Μάρτη, είχε προ- αναγγείλει την εκλάκτιση της τρόικα αμέσως μετά τις ευρωεκλογές.

Σε κάθε περίπτωση καλό είναι να προβούμε σε μια σύντομη αναδρομή της έλευσης του ταμείου στην γηραιά ήπειρο, μέσω της χώρας μας.

Θα πρέπει να θυμηθούμε πως η κυβέρνηση του Γ. Παπανδρέου αναζήτησε στήριξη από αμιγώς ευρωπαϊκό μηχανισμό το 2010, κάτι που αρνήθηκε η Μέρκελ και ο τότε σύμμαχός της Σαρκοζί.

Συνεπώς η ένταξη του ΔΝΤ (επί Στρος – Καν) στην τριμερή χρηματοδότηση αποτέλεσε ευρωενωσιακή επιλογή. Ο λόγος δεν είναι άλλος από το ότι ο γερμανογαλλικός άξονας της εποχής επιθυμούσε να μοιραστεί μαζί του το κόστος του «προγράμματος σωτηρίας».

Τέσσερα χρόνια μετά η Ε.Ε., με ηγεμονική δύναμη την Γερμανία, αποφασίζει να αναλάβει εκείνη την διαχείριση του κρατικού δανεισμού (και του συνακόλουθου χρέους) της Ελλάδας.

Είναι σαφές πως αυτά ήταν η κύρια συζήτηση του Αντ. Σαμαρά, στην πρόσφατη επίσκεψή του στο Βερολίνο. Χωρίς το «πράσινο φως» της γερμανικής κυβέρνησης θα ήταν αδύνατο να υποβληθεί ένα αίτημα απομάκρυνσης της Ελλάδας από την άμεση επιτήρηση του ΔΝΤ.

Εδώ θα άξιζε να ξανασκεφθούμε το ναυάγιο της συνδιάσκεψης για το ελληνικό χρέος, που το ΔΝΤ είχε προαναγγείλει για τα μέσα Νοέμβρη. Υπό το βάρος των παρασκηνιακών αντιδράσεων των κορυφαίων κύκλων της Ε.Ε. η συγκεκριμένη διαδικασία ματαιώθηκε.

Μένει να δούμε το ποιοι θα είναι οι όροι αυτής της διευθέτησης –να επισημάνουμε απλά πως η Κρ. Λαγκάρντ μίλησε για «μετεξέλιξη της σχέσης» και όχι για διακοπή της.

Αν το σχήμα της μερικής αποδέσμευσης ολοκληρωθεί η ελληνική υπόθεση περιέρχεται στα χέρια του γερμανικού παράγοντα και στην «φροντίδα» των χρηματοπιστωτικών αγορών, οι οποίες έδειξαν τα δόντια τους με τρόπο που δεν μπορεί να αμφισβητηθεί από κανέναν! Είναι βέβαιο πως, καθώς τα επιτόκια δανεισμού θα είναι σημαντικά μεγαλύτερα από εκείνα που παρείχε το ΔΝΤ, μακροπρόθεσμα το κρατικό χρέος της Ελλάδας θα εκτιναχθεί.

Δεδομένου ότι η κυβέρνηση Μέρκελ έχει αποκλείσει κάθε ενδεχόμενο «κουρέματος», όλα δείχνουν πως το πρόβλημα απλά μετατίθεται στο απώτερο μέλλον.

Πολιτικά ωστόσο υπάρχει μια πολύ σημαντική συνέπεια. Οι γραμμές των κομμάτων που ζητούν διαγραφή έστω και τμήματος του ελληνικού χρέους εξασθενούν διαπραγματευτικά.

Αφού θα έχουν απέναντί τους, σε περίπτωση κυβερνητικής αλλαγής, μια ανένδοτη κυβέρνηση στο Βερολίνο.

Προς το παρόν είναι πρόωρο να εκτιμήσουμε τις επιπτώσεις μιας τέτοιας αλλαγής σκηνικού…

 

Αναμενόμενα αποτελέσματα!

geros_troikaΗ διφασική επιθεώρηση της τρόικα, στα πεπραγμένα της κυβέρνησης των Αθηνών, ξεκίνησε ήδη. Παρά τις επικολυρικές περιγραφές, που βλέπουν αδυσώπητες μάχες και ψελλίζουν αντιστασιακά πρελούδια, το αποτέλεσμα θα είναι ένας ακόμη συμβιβασμός.

Αν στα δημοσιονομικά υπάρχει κάποιο περιθώριο ευέλικτης διαπραγμάτευσης πρέπει να θεωρηθεί δεδομένη η επιβολή νέας συνδικαλιστικής νομοθεσίας – που πρακτικά θα αχρηστεύει το δικαίωμα της απεργίας – και η θεσμοθέτηση του «λοκ – άουτ» των εργοδοτών. Καθώς αποτελούν κοινό τόπο στις προθέσεις τόσο των δανειστών όσο και της συγκυβέρνησης.

Κάποιες γκρίνιες, για την τιμή των όπλων, δύσκολα θα επηρεάσουν την ουσία του αυταρχικού πλαισίου που εγκαθίσταται οσονούπω.

Η επιμονή του Κυρ. Μητσοτάκη στην «αξιολόγηση» των δημοσίων υπαλλήλων εγγράφεται (και) σε αυτήν την σκοπιμότητα.

Ωστόσο υπάρχει ένα μείζον θέμα, το οποίο συντηρεί ο πρωθυπουργός και ανακυκλώνει ο αντιπρόεδρος του κυβερνητικού σχήματος.

Πρόκειται για το αίτημα απομάκρυνσης του Δ.Ν.Τ από την δανειοδοτική κοινοπραξία, το οποίο διατυπώθηκε σε ημιεπίσημη μορφή προς το παρόν.

Υπάρχει και η οικονομική και η πολιτική πτυχή στην συγκεκριμένη υπόθεση.

Ως προς το πρώτο σκέλος πρέπει να καλυφθεί το χρηματοδοτικό κενό που αναπόφευκτα δημιουργείται. Η προσφυγή στις αγορές μπορεί να εκτινάξει εκ νέου τα περίφημα «spreads», επιβαρύνοντας εκ νέου το δημόσιο χρέος.

Αλλά δημιουργούνται καινούρια δεδομένα στις πολιτικές ισορροπίες, των οποίων η αξιολόγηση δεν είναι εύκολη.

Κοντολογής, σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο το βάρος της διαχείρισης του ελληνικού ζητήματος πέφτει αποκλειστικά στους ώμους της Ε.Ε. – και μάλιστα, με βάση τους υφιστάμενους συσχετισμούς δύναμης στο εσωτερικό της ευρωζώνης, στην γερμανική κυριαρχία.

Ας μην ξεχνάμε πως η Μέρκελ επέβαλε, το 2010, την έλευση του ΔΝΤ στην γηραιά ήπειρο.

Άρα μια τέτοια αποδέσμευση απαιτεί το πράσινο φως από το Βερολίνο. Ενδεχόμενα αυτό να ήταν ένα από τα βασικά διακυβεύματα της πρόσφατης συνάντησης Μέρκελ – Σαμαρά.

Φυσικά η επιτήρηση δεν πρόκειται να σταματήσει ακόμα και αν η τρόικα πάψει να υφίσταται με την κλασσική της έννοια. Σύντομα θα δούμε τι μέλλει γενέσθαι και αν η Γερμανία αναλάβει εξ’ ολοκλήρου την εποπτεία του «μαύρου προβάτου» του ευρωενωσιακού νότου.

 

 

Λήξις χρόνου!

samaras-660-1_11_0Η επανάληψη του σκηνικού των Παρισίων και στο Βερολίνο είναι μάλλον απίθανο να οφείλεται στην ενεργοποίηση του δαίμονα των συμπτώσεων.

Όπως και στις αρχές του μήνα το Μέγαρο Μαξίμου έδωσε κοσμοϊστορική αξία στην συνάντηση του πρωθυπουργού με την καγκελάριο.

Το αποτέλεσμα δεν δικαίωσε ούτε τους πλέον ένθερμους υμνωδούς του Αντ. Σαμαρά.

Η Αγκ. Μέρκελ είχε να προσφέρει «τσάι και συμπάθεια» αλλά τίποτα το ουσιώδες. Συνέστησε υπομονή και επιμονή στην γνωστή συνταγή, η οποία θα θεραπεύσει τα δομικά προβλήματα του ελληνικού κράτους.

Οι φοροελαφρύνσεις και οι «αναπτυξιακές ανάσες» παραπέμπονται στις καλένδες, μετά την συζήτηση για το ελληνικό χρέος –η οποία διαφημιζόταν για μετά τις ευρωεκλογές και μετατοπίσθηκε για αρχές του 2015 και βλέπουμε.

Ωστόσο υπάρχει και μια ακόμη διάσταση, η οποία διασαφηνίστηκε με την κατηγορηματική δέσμευση του Αντ. Σαμαρά.

Επί μέρες κύκλοι πέριξ του ηγετικού πυρήνα της ΝΔ, διακινούσαν το σενάριο της αποχώρησης του ΔΝΤ από το «πρόγραμμα σωτηρίας».

Υποτίθεται πως τον χρηματοδοτικό του ρόλο θα τον αναπλήρωνε η έξοδος στις αγορές και έτσι θα δρομολογούνταν και η απομάκρυνση της τρόικα.

Μετά την συνάντηση Μέρκελ – Σαμαρά ο πρωθυπουργός αναδιπλώθηκε πλήρως, με την φράση «δεν δέχομαι τον όρο διαζύγιο, ούτε καν ρόδινο».  Όσο για τις σχέσεις με την τριμερή «έχουμε μια συνεργασία που δεν ήταν πάντα ρόδινη», ευελπιστώντας πως αυτή «θα ολοκληρωθεί πριν την προγραμματισμένη στιγμή» -η οποία λογικά τοποθετείται, με τα όσα ως τώρα γνωρίζετε, στο 2016. Όσο για τις υπόλοιπες δόσεις του δανείου (οι οποίες κάποτε συγκλόνιζαν την τρομώδη επιχειρηματολογία άτεγκτων υπουργών και αφριζόντων δημοσιολογούντων) περιορίσθηκε στο τυπικό «θα δούμε τι θα γίνει».

Είναι φανερό πως η ρύθμιση του χρέους αποσυναρτάται (χρονικά και πολιτικά) από την διαδικασία εκλογής προέδρου της δημοκρατίας.

Ο Αντ. Σαμαράς δεν έχει να παρουσιάσει κάτι χειροπιαστό ως επιτυχία, ούτε καν υποσχέσεις για ένα «success story». Η φυσιολογική φορά των εξελίξεων θα του προσθέσει επιπλέον πονοκεφάλους παρά θα τον απαλλάξει από ορισμένους εκ των υφισταμένων.

Το άστρο του φαίνεται να δύει και πλέον την «μητέρα όλων των μαχών» αποτελεί η επιχείρηση συγκέντρωσης των 180 ψήφων για τον νέο πρόεδρο της δημοκρατίας.

Διαφορετικά οι εκλογές θα πιστοποιήσουν και γι’ αυτόν το «λήξη χρόνου».

 

ΥΓ

Όταν γραφόταν το παραπάνω δεν είχε πραγματοποιηθεί η ομιλία Σαμαρά στη Χαλκιδική.

Να σημειώσω απλά κάποια πράγματα:

Δεν ήταν απλά το προεκλογικό ύφος της (ξεκάθαρο φαντάζομαι σε όλους) σε μια προσπάθεια συσπείρωσης του κόμματος του…

Είναι σαφές ότι για τον Σαμαρά ο πολιτικός χρόνος μετρά από την ανάληψη της Πρωθυπουργίας και μετά. Όχι τυχαία!

Προφανώς και δεν περίμενα αναφορές στην περίοδο του 1993 ή αυτήν της Πολιτικής Άνοιξης!

Ο Σαμαράς όμως επιλέγει – επίσης όχι τυχαία – να ξεχνά ότι ήταν Υπουργός της Κυβέρνησης Καραμανλή γιατί έτσι θεωρεί ότι αποενοχοποιείται για το έγκλημα που έγινε σε βάρος της χώρας εκείνη την περίοδο.

Εκείνο που πραγματικά με εντυπωσίασε είναι ο τρόπος με τον οποίο επιχείρησε να αναπλάσει την πολιτική του στάση την περίοδο 2010 – 2012.

Αν αποδεχθούμε ως αληθείς τους ισχυρισμούς του τότε αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης η στάση του υπήρξε (μνημονιακά) άψογη.

Ψήφισε τα πιο κρίσιμα νομοσχέδια της κυβέρνησης του Γ. Παπανδρέου και στήριξε ολόθερμα τις βασικές της επιλογές.

Βέβαια τα στοιχεία είναι αμείλικτα, για την αφήγηση αυτή.

Πληροφορηθήκαμε λοιπόν πως έκανε ό,τι μπορούσε για να μην πέσει η χώρα στα νύχια του ΔΝΤ. Αντιπαρερχόμενος το γεγονός πως η έλευσή του προέκυψε ως απαίτηση της Αγκ. Μέρκελ, με την οποία έχει (πλέον) ταυτόσημες απόψεις για την «ελληνική θεραπεία»

Το πρώτο μνημόνιο δεν το υπερψήφισε (αντιμνημονιακός γάρ τότε), το δεύτερο το κατήγγειλε αμέσως μετά τις Κάννες και το υπερψήφισε επί πρωθυπουργικών ημερών Λ. Παπαδήμου. Όσο για τα αλησμόνητα «Ζάππεια 1, 2, 3» και τα 18 δις ευρώ «ισοδύναμα μέτρα», χάθηκαν με την παραδοχή «ουδείς αναμάρτητος» -ενώπιον της γερμανίδας καγκελαρίου.

Δεν γνωρίζουμε τους λόγους που επιχειρήθηκε τώρα η κατασκευή μιας νέας ιστορικής εκδοχής για το πρόσφατο παρελθόν.

Ενδεχομένως να εκτιμήθηκε πως είναι η κατάλληλη στιγμή, αφού τέτοιες «νεανικές αμαρτίες» θα συγχωρηθούν από ένα κοινό που σώθηκε, μέσω της «απασφάλισης της χειροβομβίδας». Αν και οι ενδείξεις που υπάρχουν μας προσανατολίζουν στην σκέψη πως δεν υπάρχουν και πολλοί πολίτες που να νοιώθουν ευγνώμονες.

 

 

Θολές εξελίξεις… Δεδομένα αποτελέσματα.

dnt11Για τον Νοέμβριο προγραμματίζεται η συνάντηση στην Ουάσιγκτον, στο επίκεντρο της οποίας θα βρεθεί το ελληνικό χρέος και η αντιμετώπισή του.

Ήδη έχει διαφανεί το χάσμα εκτιμήσεων ανάμεσα στο ΔΝΤ (κατά βάση αμερικανικής επιρροής) και στους Ευρωπαίους και ιδιαίτερα την Γερμανία. Σύμφωνα με τους αμφιτρύωνες απαιτείται δραστικό κούρεμα του κρατικού χρέους της Ελλάδας, ώστε να καταστεί βιώσιμο.

Επειδή το καταστατικό του ΔΝΤ απαγορεύει τέτοιες ενέργειες θα κληθούν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να το πράξουν.

Μόνο που ο ηγετικός πυρήνας της Ε.Ε. (το δίδυμο Μέρκελ – Σόιμπλε επί της ουσίας) δεν θέλουν να ακούσουν για κάτι τέτοιο. Αρνούνται να επαναλάβουν το πείραμα του 2012, ειδικά τώρα, που στην ευρωζώνη θεριεύει ο εθνικισμός και η «ευρωσκεπτικιστική» περιχαράκωση.

Προτιμούν ένα είδος επιμήκυνσης του χρέους, ίσως ως το 2050, και σταδιακή απομείωσή του με βάση την υλοποίηση επιλεγμένων στόχων.

Στην ουσία η Ελλάδα θα βρεθεί σε διαρκή ομηρία και θα κληθεί να εφαρμόσει ατέρμονες σειρές μνημονίων.

Ενδιαφέρον έχει πάντως η δυσαρέσκεια της κυβέρνησης Σαμαρά για την ερήμην της πρωτοβουλία του ΔΝΤ. Σχεδόν μια μέρα μετά την ανεπίσημη διαρροή της είδησης κυβερνητικές πηγές –ανώνυμα πάντα – διέψευδαν τα περί συνόδου. Αν μη τι άλλο συνοδοιπορεί η συγκυβέρνηση, με την ευρωενωσιακή επιλογή. Μια παράμετρος που αποκτά ειδικό βάρος σχετίζεται με τον χρόνο συζήτησης του ζητήματος.

Η Ε.Ε. προκρίνει μια αργόσυρτη διαδικασία, η οποία θα ανοίξει προς τα τέλη του φθινοπώρου –χωρίς ορατό χρονοδιάγραμμα λήψης καθοριστικών αποφάσεων. Αντίθετα το ΔΝΤ και η διοίκηση Ομπάμα δείχνουν να επιλέγουν ταχύτερες διαδικασίες, εξ’ ού και η σύντμηση του κοινωνικού χρόνου με μονομερή πρωτοβουλία της ηγεσίας του ΔΝΤ.

Μέσω της ελληνικής υπόθεσης γίνονται εμφανείς οι διαφορετικές απόψεις –η Ουάσιγκτον επιθυμεί κινητικότητα, την ώρα που το Βερολίνο βολεύεται από τις υφιστάμενες ισορροπίες.

Αφού οι συνέπειες της κρίσης δεν είναι ίδιες (ούτε ζημιογόνες υποχρεωτικά) για όλους.

 

Η σωτηρία της ψυχής και το … αεροπλάνο!

giougerΟδεύοντας προς τα καθήκοντα του προέδρου της Κομισιόν ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ επιφύλαξε κάποιες εξομολογήσεις για την σωτηρία της ψυχής του.

Μας πληροφόρησε λοιπόν για την αίσθηση που είχε σχετικά με την ελληνική τραγωδία, ως πρώην πρόεδρος του Eurogroup.

Παρομοιάζοντας την χώρα μας με «φλεγόμενο αεροπλάνο εν πτήσει», η κατάσβεση της φωτιάς στ’ οποίο «καμιά φορά σου καίει τα δάχτυλα».

Είναι εντυπωσιακό πως αγωνιούσε για τα μικροκαψίματα των δανειστών την ώρα που απανθρακώνονταν οι επιβάτες της πτήσης του φλεγόμενου αεροπλάνου.

Επιβεβαιώνοντας πως ο στόχος της επέμβασης των ράμπο του ΔΝΤ και της Ε.Ε. δεν ήταν το πώς θα γλυτώσουν οι ατυχείς ταξιδιώτες των αιθέρων αλλά το πώς το «σιδερένιο πουλί» δεν θα έπεφτε, πυρόεν, σε κάποια οικονομική τοποθεσία της ευρωζώνης.

Σκεφτείτε να μην δήλωνε και φιλέλληνας, ο συγκεκριμένος τεχνο- γραφειοκράτης!

 

Μετά την απομάκρυνση εκ της κάλπης…

alhueΌλο το προεκλογικό διάστημα η κοινή γνώμη βομβαρδιζόταν από μια μονότονη προπαγάνδα. Ότι οι εποχές των μνημονίων παρήλθαν ανεπιστρεπτί, νέα μέτρα δεν υπάρχουν στην ατζέντα, η τρόικα αποχωρεί οσονούπω και τα συναφή.

Ώστε το εκλογικό σώμα να δείξει υπομονή, να υπερψηφίσει τα κόμματα που «εγγυώνται την σωτηρία της χώρας» και να … ανοίξει διάπλατα τις λεωφόρους της ανάπτυξης.

Πριν καλά-καλά παρέλθει εβδομάδα από το κλείσιμο των ευρωκαλπών ο Β. Σόιμπλε ανέλαβε να δώσει τέλος στην σχετική αδολεσχία. Με την στυγνή φρασεολογία που τον χαρακτηρίζει διέλυσε τους βολικούς μύθους.

Πρώτον (είπε) η Ελλάδα θα χρειασθεί νέο πακέτο «χρηματοδοτικής βοήθειας», έστω και μικρότερο σε σχέση με τα δύο προηγηθέντα. Δεύτερον, για να γίνει βιώσιμο το χρέος ως το 2020 θα πρέπει να τηρηθεί απαρέγκλιτα η θηριώδης λιτότητα και η περιβόητη δημοσιονομική εξυγίανση. Τρίτον η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να υπακούει στις εντολές της τρόικα, οι οποίες οφείλουν να έχουν την ισχύ της εξ’ αποκαλύψεως αληθείας.

Κάτι ανάλογο προδιαγράφει και σχετική έκθεση του ΔΝΤ, πέραν των επιβραβεύσεων της οικονομικής πολιτικής που ακολουθήθηκε στην Ελλάδα.

Συνεπώς το σύνολο των εκπροσώπων των δανειστών περιγράφει μια κατάσταση στον αντίποδα των ωραιοποιήσεων της Κυβέρνησης.

Εννοείται πως η Ε.Ε. και το Δ.Ν.Τ. δεν κατελήφθησαν από κρίση κυνισμού, ούτε μας πληροφόρησαν κάτι διαφορετικό απ’ όσα ήδη γνωρίζαμε. Απλά φρόντισαν να διαλύσουν τις ψευδαισθήσεις που καλλιεργήθηκαν, τώρα που δεν υπάρχει άμεσο εκλογικό διακύβευμα.

Άφησαν τους κυβερνητικούς αξιωματούχους στην Αθήνα να λένε τα δικά τους, όλο το προηγούμενο διάστημα. Μόλις οι ευτελείς σκοπιμότητες παρήλθαν, υπενθύμισαν πως η συνέχιση των μεταρρυθμίσεων αποτελεί μονόδρομο.

Έτσι, εντός του Ιουλίου, οι φλογεροί αρνητές των νέων μέτρων υποχρεούνται –με βάση τις μνημονιακές τους δεσμεύσεις – να ψηφίσουν στην βουλή περικοπές των επικουρικών συντάξεων. Για να ακολουθήσει, τον Γενάρη του 2015, επέκταση του «νέου τρόπου υπολογισμού» και στις κύριες.

Όσο για την αξιοπιστία των περί του αντιθέτου διαβεβαιώσεων ποιος ασχολείται (μετά την απομάκρυνση εκ της κάλπης) με έπεα πτερόεντα;

 

 

Προσχήματα και ρόλοι

EurokoinovoulioΜια πλευρά του τρόπου λειτουργίας των υπερεθνικών θεσμών και οργανισμών αφορά την ύπαρξη ενός είδους «εσωτερικής αντιπολίτευσης». Δίκτυα προσώπων ή άτυπες οργανώσεις που οργανώνουν έναν αντίλογο στους μηχανισμούς που οικοδομεί η ωρίμανση του «οικουμενικού καπιταλισμού».

Λόγου χάρη τα χρόνια της μετεξέλιξης του ΝΑΤΟ σε οργανισμό διεξαγωγής «ανθρωπιστικών πολέμων» ήταν ορισμένες συστημικές Μ.Κ.Ο.  που κατήγγειλαν τις βαρβαρότητες των βομβαρδισμών στην πρώην Γιουγκοσλαβία.  Κάποιες ήταν αυτές που ζητούσαν την επέμβαση του ΝΑΤΟ, για την σωτηρία αμάχων και προσφύγων.

Κάτι ανάλογο συμβαίνει και με το ψήφισμα της επιτροπής του ευρωκοινοβουλίου, για τον ρόλο της τρόικα (Δ.Ν.Τ., Ε.Ε., Ε.Κ.Τ.) στις υπό πτώχευση χώρες του ευρωπαϊκού νότου. Σε αυτό επισημαίνεται πως η δράση της έσωσε τέσσερις χώρες από την χρεοκοπία, ωστόσο η «άνιση κατανομή των ευθυνών» μεταξύ των εταίρων της τριμερούς συνέβαλε «στην απουσία του κατάλληλου ελέγχου και της απαραίτητης δημοκρατικής λογοδοσίας στο σύνολό της».

Σημειώνεται πως τα θεσμικά όργανα της ΕΕ αποτελούν τον «αποδιοπομπαίτράγο» για τις ευθύνες που (κατά τους δύο συντάκτες της έκθεσης, χριστιανοδημοκράτη και σοσιαλδημοκράτη) ανήκουν στους υπουργούς οικονομικών των κρατών –μελών της Ε.Ε. Ζητείται να υπάρξουν ευρωπαϊκές «κατευθυντήριες γραμμές» για τον δημοκρατικό έλεγχο των αποφάσεων και καλείται το Eurogroup να αναλάβει την πολιτική ευθύνη για τα προγράμματα διάσωσης.

Συνοψίζοντας αυτό που αναφέρει η έκθεση είναι πως στο πλαίσιο διευθέτησης των προβλημάτων με τις υπερχρεωμένες χώρες δεν υπάρχει κάποια σοβαρή ένσταση, οι διαφωνίες έχουν να κάνουν με τους φορείς (και τα επίπεδα) νομιμοποίησης των αποφάσεων της τρόικα.

Τα τοπικά κοινοβούλια οφείλουν να λειτουργούν ως χώροι διαβούλευσης και αποστολής προτάσεων, ωστόσο οι κρίσιμες αποφάσεις οφείλουν να λαμβάνονται σε μη αιρετά και υπερεθνικά όργανα, όπως το Eurogroup.

Το ευρωκοινοβούλιο αναζητεί κάποιο ρυθμιστικό ρόλο σε ένα σύστημα σχέσεων όπου κυριαρχούν πρόσωπα που εκπροσωπούν επιχειρηματικά συμφέροντα και ανέλεγκτοι τραπεζίτες. Η τήρηση των κοινοβουλευτικών προσχημάτων δεν πρέπει να συγχέεται με την διαφάνεια και τον κοινωνικό έλεγχο, πολύ περισσότερο με την, απόβλητη στις μέρες μας, κοινωνική δημοκρατία

 

Αντιφατικά μηνύματα!

oloi435Μπορεί κατά καιρούς να διαρρέουν αντιφατικές πληροφορίες σχετικά με την αντιμετώπιση του διαρκώς αυξανόμενου ελληνικού χρέους, ωστόσο δεν μπορεί κάποιος να θεωρήσει πως οι σχετικές αποφάσεις έχουν ληφθεί.

Μπορεί να διακινείται πως ο Β. Σόιμπλε ετοιμάζει νέο δάνειο ύψους 16-17 δις ευρώ, με επέκταση του χρόνου αποπληρωμής μέχρι τα πενήντα χρόνια και μειωμένα επιτόκια, αλλά κάτι τέτοιο μέλλει να αποδειχθεί. Είναι σαφές πως η στρατηγική της γερμανικής κυβέρνησης –όποια τακτική και αν τελικά επιλέξει- αφορά την διαιώνιση της κυριαρχίας του βόρειου πυρήνα της ευρωζώνης απέναντι στον φτωχό συγγενή του νότου.

Ως γνωστόν το πρόβλημα του χρέους και οι τεχνικές διαχείρισής του αποτελούν εργαλεία άσκησης ηγεμονικής πολιτικής.

Επομένως θα ήταν σφάλμα να καθηλωθούμε στην ανάλυση των μέσων –τα οποία έχουν, όπως είναι φυσικό, την σημασία τους- και να απωλέσουμε τον στρατηγικό στόχο που υλοποιούν.

Ένα τέτοιο ενδεχόμενο έχει γίνει απολύτως κατανοητό από την ελληνική κυβέρνηση, η οποία προσπαθεί να αποφύγει να πιει το πικρό ποτήρι. Είναι χαρακτηριστική η δήλωση του πρωθυπουργού, πως η Ελλάδα δεν χρειάζεται νέο δάνειο. Μόνο που αυτό είναι κάτι που επαφίεται στις εσωτερικές συζητήσεις των εκπροσώπων των δανειστών, τουτέστι την Γερμανία και το Δ.Ν.Τ. σε ότι μας αφορά.

Τα μεγέθη επηρεάζουν με τον δικό τους αδυσώπητο τρόπο τις εξελίξεις και η κυβέρνηση δεν έχει περιθώρια αντιρρήσεων. Εκείνο που την ενδιαφέρει πέραν της ουσίας των ρυθμίσεων, είναι και ο χρόνος εξαγγελίας τους.

Καθώς αν αυτές κοινοποιηθούν πριν από τις ευρωεκλογές, όπως κάποιες πληροφορίες επιμένουν, θα βρεθεί σ’ εξαιρετικά δυσχερή θέση.

Πιθανόν να προσπαθήσει να κερδίσει χρόνο, ώστε να περάσει τον σκόπελο των καλπών πριν ακούσει τις αποφάσεις των ισχυρών.

Ως τώρα έχει εισπράξει μια παγερή αντιμετώπιση από την τρόικα και μια υπαινικτική σκληρότητα από την Eurostat. Το αν αποτελούν απλές προειδοποιήσεις ή αν πρόκειται για κατασταλαγμένες θέσεις των ισχυρών είναι κάτι που δεν το γνωρίζει η ελληνική κυβέρνηση. Προσπαθώντας να ξεδιαλύνει το θολό τοπίο, το οποίο αναμένεται να επιβαρυνθεί από την παρέλαση των εθνικιστικών δυνάμεων στις ψηφοδόχους των ευρωεκλογών, είναι υποχρεωμένη να ζει με την αγωνία κάποιου που αισθάνεται βαθύτατα ανασφαλής.