Ενδοσυστημικές αντιπαραθέσεις

Η ενδοσυστημική αντιπαράθεση, μεταξύ των οπαδών της λιτότητας και εκείνων της ανάπτυξης, αντανακλά τις διαφωνίες για το πώς θα πορευθεί ο κόσμος τους καιρούς της κεφαλαιοκρατικής παγκοσμιοποίησης.

Η αίσθηση που κυριαρχεί είναι πως η σκληρή διαχείριση των μεν αντιπαρατίθεται στην περισσότερο επιεική των δε.

Μόνο που τα πράγματα, στην διαλεκτική ενότητα των αντιφάσεών τους, είναι πιο σύνθετα.

Κλασσικό παράδειγμα οι ΗΠΑ, ο πρόεδρος των οποίων εμφανίζεται ως ο ηγήτωρ του αναπτυξιακού μοντέλου. Στην ουσία ωστόσο πρόκειται, αν πιστέψουμε το πνεύμα των θέσεων του Μπ. Ομπάμα, για διαφορά φάσης. Αφού οι ΗΠΑ υπέστησαν πριν την ΕΕ τις συνέπειες της οικονομικής κρίσης.

Μόνο που οι δυνάμεις της καταστροφής – ακόμα και επιχειρηματικά μεγαθήρια υποκλίθηκαν σ’ αυτές – προετοίμασαν την ανασύνταξη των οικονομικοκοινωνικών σχέσεων. Η πτώση των μισθών και η εκτίναξη της δομικής ανεργίας απειλούσαν μ’ επαναλαμβανόμενες (έστω τυφλές) εκρήξεις. Η υγειονομική πολιτική του Μπ. Ομπάμα σήμανε την ανάγκη να τεθούν όρια στο επίπεδο διαβίωσης της πλειονότητας των ανθρώπων. Ώστε να μην πεθαίνουν στον δρόμο, για προφανείς πολιτικούς λόγους.

Όσοι ωστόσο νόμισαν πως αυτή η «κάτω φραγμένη» κοινωνική ακολουθία συνιστά επάνοδο στην φιλοσοφία του Κέυνς – έστω ως «νεοκευνσιανισμός» – πρέπει ν’ απογοητεύθηκαν.

Στόχος του συστήματος δεν είναι η επάνοδος στο χθες – πως κείται ιστορικά νεκρό – αλλά στην κεφαλαιοποίηση των ωφελημάτων του κεφαλαίου από τις επιπτώσεις της κρίσης.

Η ανάπτυξη θα εδραιωθεί πάνω στην κοινωνική ερημοποίηση, τα εκατομμύρια των ανέργων και των αστέγων, στην «ελαστικοποίηση» της επισφαλούς και «μαύρης» εργασίας. Όσο για τον προσανατολισμό της, ουδεμία σχέση έχει με την κευνσιανή «ευημερία»!

Έτσι, στις ΗΠΑ, ο τομέας που συγκεντρώνει την στοργή των κρατικών ενισχύσεων είναι αυτός της πολεμικής βιομηχανίας. Ούτως ώστε ο στρατός του παγκόσμιου ηγεμόνα να επεκτείνει την παρουσία του στα πέρατα της οικουμένης.

Με σύνολο αυξήσεων (άμεσων κι έμμεσων) περί τα 90 δισεκατομμύρια δολάρια. Την ώρα που στο εσωτερικό των ΗΠΑ θριαμβεύουν η φτώχεια και η κοινωνική εγκατάλειψη – ιδιαίτερα στις κοινότητες των αφροαμερικανών.

Είναι προφανές πως η ανάπτυξη που στοχεύει στην επέκταση συγκρούσεων και την απογείωση των κερδών των εταιρειών που συνδέονται με το περιώνυμο «στρατιωτικοβιομηχανικό λόμπυ» κάθε άλλο παρά το επιθυμητό κοινωνικό περιεχόμενο εγγυώνται.

Συνεπώς η επαγγελία (ακόμα και η υλοποίηση) της ανάπτυξης μπορεί ν’ αποδειχθεί πιο φρικαλέα και από την λιτότητα. Ανοίγοντας διάπλατα τις πύλες ενός υπονομευμένου μέλλοντος

 

Advertisements

Στοιχεία που δείχνουν… πολλά!

financial-statements-content-image

Ίσως τα στοιχεία που προκύπτουν από την οικονομική χρήση του πρώτου ημίσεως του 2013 και που αφορούν 130 βιομηχανικές μονάδες κάθε μεγέθους να προκαλούν έκπληξη.

Καθώς καταγράφεται κερδοφορία στις έξι από τις δέκα περιπτώσεις και μάλιστα με βελτίωση των παραγωγικών τους συντελεστών. Στην πλειονότητα των περιπτώσεων υπήρξε αύξηση των δεικτών ρευστότητας, με αναδιάρθρωση των δανειακών τους υποχρεώσεων –προς μακροπρόθεσμη βάση. Τα ίδια κεφάλαια σε σχέση με τα συνολικά αυξήθηκαν, ενώ και τα κέρδη μεγεθύνονται.

Αυτά τα δεδομένα αποδομούν την ιδεολογική κατασκευή πως οι πάντες πλήττονται από την οικονομική κρίση και πως η έξοδος από αυτή θα είναι επ’ ωφελεία όλων. Είναι εμφανές πως η κρίση δεν είναι ταξικά ουδέτερη, κάθε άλλο μάλιστα. Εκείνες οι κεφαλαιακές μερίδες που επιβίωσαν στην παγκοσμιοποιημένη αγορά –αξιοποιώντας τα όποια συγκριτικά πλεονεκτήματα εμφανίζουν- ενδυναμώνονται μέσα στην οικονομική βαρυχειμωνιά.

Ακριβώς επειδή η κρίση εκκαθαρίζει τις πιο αδύναμες επιχειρήσεις, διευρύνοντας τα μερίδια αγοράς για τις ισχυρότερες. Έτσι υπάρχει και μια ακόμα ερμηνεία του πως πολυεθνικά μεγαθήρια ανακάμπτουν θεαματικά, την στιγμή που οι μικρομεσαίες αφανίζονται. Άλλωστε η φορολογική πολιτική που επιβάλλει η τρόικα ενισχύει την τάση αυτής της πόλωσης ανάμεσα στις μεγάλες και τις μικρές επιχειρήσεις.

Αυτό δεν σημαίνει πως οι τελευταίες δεν έχουν πιθανότητες επιβίωσης μέσα σε ένα σκληρά ανταγωνιστικό περιβάλλον.

Όσες καταφέρουν να δικτυωθούν με τα μεγαθήρια, ασκώντας υπεργολαβικές δραστηριότητες, θα μπορέσουν να κρατηθούν όρθιες. Διαφορετικά η τύχη τους είναι προδιαγεγραμμένη. Υπόβαθρο σε αυτά τα δειλά σημάδια κεφαλαιοκρατικής ανάκαμψης είναι η δραματική πτώση της αξίας της εργατικής ικανότητας –την οποία δανειστές, κυβέρνηση και εργοδότες πριμοδοτούν παντοιοτρόπως. Το αν αυτές οι ενδείξεις σταθεροποιηθούν είναι κάτι που θα πιστοποιηθεί σε βάθος χρόνου. Εκείνο που είναι βέβαιο, για την συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού, συνδέεται με την γιγάντωση της ανεργίας και την ανεπίστρεπτη φτωχοποίησή του.

Οπότε οι πανηγυρισμοί ελάχιστα αφορούν τους πολλούς.