Αποσυγκέντρωση και αποκέντρωση (Μέρος 2ο)

2Έγραφα στο πρώτο κείμενο για την αναγκαιότητα ουσιαστικής αποσυγκέντρωσης του κεντρικού κράτους και την αδυναμία του πολιτικού συστήματος να το κάνει, σαν προϋπόθεση της πραγματικής αποκέντρωσης.

Λεπτομέρειες ΕΔΩ!

Η συζήτηση για τη μεταρρύθμιση του κεντρικού κράτους είναι λάθος να περιοριστεί στην ανάγκη για μείωση του κόστους λειτουργίας του ή στο θέμα της μείωσης του προσωπικού και μάλιστα με τον οριζόντιο , άδικο και ισοπεδωτικό τρόπο που επιχειρείται σήμερα.

Το άρθρο 101 του Συντάγματος προβλέπει ρητά ότι η διοίκηση του κράτους οργανώνεται σύμφωνα με το αποκεντρωτικό σύστημα. Προβλέπει επίσης ρητά, την ύπαρξη περιφερειακών κρατικών οργάνων.

Ο Καλλικράτης δεν έλυσε το ζήτημα του κατακερματισμού που εξακολουθεί να υπάρχει στη διοίκηση των αποκεντρωμένων κρατικών λειτουργιών και των αρμοδιοτήτων.

Η συζήτηση έγινε πολλές φορές, πολλοί συμφώνησαν με την αναγκαιότητα δημιουργίας ενός ΕΠΙΤΕΛΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ, αλλά στην πράξη αυτό παρέμεινε ζητούμενο. Να ξαναβάλουμε στη συζήτηση το … ζητούμενο:

Το σύγχρονο κράτος πρέπει να είναι ΕΠΙΤΕΛΙΚΟ στην κορυφή του με ενδυνάμωση των επιτελικών προγραμματικών λειτουργιών του, ώστε ΝΑ ΕΓΓΥΑΤΑΙ την ισχυρή διεθνή παρουσία της χώρας και την αποτελεσματική διεύθυνση των εσωτερικών υποθέσεων.

Το κεντρικό κράτος διαχειρίζεται ΤΙΣ ΑΠΟΛΥΤΩΣ ΑΝΑΓΚΑΙΕΣ ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ, όπως είναι η άμυνα, η εξωτερική πολιτική, η δημόσια τάξη και ασφάλεια, η δικαιοσύνη, η γενική δημοσιονομική πολιτική. Τα υπουργεία συνεπώς λειτουργούν ως ΕΠΙΤΕΛΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ του κράτους, όπου διαμορφώνεται το πλαίσιο άσκησης των εκάστοτε δημόσιων πολιτικών, έχουν δε , μόνα αυτά, την ευθύνη για την παρακολούθηση της εφαρμογής και της αξιολόγησης των αποτελεσμάτων τους.

ΑΡΑ:

– Επιβάλλεται ο προσεκτικός καθορισμός των αρμοδιοτήτων που θα παραμείνουν στα Υπουργεία, προκειμένου αυτά  να καταστούν επιτελικά.

– Η αποκέντρωση είτε καθ’ ύλη είτε κατά τόπο, των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων τους.

– Ο επιμερισμός των αποκεντρωμένων αρμοδιοτήτων είτε στα περιφερειακά κρατικά όργανα, είτε στα αυτοδιοικητικά όργανα των δύο βαθμίδων. Αναπόφευκτα και μέχρι τη συνταγματική μεταρρύθμιση (εάν και εφόσον αυτή γίνει), οι αρμοδιότητες που έχουν κριθεί από το ΣτΕ ως μη μεταβιβαστές στην Αυτοδιοίκηση , με βάση το ισχύον Σύνταγμα, θα ασκούνται από τα αποκεντρωμένα όργανα.

Οποιαδήποτε προσπάθεια μεταρρύθμισης του κράτους θα πρέπει να έχει τους εξής στόχους:

Α) Δημιουργία κράτους των πολιτών και όχι των πελατών, χωρίς ο πολίτης να γίνεται κάθε φορά όμηρος γραφειοκρατικών αγκυλώσεων και της σύγχυσης αρμοδιοτήτων ανάμεσα στα διάφορα επίπεδα της διοίκησης και της αυτοδιοίκησης. Στο πλαίσιο αυτό και με βάση την αρχή της συγκέντρωσης του διοικητικού  έργου, αρμοδιότητες και λειτουργίες που σχετίζονται με την άμεση εξυπηρέτηση του πολίτη, π.χ. αδειοδοτήσεις, κοινωνικές παροχές κ.λ.π., θα πρέπει να συγκεντρώνονται στο εγγύτερο δυνατό επίπεδο , ασχέτως του ποιος αποφασίζει την παροχή τους. Στις περιπτώσεις αυτές οι ΟΤΑ λειτουργούν και ως αποκεντρωμένες μονάδες της κεντρικής διοίκησης ( αναβάθμιση ΚΕΠ, αξιοποίηση νέων τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνίας κ.λ.π.)

Β) Αποφασιστικό χτύπημα της κακοδιαχείρισης και της διαφθοράς , η απαλλαγή της ΔΔ από την κομματικο – συνδικαλιστική χειραγώγηση και τον συντεχνιασμό, η απαρέγκλιτη τήρηση της αρχής της προστασίας του δημοσίου συμφέροντος ως θεμελιακής αρχής για την οργάνωση και λειτουργία της Δημόσιας Διοίκησης.

Γ) Διαφάνεια και λογοδοσία , ιδίως σε κρίσιμες περιοχές της διοίκησης , όπου λαμβάνονται αποφάσεις μεγάλου οικονομικού ενδιαφέροντος.

Δ) Σχεδιασμός και εφαρμογή δημοσίων πολιτικών σε συνδυασμό με την ορθολογική χρήση και διαχείριση των διαθέσιμων πόρων, καθώς και αξιολόγηση, με αξιοκρατικούς και διαφανείς μηχανισμούς του προσωπικού και των υπηρεσιών στη βάση  ΜΕΤΡΗΣΙΜΩΝ ΣΤΟΧΩΝ. Επιδίωξη η εξάλειψη των παραγόντων που ευθύνονται για τη χαμηλή αποδοτικότητα – παραγωγικότητα, στο ελληνικό δημόσιο  αλλά και ενός συστήματος που παγιώνει ανισότητες αντί να τις θεραπεύει.

Υπάρχει και ένας επιπλέον λόγος, για τον οποίο θεωρώ πως η αλλαγή του κεντρικού κράτους είναι βασική προϋπόθεση μιας ουσιαστικά αποκεντρωμένης διοικητικής οργάνωσης:

Η κοινωνία είναι δυναμική και όχι στατική. Το διοικητικό σύστημα πρέπει να ανταποκρίνεται με ταχύτητα και επάρκεια στις ανάγκες της κοινωνίας.

Τα συστήματα διοικητικής οργάνωσης συνδέονται με τα συστήματα πολιτικής οργάνωσης. Οι σημαντικές αλλαγές στη διοικητικο-πολιτικο- νομιμοποιητική διαδικασία και στη χώρα μας και στην υπόλοιπη Ευρώπη, θα αφορούν τόσο στο σύστημα διοίκησης και εκπροσώπησης , όσο και στη γεωγραφία της πολιτικής εξουσίας, δηλαδή την κατανομή της στις περιφέρειες, τους νομούς, τους δήμους και τις κοινότητες.

Οι παράγοντες που θα επηρεάσουν τις επερχόμενες μεταβολές προκύπτουν τόσο από τον τρόπο λειτουργίας του διοικητικού συστήματος, όσο και από τις πιέσεις που ασκούνται από το εξωτερικό περιβάλλον.

Οι εξωτερικές πιέσεις αφορούν καταρχήν την υιοθέτηση του μοντέλου της διακυβέρνησης (governance) ως νέου συστήματος άσκησης δημόσιας πολιτικής, το οποίο έχει προταθεί ήδη από το 2001 από την Ε.Ε. Το μοντέλο αυτό πέρα από την θεωρητικά αμφισβητούμενη βάση στην οποία στηρίζεται ( την υπόθεση δηλαδή ότι το κράτος έχει αποδυναμωθεί και κατά συνέπεια αδυνατεί να ασκήσει όλες τις πολιτικές που παραδοσιακά ασκούσε), παρουσιάζει και πρακτικές δυσκολίες εφαρμογής.

Πολύ περισσότερο όταν δεν έχουν λυθεί βασικά προβλήματα λειτουργικότητας του διοικητικού συστήματος , ειδικά στην Ελλάδα. Αυτή η συνολική διοικητική μεταρρύθμιση δεν μπορεί παρά να ενσωματώσει και την ελληνική εκδοχή της συμμετοχικής διακυβέρνησης.

Κάτω από τις σημερινές συνθήκες (κυρίως οικονομικές και κοινωνικές), που διαμορφώθηκαν στη χώρα, είναι προφανές πως κρίσιμα προβλήματα της εποχής μας, όπως η ανεργία, το περιβάλλον, η ανάπτυξη της υπαίθρου, η υγεία και η εκπαίδευση, η κοινωνική μέριμνα δεν αντιμετωπίζονται ούτε με εντολές «των πάνω προς τους κάτω», ούτε μόνο από ένα επίπεδο διοίκησης.

Απαιτείται αντίθετα η συνεργασία και η σύμπραξη όλων των επιπέδων διοίκησης, με διακριτούς φυσικά ρόλους και οριοθετημένες αρμοδιότητες, ώστε να απαντάται ταυτόχρονα με σαφήνεια το ερώτημα «ποιος κάνει τι;»

Με απλά λόγια, όπως και αν διαμορφωθούν τα διάφορα επίπεδα διοίκησης και αποκέντρωσης, το ζητούμενο αλλά και ο μεγάλος στόχος δεν μπορεί να είναι άλλος από την συνέργεια, την ανάγκη δηλαδή ισότιμης και οριζόντιας σύμπραξης των διαφόρων επιπέδων διακυβέρνησης.

Για το λόγο αυτό είναι αναγκαίο να προβλέπονται τρόποι συνάρθρωσης των αρμοδιοτήτων, είτε μεταξύ των διαφόρων επιπέδων διοίκησης, είτε εντός του ιδίου επιπέδου, που θα βελτιώνουν τη λειτουργία των υπηρεσιών και την εξυπηρέτηση του πολίτη.

Η πράξη δείχνει πως η αυστηρή τυποποίηση των αρμοδιοτήτων και ο αυστηρός λειτουργικός διαχωρισμός και η εξειδίκευση ανά επίπεδα διοίκησης (Κεντρικό Κράτος, Αποκεντρωμένες Κρατικές Υπηρεσίες , Περιφέρειες και Δήμοι), δεν αρκούν, προκειμένου να μην προκύψουν προβλήματα συγχύσεων , αλληλοεπικαλύψεων και θεσμικών ανταγωνισμών.

Δημοσκόπηση ποταμός… Του Μιχάλη Αλεξανδρίδη

theodorakis_630_420Απόγευμα Πέμπτης στην εφημερίδα. Μία συνηθισμένη ημέρα που όλοι μας, έχοντας τελειώσει τις μεταξύ μας συνεννοήσεις, είχαμε σκύψει τα κεφάλια επάνω στους υπολογιστές και γράφαμε ετοιμάζοντας την εφημερίδα που κρατάτε στα χέρια σας.

Εκεί λοιπόν που δουλεύαμε προσπαθώντας να κρατήσουμε τους χρόνους μας, άρχισαν να χτυπούν τα τηλέφωνα. Κλήσεις προερχόμενες από συναδέλφους αθηναϊκών μέσων ενημέρωσης -έντυπων και ηλεκτρονικών- οι οποίοι μας ρωτούσαν για την πανελλαδική δημοσκόπηση του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, που δημοσίευσε κατ’ αποκλειστικότητα, όπως τόνιζε, ένα αθηναϊκό portal υπό τον τίτλο «Δημοσκόπηση σοκ».

Το βέβαιο ήταν πως η δημοσκόπηση πράγματι ήταν σοκ. Όχι επειδή έδειχνε το ΣΥΡΙΖΑ να προηγείται της ΝΔ, κατακτώντας άνετα την πρώτη θέση, ούτε επειδή εμφάνιζε την «Ελιά» να παλεύει πάνω κάτω στο 4%. Το σοκ οφειλόταν στο ότι έφερνε το «Ποτάμι» του Σταύρου Θεοδωράκη στην τρίτη θέση με σχεδόν τα ίδια ποσοστά με τη ΝΔ -στο 13%.

Περίεργα πράγματα. Τόσες δημοσκοπήσεις έγιναν από τις επίσημες και αναγνωρισμένες εταιρείες, με όλες να δίνουν πάνω κάτω παρόμοια αποτελέσματα. Τι είναι αυτή που διαψεύδει όλες τις άλλες και τι σημαίνει «έρευνα του Πανεπιστημίου Μακεδονίας»;

Κοιτάμε προσεκτικά την καταχώριση της δημοσκόπησης στο portal.

Ψάχνουμε να βρούμε την ταυτότητά της έρευνας, την εταιρεία και τον τρόπο με την οποία τη διενήργησε.

Μία ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, λέει. Πανελλαδική έρευνα, τηλεφωνική, στην οποία συμμετείχαν 700 άτομα, λέει.

Περίεργα πράγματα.

Από τη μια ο μικρός αριθμός των ερωτώμενων, που φυσικά δεν αιτιολογεί την… εγκυρότητα και την αντικειμενικότητα των ευρημάτων.

Το πλέον περίεργο ωστόσο σχετίζεται με την ερευνητική ομάδα του πανεπιστημίου που διενήργησε την έρευνα. (Ξέρετε, ένας-δύο καθηγητές υπεύθυνοι και μία ομάδα απλήρωτων φοιτητών ως ερευνητές).

«Εκεί δεν είναι επικεφαλής ο Ν.Μ., ο οποίος περιλαμβάνεται στους… 30 του Θεοδωράκη;», ρώτησε ένας συνάδελφος.

Το μυαλό όλων μας πήγε στο κακό.

Πονηροί γαρ και ψυλλιασμένοι χρόνια τώρα, το μυαλό μας πήγε στο… αυτονόητο.

Λέτε να δομήθηκε με τέτοιον τρόπο το ερωτηματολόγιο, ώστε να προκύψουν απαντήσεις που ευνοούν ευκαιρίες ανάδειξης και προοπτικές εκλογής του τάδε ή του δείνα;

Αλλά όχι. Ο εν λόγω τον οποίο εμπλέξαμε με το… πονηρό μυαλό μας έχει αποχωρήσει από την ερευνητική ομάδα, αφήνοντας στα κουμάντα το μέχρι πρότινος συνεργάτη του.

Ησυχάσαμε…

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ»

To Eurogroup και η … Κυριακή

oloi435Την περασμένη Δευτέρα μια ακόμα υποστηρικτική προσπάθεια των υπολειμμάτων του «success story» απέβη άκαρπη!

Παρά τα κυβερνητικά ευχολόγια, τα οποία ανακύκλωναν οι μιντιακοί τους κράχτες, η Ε.Ε. στην ουσία, έστειλε τελεσίγραφο στην κυβέρνηση Σαμαρά. Με λίγα λόγια: να κλείσει μέχρι αύριο Κυριακή (ουσιαστικά άρον-άρον), τα εκκρεμή θέματα στις διαπραγματεύσεις με την τρόικα. Όσο για την πολυδιαφημισμένη ανακοίνωση που θα πιστοποιούσε (ως «έκθεση προόδου») την ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας, παρέμεινε ευσεβής πόθος του Γ. Στουρνάρα.

Ήδη στην Αθήνα το σάλπισμα υποχώρησης ακούσθηκε σε κάθε εμπλεκόμενο κρατικό αξιωματούχο, με κέντρο εκπομπής το μέγαρο Μαξίμου. Τα σχήματα ευκολίας, που απομόνωναν τον «σκληρό» Τόμσεν του Δ.Ν.Τ. από τους «μαλακούς» εκπροσώπους της Ε.Ε. και της Ε.Κ.Τ., άρχισαν να ξαναμπαίνουν στο συρτάρι.

Μπορεί κάποιοι από τους κυβερνώντες να έχουν τις δικές τους διαφωνίες, ωστόσο αυτές αφορούν την επίτευξη των ίδιων στόχων αλλά  με διαφορετικά μέσα! Χαρακτηριστικές οι «διαφωνίες» Μητσοτάκη στις προτάσεις των δανειστών για νέες απολύσεις το 2015 στο Δημόσιο…

Το σίγουρο είναι πως  η περίφημη «απελευθέρωση της αγοράς» θα περιλαμβάνει τόσο τις επαγγελματικές κατηγορίες που εμπλέκονται στην διακίνηση τροφίμων και φαρμάκων όσο και την προστασία από τις ομαδικές απολύσεις εργαζομένων.

Για να φρενάρουν τις γαλαντομίες του πρωθυπουργού οι επιτηρητές εξ’ Εσπερίας του διαμηνύσαν ήδη πως δεν πρόκειται να μοιράσει το πρωτογενές πλεόνασμα (προϊόν της σύνθλιψης δικαιωμάτων και αμοιβών) κατά το δοκούν.

Η τακτική αυτή δυσχεραίνει  ακόμη περισσότερο τους ελιγμούς της κυβέρνησης εν όψει ευρωεκλογών.

Θα μπορούσαμε να υποκύψουμε στην γοητεία διαφόρων σεναρίων, τα οποία εξηγούν αυτή την ανένδοτη στάση των Ευρωπαίων επικυρίαρχων απέναντι στην κυβέρνηση της χώρας. Αν δηλαδή σπρώχνουν τον Αντ. Σαμαρά προς την έξοδο, άγχονται να οριοθετήσουν μια πιθανή κυβέρνηση του Αλ. Τσίπρα πριν καν εκλεγεί, ή απλά αδιαφορούν για το τι πρόκειται να συμβεί στα εσωτερικά μας πράγματα.

Εκείνο που δεν αμφισβητείται είναι η διαχρονική επιλογή –να παραμείνει η Ελλάδα στον «δημοσιονομικό γύψο» για αρκετές δεκαετίες. Ακόμη κι αν χρειασθεί να περάσει από μια φάση καταστροφής – ώστε η παράδοση στα συμφέροντα δανειστών και ηγεμονικών κρατών να γίνει ανεμπόδιστη.

 

Λεφτά υπάρχουν!

motor-oilΧρειάσθηκε να υπερψηφισθεί μια τροπολογία που σερνόταν εδώ και αρκετό καιρό στο κοινοβούλιο για να καταγραφεί η αιμομικτική σχέση επιχειρηματικών και πολιτικών δικτύων.

Με τις ψήφους των βουλευτών της ΝΔ και αρκετών (όχι όλων) του ΠΑΣΟΚ χαρίστηκαν εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ που οφείλονται στο ελληνικό δημόσιο.

Αποδέκτες της δωρεάς η «ΜΟΤΟΡ ΟΪΛ» της οικογένειας Βαρδινογιάννη καθώς και τα ΕΛ.ΠΕ, όπου ο όμιλος Λάτση κατέχει ποσοστό γύρω στο 40% (των μετοχών).

Το επιχείρημα της εισηγήτριας της ΝΔ Σ. Βούλτεψη ήταν πως αν δεν «ρυθμίζονταν» τα χρέη θα έκλειναν μεγάλες εταιρείες. Τόση ευαισθησία, την ώρα που για τους μικροοφειλέτες του δημοσίου ενεδρεύει η φυλακή και η κατάσχεση περιουσιών.

Έτσι εξηγείται το πώς βλέπουμε ορισμένες συμπαθείς φυσιογνωμίες κοινοβουλευτικών στα κανάλια των ολιγαρχών !  Χάθηκε και η γοητεία της αναζήτησης ερμηνειών.