9 Μαρτίου 1985. 28 χρόνια πριν…

sartz
Μου το θύμισε ένας φίλος και μου έδωσε την αφορμή να θυμηθώ μια σημαντική στιγμή. Είναι η περίοδος όπου το ΠΑΣΟΚ αποφασίζει να προτείνει για πρόεδρο της Δημοκρατίας το Χρήστο Σαρτζετάκη, ανατρέποντας την λογική που ήθελε να συνεχίσει με τον Κ. Καραμανλή στο ανώτατο πολιτειακό αξίωμα της χώρας.

Να θυμηθούμε :

Στις 10-14 Μαΐου 1984 γίνεται το 1ο Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ.Ο Α. Παπανδρέου, ο οποίος είναι και ο μοναδικός υποψήφιος για τη θέση του προέδρου του κινήματος εκλέγεται δια βοής. Το ΠΑΣΟΚ έχει φτάσει τα 200.000 μέλη.

Στις 17 Ιουνίου του ίδιου έτους γίνονται οι ευρωεκλογές. Η Δεξιά, με αρχηγό της τον Ε. Αβέρωφ, επιλέγει μια μετωπική πολιτική σύγκρουση εφ’ όλης της ύλης, καλλιεργώντας κλίμα φανατισμού και τραμπουκισμού, προκειμένου να πετύχει μια πρώτη νίκη κατά του ΠΑΣΟΚ. Συγκρούσεις με τις οργανωμένες παραστρατιωτικές ομάδες (Κένταυροι και Ρέιτζερς) , ξύλο και άγριες καταστάσεις, τραυματισμοί και παρά λίγο θύματα. Στη Θεσσαλονίκη , όπου βρισκόμουνα, η αγριότητα και ο τραμπουκισμός ξεπέρασε κάθε όριο.

Η πολιτική και κοινωνική πόλωση είναι μεγάλη και φέρνει το αντίθετο αποτέλεσμα από αυτό που επιδίωκε η Δεξιά, συσπειρώνοντας ουσιαστικά τον κόσμο του ΠΑΣΟΚ. Το ΠΑΣΟΚ έρχεται, πάλι, πρώτο κόμμα ξεπερνώντας τη Νέα Δημοκρατία κατά τρεις ποσοστιαίες μονάδες, η οποία οδηγείται σε αντικατάσταση του Ε. Αβέρωφ από την ηγεσία του κόμματος, ο οποίος κι αυτός είχε αντικαταστήσει τον Γ. Ράλλη που χρεώθηκε την ήττα των εκλογών του 1981. Τον Ε. Αβέρωφ αντικατέστησε ο Κ. Μητσοτάκης.

karaΤον Μάρτιο του 1985 λήγει η θητεία του Προέδρου της Δημοκρατίας και το ΠΑΣΟΚ πρέπει να κάνει την πρότασή του. Εν τω μεταξύ αναπτύσσεται έντονη φιλολογία ότι το ΠΑΣΟΚ θα υποστηρίξει εκ νέου για Πρόεδρο της Δημοκρατίας τον Κ. Καραμανλή. Εξάλλου δεν είναι και λίγα τα στελέχη της ηγεσίας του ΠΑΣΟΚ που υποστηρίζουν την υποψηφιότητα Καραμανλή. Για την ακρίβεια οι περισσότεροι πλην ολίγων, επιχειρηματολογούν υπερ της αναγκαιότητας της συγκατοίκησης. Είναι μια δύσκολη περίοδος για το κίνημα, καθώς ξεσπά έντονη εσωκομματική αντιπαράθεση για το αν θα πρέπει να ψηφιστεί, ξανά, ο Κ. Καραμανλής για Πρόεδρος. Οι περισσότερες Τ.Ο. αντιδρούν, ενώ πολλά μέλη απειλούν ότι αν η ηγεσία υποστηρίξει την υποψηφιότητα Καραμανλή, ο οποίος ουσιαστικά εκπροσωπεί την σκληρή και συντηρητική Δεξιά, θα κλείσουν τις οργανώσεις βάσεις και θα παραδώσουν τα κλειδιά στην ηγεσία.

Στη σπουδάζουσα της Θεσσαλονίκης το κλίμα είναι εκρηκτικό. Η εκλογή προέδρου της Δημοκρατίας κυριαρχεί στις συζητήσεις αλλά και στα αμφιθέατρα, καθώς συμπίπτει με τις φοιτητικές εκλογές εκείνης της χρονιάς. Παντού υπάρχουν πανό της Πανσπουδαστικής με το σύνθημα: «Το ΠΑΣΟΚ ψηφίζει Καραμανλή, οι φοιτητές ψηφίζουν Πανσπουδαστική».

Σε μια εκρηκτική ολομέλεια, παρουσία του μέλους του Π.Γ. Στ. Τζουμάκα γίνεται ξεκάθαρο πως τυχόν στήριξη Καραμανλή θα έχει δραματικές επιπτώσεις. Πλην ελάχιστων όλοι διαφωνούν με αυτή την επιλογή, παρά τις προσπάθειες του Τζουμάκα να πείσει για την αναγκαιότητα της…

Στις 9 Μαρτίου συνέρχεται σε έκτακτη Σύνοδο η Κ.Ε. του ΠΑΣΟΚ για να αποφασίσει σχετικά με το θέμα της προεδρικής εκλογής. Έξω από τη συνεδρίαση είναι μαζεμένοι εκατοντάδες κόσμου, ο οποίοι αντιδρούν στην επανεκλογή του Καραμανλή. Ο Α. Παπανδρέου, λαμβάνοντας υπόψη την αντίδραση της βάσης και του κόσμου του ΠΑΣΟΚ αποφασίζει τη ρήξη.

Προτείνει για Πρόεδρο της Δημοκρατίας τον Χ. Σαρτζετάκη και την αναθεώρηση του Συντάγματος στα άρθρα που αφορούν τις υπερεξουσίες του Προέδρου της Δημοκρατίας, οι οποίες πρέπει να μεταβιβαστούν στην κυβέρνηση και το κοινοβούλιο. Τονίζει μάλιστα, ότι αν και ο Κωνσταντίνος Καραμανλής υπήρξε άψογος ως Πρόεδρος δεν ήταν δυνατόν να συνεχίσει, εφόσον το Σύνταγμα του 1975, που η κυβέρνηση είχε σκοπό να αναθεωρήσει(για να μειωθεί η εξουσία του Προέδρου), ήταν πνευματικό του τέκνο.

Η απόφαση γίνεται δεκτή με ενθουσιασμό από όλους μας και δίνουμε ραντεβού στις 5.00 το πρωί της επόμενης ημέρας, προκειμένου να «κλέψουμε» από τις σχολές τα πανό της Π.Σ.Κ., πριν προλάβουν να τα κατεβάσουν.

Μας έμειναν ενθύμια (υπάρχουν ακόμη μέχρι σήμερα) και φυσικά χρησιμοποιήθηκαν δεόντως στις προεκλογικές αντιπαραθέσεις εκείνης της χρονιάς. (Για την ιστορία σε εκείνες τις φοιτητικές εκλογές η ΠΑΣΠ αναδείχθηκε πρώτη και με διαφορά, για πρώτη φορά στη Θες/νίκη).

Την επόμενη (10/3/1985) έχουμε την παραίτηση Καραμανλή και την ανάληψη καθηκόντων από τον πρόεδρο της Βουλής, Γ. Αλευρά.

Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής παραιτήθηκε ενοχλημένος από την αλλαγή στάσης του ΠΑΣΟΚ.

Χρόνια αργότερα εκμυστηρεύτηκε στον δημοσιογράφο Σεραφείμ Φυντανίδη τις σκέψεις του για εκείνη την περίοδο, λέγοντας ότι «ο Ανδρέας στο πρόσωπό μου εκδικήθηκε τον πατέρα του»(στις σχέσεις Γεωργίου και Ανδρέα Παπανδρέου υπήρξαν στιγμές μεγάλης έντασης).

«Πολύ φροϋδικό αυτό κύριε Πρόεδρε» είπε ο κ. Φυντανίδης

«Φρόιντ ξεφρόιντ, εγώ αυτό νομίζω» απάντησε ο Καραμανλής.

Ποιος ήταν αυτός που έπεισε τον Α. Παπανδρέου να πάρει αυτήν την απόφαση;

Σύμφωνα με αυτούς που βρισκόταν πολύ κοντά στον ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ, καθοριστική ήταν η στάση του Μένιου Κουτσόγιωργα. Αυτός πρότεινε το όνομα στον Ανδρέα και λέγεται πως αυτός του παρουσίασε και ένα τσουβάλι γράμματα διαμαρτυρίας ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ κατά της επιλογής Καραμανλή.

Με τις ψήφους της Αριστεράς εκλέγεται ο Χ. Σαρτζετάκης, Πρόεδρος της Δημοκρατίας και για πρώτη φορά η Δεξιά αποκόπτεται από όλα τα κέντρα εξουσίας. Έτσι μια ολόκληρη εποχή κλείνει τον κύκλο της. Η απόφαση αυτή αναπτερώνει το ηθικό της βάσης του ΠΑΣΟΚ, που ξεπερνώντας αυτή την τόσο σημαντική κρίση οδεύει προς τις εκλογές με συσπειρωμένο όλο τον δημοκρατικό κόσμο.

Η διαδικασία εκλογής βέβαια του Σαρτζετάκη έχει και τη δική της ιστορία:

Η ψηφοφορία αυτή έχει μείνει ιστορική, όχι μόνο λόγω της διαμάχης που προκάλεσε το αν ο Γιάννης Αλευράς είχε –ως ασκών χρέη Προέδρου της Δημοκρατίας– δικαίωμα ψήφου, όσο για τα περιβόητα γαλάζια ψηφοδέλτια επί των οποίων ανεγράφη το όνομα του Χρ. Σαρτζετάκη.

Στην πρώτη ψηφοφορία ο Χρ. Σαρτζετάκης υποστηρίχθηκε από ΠΑΣΟΚ (169 βουλευτές) και ΚΚΕ (13 βουλευτές), και έλαβε 178 ψήφους σε σύνολο 297 παριστάμενων βουλευτών, ενώ βρέθηκαν 3 λευκά και 3 άκυρα. Οι βουλευτές της Ν.Δ. αρνήθηκαν να συμμετάσχουν σε όλες τις ψηφοφορίες.

ΚΑΛΠΟΓΙΑΝΝΗΣ1Στη δεύτερη ψηφοφορία ο προεδρεύων της  Βουλής Μιχάλης Στεφανίδης διένειμε ψηφοδέλτιο με το όνομα του Χρήστου Σαρτζετάκη σε γαλάζιο χρώμα και λευκό ψηφοδέλτιο, θέτοντας ζήτημα αμφισβήτησης της μυστικότητας της ψηφοφορίας. Ο βουλευτής της Ν.Δ. Λευτέρης Καλογιάννης πήρε την κάλπη και την μετέφερε στα γραφεία του κόμματός του! Τελικά ο Χρ. Σαρτζετάκης έλαβε 185 ψήφους, δεν ψήφισαν 110 βουλευτές και βρέθηκαν 3 άκυρα και 1 λευκό.

Στην τρίτη ψηφοφορία ο Χρ. Σαρτζετάκης έλαβε 180 ψήφους, ενώ υπήρξαν 5 άκυρα και 1 λευκό. Η διαδικασία αμφισβητήθηκε εντονότατα καθώς ψήφισε ο πρόεδρος της Βουλής Γιάννης Αλευράς, που ασκούσε καθήκοντα Προέδρου Δημοκρατίας μετά την παραίτηση Καραμανλή. Άλλοι συνταγματολόγοι (π.χ. Αριστόβουλος Μάνεσης) θεώρησαν ότι δεν είχε δικαίωμα ψήφου και άλλοι (π.χ. Δημήτρης Τσάτσος) ότι ο βουλευτής δεν χάνει ποτέ το δικαίωμα ψήφου

Στις 2 Ιουνίου 1985 γίνονται κοινοβουλευτικές εκλογές υπό τη σκιά της προηγούμενης ρήξης για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, όπου οι επιλογές της ηγεσίας του ΠΑΣΟΚ δικαιώνονται. Το ΠΑΣΟΚ παίρνει ένα ποσοστό της τάξης του 45,82%, εκλέγοντας 161 βουλευτές έναντι ποσοστού 40,84% της Δεξιάς.

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s