Η Τοπική Αυτοδιοίκηση στο απόσπασμα!

Σφίγγουν ιδιαίτερα τα περιθώρια για να μπουν επίτροποι στους Δήμους και τις Περιφέρειες. Εκεί που το προηγούμενο θεσμικό πλαίσιο ήταν αόριστο, με πράξη νομοθετικού περιεχομένου , γίνεται συγκεκριμένο και έτσι όλα συγκλίνουν στην κατεύθυνση ότι οι περισσότεροι Δήμοι της περιοχής, αν όχι όλοι, και η Περιφέρεια πολύ σύντομα, μέσα σε έξι ή οκτώ μήνες, χάνει το αυτοδιοίκητο.

Είναι χαρακτηριστικό ότι μέσα από την πράξη νομοθετικού περιεχομένου που υπογράφεται από τον πρωθυπουργό και όλους τους υπουργούς και αναπληρωτές υπουργούς μπαίνουν στόχοι και για τα Υπουργεία και για τους Δήμους και για τις Περιφέρειες από την κατάρτιση του προϋπολογισμού και του πενταετούς προγράμματος. Συγχρόνως προβλέπεται να καταθέτουν στόχους για κάθε μήνα και για κάθε τρίμηνο. Αυτό έχει σαν συνέπεια να υπάρχει έλεγχος συγκεκριμένος σε ότι αφορά την διαμόρφωση των μεγεθών και από εκεί και μετά το πρώτο τρίμηνο προτείνονται διορθώσεις, το δεύτερο τρίμηνο αν δεν βελτιωθούν τα μεγέθη αυτόματα η Περιφέρεια και ο Δήμος τίθεται σε καθεστώς εξυγίανσης και τοποθετείται οικονομικός επίτροπος έτσι ώστε να ελέγχει και τα έσοδα και τα έξοδα και να παίρνει αποφάσεις ανεξάρτητα από τις οποιεσδήποτε αποφάσεις του δημοτικού συμβουλίου και των επιτροπών του Δήμου.

Είναι χαρακτηριστικό ότι αρχικά το κείμενο ήταν αόριστο ενώ με την πράξη νομοθετικού περιεχομένου δικαιολογούνται αποκλίσεις σε επίπεδο 10%, γεγονός το οποίο σημαίνει ότι αν ένας Δήμος έχει απόκλιση στον προϋπολογισμό του είτε στο σκέλος των εσόδων, είτε σε εκείνο των εξόδων κατά 10% απ’ όσο έχει συμφωνηθεί ευθύς εξαρχής πλέον αυτόματα τίθεται σε καθεστώς εξυγίανσης.

Όπως τουλάχιστον προβλέπεται στην πράξη αυτό σημαίνει απολύσεις προσωπικού, σημαίνει αύξηση τελών, σημαίνει αύξηση φόρων στους δημότες και τους πολίτες, σημαίνει πάγωμα πληρωμών και εξυπηρέτηση μόνο των μισθών. Αυτό σημαίνει μια σειρά από ζητήματα τα οποία ακουμπούν την οικονομία της ίδιας της περιοχής.

Είναι χαρακτηριστικό ότι πρόκειται για ρυθμίσεις οι οποίες σε κάθε περίπτωση μεταβιβάζουν το πρόβλημα μέσα στους προϋπολογισμούς της Περιφέρειας και των Δήμων.

Μάλιστα όπως τουλάχιστον προβλέπεται και στην εισηγητική έκθεση της πράξης νομοθετικού περιεχομένου αν διαπιστωθεί στους Δήμους και την Περιφέρεια απόκλιση από τους τριμηνιαίους στόχους άνω του 10% επιβάλλει αύξηση των φόρων στους πολίτες, αύξηση του ανώτατου συντελεστή επιβολής ΤΑΠ για τα ακίνητα που βρίσκονται στην εδαφική περιφέρεια του Δήμου σε ποσοστό μέχρι και 3 τοις χιλίοις, επιβολή υποχρεωτικών μετατάξεων προσωπικού, αύξηση του συντελεστή επιβολής του τέλους επί των ακαθάριστων εσόδων και παρεπιδημούντων από 0,5% μέχρι και 2%, περιορισμό δαπανών μόνο σε υποχρεώσεις μισθοδοσίας και λοιπές απολύτως ανελαστικές δαπάνες.

Σε ότι αφορά τώρα τα νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου που περνούν και αυτά μέσα από τη συγκεκριμένη διαδικασία, δηλαδή τις εταιρείες των Δήμων και των Περιφερειών, εφαρμόζονται οι διατάξεις που έχουν σχέση με τις ΔΕΚΟ. Σε περίπτωση αρνητικών αποκλίσεων σε ποσοστό άνω του 10% μειώνεται ισόποσα ο προϋπολογισμός, περικόπτονται οι επιχορηγήσεις, ενώ αναστέλλεται η καταβολή των αμοιβών των μελών του διοικητικού συμβουλίου.

Αν μάλιστα τα ετήσια οικονομικά αποτελέσματα αποκλίνουν σε ποσοστό μεγαλύτερο του 10% τότε η θητεία των εκτελεστικών μελών του ΔΣ του φορέα λήγει αυτοδίκαια εντός ενός μηνός.

Είναι χαρακτηριστικό ότι με τη συγκεκριμένη πράξη νομοθετικού περιεχομένου ουσιαστικά οι Δήμοι και οι δήμαρχοι αλλά και τα δημοτικά συμβούλια, όπως επίσης και τα αντίστοιχα όργανα των Περιφερειών, αναμένεται να βρεθούν αντιμέτωποι με τραγικές καταστάσεις είτε αφορούν στο σκέλος των εξόδων, είτε αφορούν στο σκέλος των εσόδων.

Για παράδειγμα αν διαπιστωθεί απόκλιση στα κατανεμημένα στους στόχους έσοδα τότε λαμβάνονται μέτρα και για το σκέλος των εξόδων αλλά και για των εσόδων. Αυτό σημαίνει ότι μέσα από διαδικασίες υποχρεωτικού δικαίου οι Δήμοι θα προχωρούν σε πλειστηριασμούς ακινήτων για οφειλέτες για να εξασφαλίσουν την είσπραξή τους και να βελτιώσουν την εικόνα των οικονομικών τους.

Για όλη αυτή τη διαδικασία δεν χρειάζονται αποφάσεις συλλογικών οργάνων αλλά αντίθετα επιβάλλονται σε όλα τα επίπεδα.

Ένα κομβικό σημείο το οποίο προβλέπεται μέσα στην πράξη νομοθετικού περιεχομένου είναι ότι όλα αυτά περνούν από έλεγχο νομιμότητας. Εδώ θα πρέπει να σημειώσουμε ότι σύμφωνα με τις προβλέψεις με την έγκριση του πενταετούς αλλά και του προϋπολογισμού υποβάλλονται όλα αυτά τα στοιχεία για έλεγχο στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση. Ο ελεγκτής νομιμότητας με ηλεκτρονική μορφή τα αποστέλλει στο παρατηρητήριο.

Αυτά αναρτώνται στην ιστοσελίδα του υπουργείου Εσωτερικών και του ΟΤΑ ή της Περιφέρειας. «Περιλαμβάνει υποχρεωτικά μηνιαίους και τριμηνιαίους στόχους, δράσεις και προθεσμίες σε συμμόρφωση με τον κανόνα του ισοσκελισμού του προϋπολογισμού» όπως χαρακτηριστικά σημειώνεται στην πράξη νομοθετικού περιεχομένου ενώ συγχρόνως αξιολογεί όλα αυτά τα στοιχεία και μάλιστα διατυπώνει προτάσεις για την τροποποίησή τους.

Στη συνέχεια παρακολουθεί τη μηνιαία εκτέλεση του προϋπολογισμού.

«Σε περίπτωση που διαπιστώσει απόκλιση από τους τριμηνιαίους δημοσιονομικούς στόχους άνω του 10%, το Παρατηρητήριο ενημερώνει εντός μηνός από τη λήξη του τριμήνου, τον ΟΤΑ και την αρμόδια για την εποπτεία του Αρχή, παρέχοντας οδηγίες και εισηγούμενο μεθόδους για τη διόρθωση της απόκλισης» υπογραμμίζεται στην πράξη νομοθετικού περιεχομένου ενώ παράλληλα σημειώνεται ότι «ο ΟΤΑ υποχρεούται άμεσα να λάβει υπόψη του τις επισημάνσεις του Παρατηρητηρίου, καθώς και όλα τα προσήκοντα μέτρα, ενημερώνοντας σχετικά το Παρατηρητήριο. Εφόσον η εκτέλεση του προϋπολογισμού του ΟΤΑ εξακολουθεί να παρουσιάζει για δύο συνεχόμενα τρίμηνα απόκλιση από τους στόχους και διαπιστωθεί ότι δεν έχουν ληφθεί τα προσήκοντα μέτρα, με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών, που εκδίδεται ύστερα από αιτιολογημένη εισήγηση του Παρατηρητηρίου, ο ΟΤΑ υπάγεται υποχρεωτικά σε Πρόγραμμα Εξυγίανσης» όπως χαρακτηριστικά τονίζεται.

Από κει και μετά Το σενάριο γίνεται περισσότερο εφιαλτικό.

Όλα πλέον καθορίζονται από το παρατηρητήριο και κατά περίπτωση περιγραφή για εφαρμογή της παρακάτω παρεμβάσεις:

α) άμεση εφαρμογή των αναγκαίων μέτρων που προβλέπονται από τη νομοθεσία προς διασφάλιση της είσπραξης των απαιτήσεων του ΟΤΑ και της αντιμετώπισης της φοροδιαφυγής,

β) αναστολή προσλήψεων,

γ) επιβολή υποχρεωτικών μετατάξεων προσωπικού,

δ) πρόσβαση στο Λογαριασμό Εξυγίανσης και Αλληλεγγύης της Αυτοδιοίκησης του άρθρου 263 του Νόμου 3852/2010, οι πόροι του οποίου διατίθενται αποκλειστικά για τη χρηματοδότηση του προγράμματος εξυγίανσης,

ε) αύξηση των ιδίων εσόδων από φόρους, τέλη, δικαιώματα και εισφορές,

στ) αύξηση του ανώτατου συντελεστή επιβολής του Τέλους Ακίνητης Περιουσίας για τα ακίνητα που βρίσκονται στην εδαφική περιφέρεια του δήμου σε ποσοστό μέχρι και 3‰ και επιβολή του τέλους υποχρεωτικά από το δήμο σύμφωνα με το ποσοστό αυτό μέχρι την οικονομική εξυγίανσή του. Ομοίως, αύξηση του συντελεστή επιβολής του τέλους επί των ακαθαρίστων εσόδων και παρεπιδημούντων από 0,5% μέχρι και 2%.

ζ) περιορισμό των δαπανών μόνο σε υποχρεώσεις μισθοδοσίας και λοιπές απολύτως ανελαστικές δαπάνες.

Τι σημαίνουν αυτά

Μέχρι σήμερα στο σύνολό τους οι προϋπολογισμοί των Δήμων και των Περιφερειών είναι μαξιμαλιστικοί. Καταγράφουν και έσοδα που ποτέ δεν πρόκειται να πάρουν ή φουσκώνουν λογαριασμούς για ευνόητους λόγους ιδιαίτερα σε ότι αφορά τους Δήμους. Αξίζει να σημειωθεί ότι μια κλασική περίπτωση είναι μόνον τα ανταποδοτικά τέλη με τη μορφή της είσπραξης έτσι ώστε να δικαιολογούνται οι προσλήψεις εποχικού προσωπικού.

Όταν λοιπόν τοποθετούνται στον προϋπολογισμό πόροι που δεν πρόκειται να εισπραχθούν αρχίζουν τα προβλήματα. Μιλάμε πλέον για ασφυκτικό έλεγχο που η οποιαδήποτε απόκλιση όταν αυτή ξεπερνά το 10% θέτει το δημόσιο καθεστώς κηδεμονίας και από ένα σημείο και μετά εντάσσεται στο καθεστώς εξυγίανσης σύμφωνα με τις προβλέψεις.

Να θυμίσουμε ότι οι δήμαρχοι είχαν αντιδράσει για το συγκεκριμένο παρατηρητήριο ωστόσο, όπως είχε περιγραφεί σε γενικές αρχές και τώρα επανέρχεται με την πράξη νομοθετικού περιεχομένου, μετά από πιέσεις της τρόικας τα συγκεκριμένα μεγέθη θα ελέγχονται με συγκεκριμένο τρόπο και χρονοδιάγραμμα.

Σύμφωνα με έγκυρη πηγή «μέσα σε 7 ή 8 μήνες θα φανούν τα πρώτα δείγματα και πλέον το πρόβλημα μεταφέρεται στην αυτοδιοίκηση» και μάλιστα σημειώνει με έμφαση πως «τότε όλα θα δοκιμαστούν».

Εκείνα πάντως που θα ησυχάσουν είναι τα αρμόδια υπουργεία που δεν θα χρειαστεί να παίρνουν οριζόντια μέτρα ιδιαίτερα σε ότι αφορά τους ΟΤΑ και τις Περιφέρειες αλλά εξειδικευμένα μέτρα σε κάθε Δήμο και κάθε Περιφέρεια ανάλογα με τα οικονομικά τους.

Εκείνο που επίσης έχει σημασία σ’ αυτή τη φάση είναι οι προϋπολογισμοί και ο τρόπος που αυτοί θα συνταχθούν γιατί εξ αυτών πλέον θα κριθούν και τα επόμενα βήματα.

Advertisements